به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حمدالله زاهد، معاون غذا و داروی وزارت بهداشت طالبان، روز یکشنبه، ۲۴ آبان‌ماه، در مراسم اختتامیه دومین نمایشگاه ملی و بین‌المللی بهداشت افغانستان در کابل، از برنامه این وزارتخانه برای آغاز واردات داروهای باکیفیت از ایران خبر داد.
زاهد اعلام کرد که این اقدام بر اساس توافق‌های همکاری امضاشده میان افغانستان و ایران انجام خواهد شد و هدف آن بهبود کیفیت داروهای موجود در بازار و تقویت نظام تأمین محصولات دارویی کشور است.
او همچنین بر ضرورت اجرای مقررات مربوط به واردات دارو، جلوگیری از قاچاق محصولات دارویی و مقابله با عرضه داروهای غیراستاندارد تأکید کرد.
به گفته این مقام طالبان، همکاری با کشورهای منطقه می‌تواند زمینه انتقال دانش فنی، توسعه صنعت داروسازی و بهبود نظارت بر کیفیت محصولات دارویی را فراهم کند.
ایران؛ یکی از گزینه‌های اصلی جایگزینی داروهای پاکستانی
اعلام برنامه تازه واردات دارو از ایران در شرایطی صورت می‌گیرد که حکومت طالبان از ۲۰ بهمن ۱۴۰۴، برابر با نهم فوریه ۲۰۲۶، ورود داروهای تولید پاکستان را از تمامی گمرک‌های افغانستان ممنوع کرده است.
این تصمیم در پی افزایش اختلافات سیاسی، امنیتی و تجاری میان کابل و اسلام‌آباد اتخاذ شد و مقام‌های طالبان از واردکنندگان خواستند برای تأمین نیازهای دارویی افغانستان، کشورهای دیگر و مسیرهای تجاری جایگزین را انتخاب کنند.
پس از اجرای این ممنوعیت، گزارش‌هایی از کمبود برخی داروهای ضروری و افزایش قیمت محصولات دارویی در بازارهای افغانستان منتشر شد.
در همین ارتباط، مقام‌های طالبان در ماه‌های گذشته مذاکراتی را با کشورهای مختلف، از جمله ایران، هند و ترکیه، برای تأمین دارو و تجهیزات پزشکی انجام داده‌اند.
اگرچه حکومت طالبان بر ضرورت جلوگیری از واردات داروهای بی‌کیفیت تأکید می‌کند، کارشناسان حوزه سلامت معتقدند تأمین پایدار داروهای ضروری، کنترل قیمت‌ها و نظارت بر کیفیت محصولات جایگزین، از الزامات مدیریت تغییر منابع وارداتی است.
توافق دارویی تهران و کابل؛ از تسهیل واردات تا همکاری در تولید
همکاری دارویی ایران و افغانستان به مذاکرات اخیر محدود نمی‌شود.
در دی‌ماه ۱۴۰۴، مقام‌های بهداشتی دو کشور در تهران طرح اجرایی همکاری در زمینه نظارت بر غذا، دارو و محصولات پزشکی را امضا کردند.
این طرح در ادامه تفاهم‌نامه‌ای تنظیم شد که در اردیبهشت ۱۴۰۲ میان نهادهای مسئول دارویی دو کشور به امضا رسیده بود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی نهادهای بهداشتی افغانستان، تسهیل ثبت و ارزیابی شرکت‌های دارویی ایرانی، سامان‌دهی واردات، مقابله مشترک با قاچاق دارو و توسعه همکاری میان آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت از محورهای این توافق بوده است.
همچنین زمینه سرمایه‌گذاری شرکت‌های ایرانی در صنعت داروسازی افغانستان، چه به‌صورت مستقل و چه از طریق مشارکت با کارخانه‌های داخلی، در چارچوب این همکاری‌ها پیش‌بینی شده است.
حضور ۳۰۰ غرفه در نمایشگاه بین‌المللی بهداشت کابل
دومین نمایشگاه ملی و بین‌المللی بهداشت افغانستان از ۲۰ تا ۲۴ آبان‌ماه در کابل برگزار شد.
این نمایشگاه با حضور حدود ۳۰۰ غرفه از شرکت‌های داخلی و خارجی، از جمله شرکت‌هایی از افغانستان، ایران، هند و ترکیه، برگزار شد و محصولات دارویی، تجهیزات پزشکی و ظرفیت‌های بخش درمان را به نمایش گذاشت.
هدف از برگزاری این رویداد، معرفی ظرفیت‌های بخش سلامت افغانستان، جذب سرمایه‌گذاری، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و توسعه همکاری میان شرکت‌های دارویی و مراکز درمانی عنوان شده است.
مقام‌های وزارت بهداشت طالبان همچنین از امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری با ایران و ازبکستان خبر داده‌اند و اعلام کرده‌اند که مذاکرات برای گسترش همکاری‌های دارویی با دیگر کشورها ادامه دارد.
چالش تأمین داروی باکیفیت و مقرون‌به‌صرفه
بر اساس اطلاعات رسمی وزارت بهداشت طالبان، افغانستان تا مهرماه ۱۴۰۵ دارای ۱۱۷ مرکز تولید دارو بوده است که تنها چهار مرکز موفق به دریافت گواهی استاندارد بین‌المللی شیوه صحیح تولید دارو (GMP) شده بودند.
این آمار نشان می‌دهد که توسعه ظرفیت تولید داخلی و ارتقای استانداردهای کیفی همچنان از چالش‌های مهم صنعت داروسازی افغانستان است.
در چنین شرایطی، همکاری با تأمین‌کنندگان خارجی می‌تواند به تنوع منابع وارداتی کمک کند، اما تأمین نیازهای درمانی شهروندان تنها با امضای تفاهم‌نامه‌ها محقق نخواهد شد.
کنترل کیفیت داروهای وارداتی، جلوگیری از افزایش قیمت‌ها، نظارت بر شبکه توزیع و تضمین دسترسی بیماران به محصولات ضروری، از مهم‌ترین موضوعاتی است که در اجرای توافق‌های تازه باید مورد توجه قرار گیرد.
اعلام برنامه واردات دارو از ایران، گام تازه‌ای در تلاش حکومت طالبان برای تغییر منابع تأمین داروی افغانستان پس از توقف واردات از پاکستان محسوب می‌شود؛ با این حال، موفقیت این سیاست به ورود عملی محموله‌های دارویی، کیفیت محصولات و میزان دسترسی بیماران به داروهای موردنیاز وابسته خواهد بود.
در حالی که شماری از شهروندان افغانستان با مشکلات اقتصادی و افزایش هزینه‌های درمان مواجه‌اند، تأمین داروهای استاندارد با قیمت مناسب همچنان یکی از نیازهای اساسی نظام سلامت این کشور به شمار می‌رود.
..................................
پایان پیام/
نظر شما