به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ با آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز، امنیت غذایی جهان با شوکی کمسابقه روبهرو شد. بخش قابل توجهی از صادرات کودهای شیمیایی که از مسیر این آبراه راهبردی انجام میشد، متوقف شد و زنجیره تولید مواد غذایی در بسیاری از کشورهای جهان تحت تأثیر قرار گرفت.
براساس گزارش پایگاه خبری «الجزیره نت»، کودهای شیمیایی یکی از ارکان اصلی کشاورزی هستند و تولید آنها وابستگی مستقیمی به گاز طبیعی دارد. بهویژه در تولید کودهای نیتروژنی که نقش اساسی در کشت غلات و محصولات کشاورزی ایفا میکنند.
تنگه هرمز؛ گلوگاه بازار جهانی کود
وابستگی گسترده جهان به گاز طبیعی و کودهای تولیدشده در کشورهای حوزه خلیج فارس باعث شد اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز، بازار جهانی کود را با بحران روبهرو کند. بحرانی که تنها محدود به کشورهای منطقه نبود و اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داد.
سازمانهای بینالمللی نسبت به پیامدهای این وضعیت برای امنیت غذایی بهویژه در کشورهای فقیر و آسیبپذیر، هشدار دادهاند.
زنجیرهای که از گاز آغاز میشود
گاز طبیعی ماده اولیه تولید آمونیاک و اوره است و حدود ۷۰ درصد هزینه تولید آمونیاک را تشکیل میدهد. مادهای که پایه اصلی کودهای نیتروژنی محسوب میشود.
کشورهای منطقه حدود یکسوم تولید جهانی کودهای شیمیایی را در اختیار دارند و بخش عمده این محصولات از مسیر تنگه هرمز به بازارهای جهانی صادر میشود.
در عین حال، کودهای شیمیایی بیش از نیمی از هزینه تولید محصولات غذایی، بهویژه غلات را تشکیل میدهند. محصولاتی که حدود ۳۶ درصد سبد غذایی جهان را شامل میشوند.
جهش قیمت کود و غلات
اختلال در صادرات کود به سرعت خود را در بازارهای جهانی نشان داد.
بهای هر تن کود که حدود یک سال قبل ۴۵۰ دلار بود در اوج بحران به بیش از ۹۰۰ دلار رسید و پس از کاهش تنشها تا حدود ۶۰۰ دلار پایین آمد. با این حال، همچنان حدود یکسوم بیشتر از سطح پیش از جنگ است.
کشاورزان میان دو انتخاب دشوار
با کمبود کود، کشاورزان ناچار شدند یا مصرف کود را کاهش دهند یا سطح زیر کشت خود را محدود کنند. تصمیمی که در هر دو حالت میتواند به کاهش کیفیت یا میزان برداشت محصولات کشاورزی منجر شود، حتی اگر جنگ پایان یافته باشد.
هشدار فائو درباره تولید غلات
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) پیشبینی کرده است تولید جهانی غلات در فصل زراعی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ حدود دو درصد کاهش یافته و به ۲.۹۹ میلیارد تن برسد.
همچنین انتظار میرود حجم تجارت جهانی غلات از ۵۰۷ میلیون تن به حدود ۵۰۰ میلیون تن کاهش یابد.
افزایش قیمت مواد غذایی
در ماه مه گذشته، شاخص قیمت غلات نسبت به سال قبل حدود پنج درصد افزایش یافت.
در همین مدت، قیمت گندم هشت درصد، ذرت دو درصد و برنج سه درصد رشد کرد، هرچند ذخایر جهانی غلات تا حدی از شدت این بحران کاسته است.
راهکارهای مقابله با بحران
کارشناسان معتقدند برای جلوگیری از تشدید بحران غذایی در کوتاهمدت باید مسیرهای تجاری جایگزین برای انتقال کود و مواد غذایی ایجاد، از محمولههای غذایی حفاظت و از اعمال محدودیتهای صادراتی جلوگیری شود.
در میانمدت نیز تنوعبخشی به منابع انرژی و تولید کود، حمایت از کشاورزان آسیبپذیر و تقویت همکاریهای منطقهای ضروری است.
در بلندمدت نیز سرمایهگذاری در کشاورزی پایدار، توسعه زیرساختهای ذخیرهسازی، لجستیک، انرژیهای تجدیدپذیر و تولید کودهای جایگزین میتواند آسیبپذیری نظام غذایی جهان را کاهش دهد.
کارشناسان در نهایت تأکید میکنند که مؤثرترین راه برای جلوگیری از بحرانهای غذایی، پرهیز از جنگها و تنشهایی است که زنجیره تأمین جهانی را مختل کرده و امنیت غذایی میلیونها نفر را به خطر میاندازد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما