به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ مهاجرت معکوس از رژیم صهیونیستی دیگر صرفاً یک جابهجایی جمعیتی که بتوان آن را با سفر یا جستوجوی فرصت اقتصادی بهتر توضیح داد، نیست. بلکه از سال ۲۰۲۳ میلادی به نشانهای از لرزش عمیقتر در رابطه میان نخبگان صهیونیست و رژیم صهیونیستی تبدیل شده است.
براساس گزارش شبکه الجزیره، جنگهای طولانی، بحرانهای سیاسی و کاهش اعتماد به آینده، بخشهای گستردهای از صهیونیستها را به فکر ترک سرزمینهای اشغالی یا برداشتن گامهای عملی برای مهاجرت واداشته است. اسناد رسمی منتشرشده از سوی مرکز پژوهشها و اطلاعات کنست نشان میدهد که شمار مهاجران صهیونیست از سرزمینهای اشغالی از سال ۲۰۲۲ میلادی افزایش یافته و در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ میلادی نیز در سطح بالایی باقی مانده است.
اما خطر واقعی این پدیده تنها در تعداد مهاجران صهیونیست نیست، بلکه در نوع افرادی است که خارج میشوند و شامل پزشکان، مهندسان، پژوهشگران، فارغالتحصیلان علوم دقیق و توسعهدهندگان فناوری میشوند. این موضوع به معنای از دست دادن سرمایه انسانی است که رژیم صهیونیستی، تصویر خود را بهعنوان کشور شرکتهای نوپا بر پایه آن ساخته بود.
آمار رسمی از خروج نخبگان
بر اساس سند مرکز پژوهشها و اطلاعات کنست که «آیلا الیاهو» در ماه مه ۲۰۲۶ تهیه کرده است، میانگین تعداد مهاجران خروجی از رژیم صهیونیستی بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۱ میلادی حدود ۴۰.۵ هزار نفر در سال بوده است.
اما این رقم در سال ۲۰۲۲ میلادی به ۵۹.۴ هزار نفر افزایش یافت، سپس در سال ۲۰۲۳ میلادی به ۸۲.۸ هزار نفر رسید و در سال ۲۰۲۴ میلادی نیز با وجود کاهش نسبی، همچنان بالا و برابر با ۶۹.۵ هزار نفر باقی ماند.
در مقابل، تعداد کسانی که در سال ۲۰۲۴ میلادی به رژیم صهیونیستی بازگشتند تنها ۱۸.۸ هزار نفر بود که پایینترین میزان در سالهای اخیر محسوب میشود. در نتیجه، مجموع مهاجرت منفی رژیم صهیونیستی بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ حدود ۱۴۰ هزار نفر برآورد شده است.
گزارش بهروزرسانی پیشین کنست در اکتبر ۲۰۲۵، افزایش خروج مهاجران را به ماه اکتبر ۲۰۲۳ مرتبط دانسته و احتمال داده بود که عملیات طوفان الاقصی در این افزایش نقش داشته باشد. با این حال، این گزارش اضافه میکند که تعداد خروجیها بین ژانویه تا اوت ۲۰۲۴ همچنان نزدیک به دوره مشابه در سال ۲۰۲۳ میلادی یعنی حدود ۵۰ هزار نفر در هر دو دوره بوده است.
این مسئله نشان میدهد مهاجرت تنها واکنشی لحظهای به آغاز جنگ نبوده، بلکه به روندی ادامهدار پس از شوک اولیه جنگ تبدیل شده است.
کاهش بازگشتها؛ بحران عمیقتر میشود
بحران تنها در خروج افراد خلاصه نمیشود، بلکه کاهش بازگشت مهاجران نیز به آن عمق بیشتری داده است.
در حالی که تعداد بازگشتکنندگان به رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۲ میلادی حدود ۲۹.۶ هزار نفر بود، این رقم در سال ۲۰۲۳ میلادی به ۲۴.۲ هزار نفر و در سال ۲۰۲۴ میلادی به ۱۸.۸ هزار نفر کاهش یافت.
