به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ رسانه «المرصاد»، نزدیک به ساختارهای امنیتی طالبان، مطلبی با عنوان «سیاست تبلیغاتی ارتش پاکستان، مداخله نیابتی و واقعیتهای میدانی بدخشان در دو سوی خط فرضی دیورند» منتشر کرده است.
بررسی متن نشان میدهد که این مطلب، برخلاف برداشت ایجادشده در برخی رسانههای مرتبط با افغانستان، یک گزارش رسمی یا اعلامیه امنیتی نیست؛ بلکه یادداشتی تحلیلی و آشکارا جانبدارانه به قلم احمد شفق است.
احمد شفق در این یادداشت، درگیری شب ۲۳ جولای ۲۰۲۶ در منطقه «توپخانه» شهر زیباک بدخشان و منطقه مرزی «شاهسلیم» در چترال پاکستان را بخشی از تلاش مخالفان مسلح برای ورود به خاک افغانستان معرفی میکند.
او به نقل از منابع امنیتی طالبان مدعی شده است که گروهی از افراد مسلح از مسیر شاهسلیم چترال قصد ورود به زیباک را داشتند، اما با نیروهای لوای سرحدی پانزدهم طالبان روبهرو شدند. براساس روایت ارائهشده در یادداشت، پنج نفر از مهاجمان کشته، شماری زخمی و دیگر افراد به سوی چترال عقبنشینی کردهاند.
نویسنده همچنین ادعا میکند این افراد با حمایت نهادهای استخباراتی پاکستان وارد منطقه شده بودند. با این حال، در متن یادداشت سند مشخصی مانند تصاویر قابل راستیآزمایی، اسناد انتقال سلاح، اطلاعات هویتی مهاجمان یا اعتراف افراد بازداشتشده برای اثبات ارتباط مستقیم آنان با ارتش یا استخبارات پاکستان ارائه نشده است.
ازاینرو، بخش مربوط به پشتیبانی پاکستان، همچنان یک ادعای سیاسی و امنیتی است و نمیتوان آن را بدون شواهد مستقل، واقعیتی اثباتشده دانست.
تکذیب گزارش کشتهشدن فرمانده مرزی طالبان
بخش دیگری از یادداشت به گزارشهایی اختصاص دارد که پس از آغاز درگیری درباره کشته یا زخمیشدن ملا عبدالجمیل رحمانی، فرمانده لوای سرحدی پانزدهم طالبان، منتشر شده بود.
احمد شفق با استناد به گفتههای مسئولان محلی طالبان نوشته است که رحمانی در این درگیری آسیبی ندیده و خبرهای مربوط به کشته یا زخمیشدن او نادرست بوده است.
نویسنده انتشار این خبرها را بخشی از «جنگ تبلیغاتی» رسانههای مخالف طالبان میداند. با این حال، در این بخش نیز جز نقلقول از منابع وابسته به طالبان، شواهد مستقلی درباره وضعیت فرمانده یادشده ارائه نشده است.
حمله به اعتبار رسانههای خارج از افغانستان
بخش قابل توجهی از یادداشت به انتقاد از رسانههای افغانستانی مستقر در خارج و برخی رسانههای پاکستانی اختصاص دارد.
احمد شفق مدعی است که این رسانهها در داخل افغانستان شبکه منظم و گستردهای از خبرنگاران میدانی ندارند و برای پوشش تحولات مناطق دورافتاده، به پیامهای صوتی تأییدنشده، اطلاعات منتشرشده در واتساپ، اعلامیه گروههای مخالف طالبان و محتوای شبکههای اجتماعی تکیه میکنند.
او همچنین این رسانهها را متهم کرده است که گاهی ویدئوهای قدیمی یا تصاویر مربوط به منازعات محلی را بهعنوان عملیات نظامی تازه مخالفان طالبان بازنشر میکنند.
این انتقاد در حالی مطرح میشود که خود یادداشت المرصاد نیز بسیاری از ادعاهای اصلیاش، از جمله نقش مستقیم نهادهای امنیتی پاکستان، پایگاه اجتماعی مخالفان و میزان تلفات درگیری، را بدون ارائه شواهد عمومی و قابل بررسی مطرح کرده است.
اختلاف بر سر هویت افراد مسلح
در روایت یادداشت، افراد حاضر در درگیری زیباک بهعنوان نیروهایی معرفی شدهاند که با حمایت پاکستان قصد ورود به افغانستان را داشتهاند. با این حال، هویت دقیق این افراد در متن روشن نشده است.
