غدیر از دیدگاه اسلام‌شناسان غربی؛ قسمت دوم: ضعف علمی در اسناد پژوهشی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در بخش اول این نوشته، مراحل چهارگانه بررسی واقعه غدیر  در میان اسلام‌شناسان غربی مورد بررسی قرار گرفت. مرحله اول این مراحل، نادیده گرفتن واقعه غدیر در مقالات و نگارش‌های اسلام‌شناسان غربی است، بررسی دلایل این موضوع و همچنین معرفی برخی از نمونه‌های تاریخی این پژوهش‌ها، موضوع این نوشته است.   

یکی از این پژوهشگران «کارل بروکلمان» از خاورشناسان معروف آلمانی است. وی در سال ۱۹۵۶، حدود ۷۰ سال قبل، در سن  ۸۸ سالگی درگذشت و بیش از ۵۰۰ مقاله در موضوعات مرتبط با تاریخ عرب و وقایع اسلام نوشته است. وی کتابی با عنوان «تاریخ ملت‌ها و دولت‌های اسلامی؛ Geschichte der islamischen Volker und Staaten» نوشته و با عنوان «تاریخ الشعوب الاسلامیه» توسط «امین الفارس و منیرا البعلبکی» ترجمه شده است. در این کتاب در کنار گزارش‌های نسبتا مفصل از زندگی پیامبر اکرم(ص) و حتی نوشتن مطالبی با موضوع «حجه الوداع» هیچ اشاره‌ای به واقعه غدیر ندارد، او حتی در بیان وقایع بعد از رحلت پیامبر(ص)، ضمن اشاره به تعدادی از مدعیان خلافت مانند امام علی(ع)، دلیل این موضوع را صرفا خویشاوندی ایشان با پیامبر اکرم(ص) اعلام می‌کند و هیچ اشاره به غدیر خم ندارد!

از دیگر پژوهش‌هایی که در موضوع تاریخ اسلام یا زندگانی پیامبر اسلام(ص) نگاشته شده، مدخل «محمد(ص)» در دایره المعارف قرآن «Encyclopaedia of the Qurān» تالیف: «یوری روبین Uri Rubin»، همچنین  مدخل «حجه الوداع» تالیف: دوین جی استوورت  Devin J. Stewart در همین دایره المعارف، همچنین کتاب‌های «محمد(ص) در مدینه»، تالیف ویلیام مونتگومری وات، مدخل «محمد» در دایره المعارف «ادیان جهان» و کتاب «محمد؛ زندگانی پیامبر»، نوشته کارن آرمسترونگ، نمونه‌هایی از این پژوهش‌هاست که در آن اشاره به موضوع غدیرخم نشده است، حتی در مقالات مرتبط با زندگی امام علی(ع) مانند مدخل «علی بن ابیطالب» در ویرایش دوم دایره المعارف اسلام، تالیف لورا ویچیا والیری و مدخل «علی بن ابیطالب» در دایره المعارف قرآن نوشته علی آسانی، همچنین مدخل «اسلام شیعی» در دایره المعارف جهان اسلام آکسفورد تالیف «جوزف ای کچی چیَن، سیدحسین ام. جفری، حمید دباشی و احمد موسالی» نیز هیچ اشاره به موضوع غدیر خم نشده است.

با توجه به  اینکه اغلب این پژوهش‌ها، با استفاده از منابع اهل‌سنت صحیح بخاری، سیره ابن هشام، وقعه الصفین، فتح الباری ابن حجر، تفسیر ابن اثیر  یا اسدالغابه تدوین است و در این منابع، بارها به واقعه «غدیر» اشاره شده است، اما به دلایلی مورد توجه این افراد قرار نگرفته است که یکی از دلایل می‌تواند عدم درک جایگاه غدیر خم در تاریخ اسلام باشد، این نواقص علمی، در پژوهش‌های گروه دیگری از پژوهشگران غربی برطرف شده که این پژوهش‌ها در نوشته‌های بعدی بررسی خواهد شد.

سید علی‌اصغر حسینی/ ابنا

________

پایان پیام