این کاهش نشان میدهد رژیم صهیونیستی دیگر تنها با از دست دادن افرادی مواجه نیست که ممکن است بهسرعت بازگردند، بلکه با شکافی فزاینده میان تعداد کسانی که میروند و کسانی که تصمیم به بازگشت میگیرند روبهرو است.
«شاحر لوتان» در مه ۲۰۲۶ در روزنامه «دِ مارکر» نسبت به بزرگنمایی روایتهای فاجعهآمیز هشدار داد، اما در عین حال پذیرفت که این پدیده واقعی، دردناک و نگرانکننده است.
او با استناد به دادههای اداره مرکزی آمار رژیم صهیونیستی اعلام کرد که در سال ۲۰۲۴ میلادی حدود ۸۳ هزار اسرائیلی بهعنوان مهاجر بلندمدت شناخته شدهاند، در حالی که تنها ۲۴ هزار نفر بازگشتهاند، یعنی کسری حدود ۶۰ هزار نفر است.
برآوردهای اولیه نشان میدهد این کسری در سال ۲۰۲۵ میلادی به حدود ۵۰ هزار نفر کاهش یافته، اما همچنان نسبت به گذشته رقم بالایی است.
خروج مغزها؛ پزشکان و مهندسان در صف مهاجرت
اهمیت این آمار زمانی بیشتر آشکار میشود که ویژگیهای مهاجران بررسی شود.
سند کنست نشان میدهد مهاجران در سن کار، تحصیلات بالاتری نسبت به جمعیت عمومی و حتی بازگشتکنندگان به رژیم صهیونیستی دارند.
نسبت دارندگان مدرک کارشناسی میان مهاجران ۱.۵ برابر میانگین جامعه است، دارندگان مدرک کارشناسی ارشد دو برابر و دارندگان مدرک دکترا ۴.۶ برابر بیشتر از نسبت آنها در جامعه رژیم صهیونیستی هستند.
این سند همچنین نشان میدهد حدود ۶ درصد از کسانی که بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۸ از مؤسسات آموزش عالی رژیم صهیونیستی مدرک دانشگاهی گرفتهاند، تا سال ۲۰۲۳ دستکم سه سال یا بیشتر در خارج از سرزمینهای اشغالی زندگی میکردند.
این رقم در میان دارندگان مدرک دکترا به ۱۱.۹ درصد میرسد.
همچنین میزان اقامت در خارج میان فارغالتحصیلان علوم دقیق و مهندسی بیشتر از فارغالتحصیلان علوم انسانی و اجتماعی است. یعنی این خروج، مستقیماً مخزن اصلی فناوری پیشرفته، پزشکی، پژوهش علمی و صنایع نوین رژیم صهیونیستی را هدف گرفته است.
این مهاجرت مغزها نیست؛ تبعید سیاسی است
مقاله «سیوان کلینگبایل» در روزنامه «دِ مارکر» که در ۲۱ آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، تصویر تندتری از این پدیده ارائه میدهد و آن را نه مهاجرت مغزها، بلکه تبعید سیاسی توصیف میکند.
این مقاله نمونههایی از پزشکان، پژوهشگران و کارآفرینانی را بررسی میکند که سرزمینهای اشغالی را نه به دلیل حقوق بالاتر، بلکه به دلیل احساس از بین رفتن قرارداد اسرائیلی میان خود و دولت رژیم صهیونیستی ترک کردهاند.
این مقاله به پژوهشی از «ایتای آتر» استاد دانشکده مدیریت کولر، «نتای برگمن» و «دورون زامیر» درباره پیامدهای جدید مهاجرت صهیونیستها استناد میکند.
بر اساس این پژوهش، حدود ۱۰۰ هزار صهیونیست طی دو سال اخیر، رژیم صهیونیستی را ترک کردهاند که افزایشی بیش از ۶۰ درصد نسبت به میانگین سالانه دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۸ است.
در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ میلادی، 949 پزشک، 3350 مهندس و بیش از ۲۱ هزار فارغالتحصیل کارشناسی از رژیم صهیونیستی مهاجرت کردهاند که حدود ۷۴۰۰ نفر از آنها دارای مدرک در حوزههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات بودهاند.
همچنین صدها دارنده مدرک دکترا نیز رژیم صهیونیستی را ترک کردهاند.