همزمان، برخی گروههای مخالف طالبان مسئولیت عملیاتهایی را در بدخشان بر عهده گرفته و مدعی پیشروی در منطقه شدهاند. این ادعاها نیز بهصورت مستقل تأیید نشده و اطلاعات روشنی درباره میزان کنترل هر طرف بر منطقه، تلفات نیروهای طالبان یا سرنوشت مواضع مرزی در دست نیست.
نویسنده یادداشت، بدون تفکیک روشن میان گروههای مختلف مخالف طالبان، احمد مسعود و جبهه مقاومت ملی را نیز هدف انتقاد قرار داده و مدعی شده است که جریانهای سیاسی و نظامی مستقر در خارج از کشور، فاقد پایگاه مردمی و وابسته به حمایت خارجی هستند.
او سقوط حکومت پیشین در ماه آگست ۲۰۲۱ را نشانه ناتوانی این جریانها دانسته و استدلال کرده است که گروههایی که با وجود حمایت نظامی و مالی غرب نتوانستند مانع پیشروی طالبان شوند، اکنون نیز توان ایجاد تغییر بنیادین در داخل افغانستان را ندارند.
این بخش بیش از آنکه به جزئیات درگیری زیباک مربوط باشد، بیانگر موضع سیاسی نویسنده علیه مخالفان طالبان است.
نسبتدادن درگیری بدخشان به سیاست نیابتی پاکستان
احمد شفق در ادامه یادداشت، درگیری زیباک را در چارچوب اختلافات گستردهتر طالبان و پاکستان تفسیر میکند.
او مدعی است ارتش پاکستان پس از آنکه حملات مستقیم و هوایی نتوانسته است طالبان را تحت فشار مورد نظر قرار دهد، به استفاده از گروههای نیابتی و اعزام افراد مسلح از مناطق مرزی مانند چترال روی آورده است.
نویسنده برای تقویت این روایت، به حملات هوایی پاکستان در خاک افغانستان و حمله به مرکز درمان معتادان «امید» در کابل اشاره میکند. او گزارشهای عفو بینالملل و یوناما درباره تلفات غیرنظامیان را نشانه ناکامی و بیاعتباری سیاست نظامی اسلامآباد میداند.
روایت «تسلط کامل» طالبان بر بدخشان
نویسنده یادداشت، واکنش نیروهای مرزی طالبان را نشانه «استحکام امنیت مرزی» و «تسلط کامل» این حکومت بر بدخشان معرفی کرده است.
او میگوید مخالفان مستقر در خارج، حتی با حمایت کشورهای دیگر، تنها میتوانند برای مدتی کوتاه مشکلات امنیتی ایجاد کنند و توان متزلزلکردن حاکمیت طالبان را ندارند.
این ادعا نیز بازتابدهنده رویکرد تبلیغاتی متن است. وقوع درگیری در یک منطقه مرزی و دفع احتمالی یک حمله، بهتنهایی برای اثبات کنترل کامل یا نبود چالشهای امنیتی در سراسر بدخشان کافی نیست.
بدخشان بهدلیل جغرافیای کوهستانی، مرزهای طولانی و مسیرهای دشوارگذر، همواره یکی از مناطق پیچیده از نظر امنیت مرزی بوده است. محدودیت دسترسی خبرنگاران مستقل نیز راستیآزمایی روایتهای متضاد درباره تحولات این استان را دشوارتر کرده است.
در نهایت باید گفت یادداشت احمد شفق در المرصاد سه ادعای اصلی را مطرح میکند:
- نخست، ورود افراد مسلح از خاک پاکستان به شهر زیباک
- دوم، پشتیبانی نهادهای امنیتی پاکستان از این افراد
- سوم، انتشار روایتهای نادرست از سوی رسانههای مخالف طالبان درباره تلفات و پیشرویهای میدانی.
این نوشته بیش از آنکه گزارشی مستند و بیطرفانه از وضعیت میدان باشد، تلاشی برای تثبیت روایت طالبان درباره درگیری بدخشان است؛ روایتی که ناامنیهای این ولایت را نه حاصل مخالفتهای داخلی، بلکه نتیجه حمایت خارجی، مداخله پاکستان و جنگ تبلیغاتی رسانههای مستقر در خارج معرفی میکند.
......................
پایان پیام/
نظر شما