این پژوهش اضافه میکند که بیش از ۷۵ درصد مهاجران صهیونیست کمتر از ۴۰ سال دارند، یعنی در قلب دوره حرفهای و تولیدی زندگی خود هستند.
بر اساس گزارش بانک رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۵ میلادی، ۲۹ درصد مهاجران بین ۳۰ تا ۴۴ سال سن دارند، در حالی که سهم این گروه سنی در کل جمعیت تنها ۱۸ درصد است.
فناوری پیشرفته؛ خروج مراکز تصمیمگیری
در بخش فناوری، تصویر نگرانکنندهتر است.
«اسرائیل ویلمن» در روزنامه «یدیعوت آحارونوت» در ۳۱ مه ۲۰۲۶، با استناد به گزارش وضعیت صنعت فناوری پیشرفته منتشرشده توسط سازمان نوآوری رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۶ نوشت که این بخش برای نخستین بار در یک دهه اخیر با کاهش تعداد کارکنان تحقیق و توسعه در داخل سرزمینهای اشغالی، روبهرو شده است.
تعداد این نیروها حدود ۳۵۰۰ نفر کاهش یافته و سهم آنها از کل کارکنان این بخش از ۵۱ درصد به ۴۹ درصد رسیده است.
دادهها نشان میدهد تنها ۶۲ درصد کارکنان شرکتهای خصوصی فناوری رژیم صهیونیستی داخل سرزمینهای اشغالی، کار میکنند و بقیه عمدتاً در آمریکا مشغول هستند.
مراکز مدیریت و تصمیمگیری نیز در حال انتقال به خارج هستند. تعداد مدیران ارشد داخل رژیم صهیونیستی حدود ۹.۶ درصد کاهش یافته، در حالی که تعداد آنها در آمریکا افزایش پیدا کرده است.
به این ترتیب انتقال خارجی دیگر فقط محدود به کارکنان فروش و بازاریابی نیست، بلکه مدیران و توسعهدهندگان را نیز شامل میشود.
با وجود موفقیتهای مالی بخش فناوری رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۵ میلادی از جمله صادرات ۸۵ میلیارد دلاری فناوری پیشرفته که ۵۸ درصد کل صادرات این رژیم را تشکیل میدهد، «دورون بین» مدیرعامل سازمان نوآوری رژیم صهیونیستی این وضعیت را چهارراهی حساس، توصیف کرده است.
او میگوید از یک سو فناوری رژیم صهیونیستی همچنان سرمایه جذب میکند و شرکتهای پیشرو میسازد، اما از سوی دیگر بخشی از فعالیتها، نیروی انسانی و سرمایه به خارج از سرزمینهای اشغالی منتقل میشود.
چه کسانی به رفتن فکر میکنند؟
این پدیده تنها به کسانی که بالفعل مهاجرت کردهاند محدود نیست.
مؤسسه دموکراسی رژیم صهیونیستی در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۵ گزارشی پژوهشی با عنوان «رفتن یا ماندن؟» منتشر کرد که نشان میدهد حدود یکچهارم یهودیان و نزدیک به یکسوم عربهای سرزمینهای اشغالی به ترک رژیم صهیونیستی بهصورت موقت یا دائم فکر میکنند.
در میان یهودیان، شکاف اجتماعی و سیاسی آشکار است. 39 درصد سکولارها به رفتن فکر میکنند در مقابل تنها ۳ درصد حریدیها چنین نظری دارند همچنین ۳۶ درصد جوانان ۱۸ تا ۳۴ ساله به مهاجرت فکر میکنند.
در میان جریانهای سیاسی نیز بیش از ۴۰ درصد چپگرایان، 35 درصد میانهروها و ۱۹ درصد راستگرایان به ترک رژیم صهیونیستی فکر میکنند.
در میان یهودیانی که وضعیت رژیم صهیونیستی را بد ارزیابی میکنند، ۴۲ درصد به مهاجرت فکر میکنند، در حالی که این رقم میان کسانی که وضعیت را خوب میدانند تنها ۸ درصد است.
مهمترین عوامل مهاجرتزا شامل افزایش هزینههای زندگی، نبود آینده مناسب برای فرزندان و وضعیت امنیتی عنوان شده است.
تهدید برای آینده رژیم صهیونیستی
نگاه جامعه رژیم صهیونیستی به مهاجرت نیز تغییر کرده است.
بر اساس گزارش مؤسسه دموکراسی رژیم صهیونیستی، ۵۸ درصد یهودیان و ۶۴ درصد عربها معتقدند افزایش تعداد مهاجران تهدیدی برای آینده این رژیم است.
اما آنها معتقدند خروج افراد تحصیلکرده و متخصص یعنی مهاجرت مغزها، خطر بزرگتری محسوب میشود. ۶۴ درصد یهودیان چنین نظری دارند.
این تغییر نشان میدهد جامعه رژیم صهیونیستی درک کرده که خروج پزشک، مهندس یا پژوهشگر فقط یک تصمیم شخصی نیست، بلکه زیانی ملی محسوب میشود.
با این حال، همچنان نوعی پذیرش اجتماعی نسبت به تصمیم مهاجرت وجود دارد، بهویژه زمانی که دلیل آن تحصیل، پیوستن به خانواده، پیشرفت شغلی یا درآمد بهتر باشد.
مهاجرت تازهواردان نیز افزایش یافته است
در کنار خروج صهیونیستهای قدیمی، اسناد کنست نشان میدهد که رژیم صهیونیستی در نگه داشتن مهاجران جدید نیز با مشکل روبهرو شده است.
بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۴ میلادی حدود ۴۴۵ هزار مهاجر جدید وارد رژیم صهیونیستی شدند که ۲۸۴ هزار نفر از آنها از کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق بودند.
اما از سال ۲۰۲۲ میلادی تعداد کسانی که مدت کوتاهی پس از مهاجرت اسرائیل را ترک کردند افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۲، ۱۸.۱ هزار مهاجر جدید ظرف یک سال پس از ورود خارج شدند که چهار برابر سال قبل بوده است. در سال ۲۰۲۳ نیز حدود ۱۵.۵ هزار نفر ظرف یک سال رژیم صهیونیستی را ترک کردند.
با این حال، سند کنست تأکید میکند خروج مهاجران جدید دلیل اصلی افزایش مهاجرت نیست، زیرا تعداد صهیونیستهای قدیمی که رژیم صهیونیستی را ترک کردهاند نیز افزایش یافته است. بنابراین بحران فراتر از یک موج موقت مهاجرتی است و خود جامعه رژیم صهیونیستی را درگیر کرده است.
رژیم صهیونیستی بخشی از عقل تولیدکننده خود را از دست میدهد
گزارشها و پژوهشهای مختلف نشان میدهد که رژیم صهیونیستی با یک مهاجرت معمولی جمعیتی روبهرو نیست، بلکه با خروج نیروهایی مواجه است که توان حمل اقتصاد، فناوری و نهادهای علمی این رژیم را دارند.
آمارهای رسمی افزایش خروج و کاهش بازگشت را نشان میدهد، پژوهشهای دانشگاهی مهاجرت پزشکان و مهندسان را آشکار میکند، گزارش سازمان نوآوری انتقال توسعهدهندگان فناوری و مراکز تصمیمگیری را نشان میدهد و نظرسنجیها بیانگر آن است که فکر رفتن به بخشی از فضای عمومی تبدیل شده است.
به همین دلیل، جنگ تنها عامل آغاز این بحران نیست، بلکه نقش شتابدهنده دارد. این بحران ابتدا با شکافهای سیاسی و اصلاحات قضایی آغاز شد و سپس جنگ، کاهش اعتماد به آینده را تشدید کرد.
اکنون پرسش بزرگ برای بخشی از جامعه رژیم صهیونیستی این است که آیا این رژیم همچنان مکانی مناسب برای ساختن آینده حرفهای و خانوادگی است؟
واقعیت این است که وقتی پزشکان، برنامهنویسان و پژوهشگران صهیونیست، سرزمینهای اشغالی را ترک میکنند، رژیم صهیونیستی فقط چند عدد در آمار جمعیت خود از دست نمیدهد؛ بلکه بخشی از توان فکری و تولیدکننده خود را از دست میدهد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما