به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ مراسم امضای تفاهمنامه همکاری میان مجمع جهانی اهلبیت(ع) و مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی(ره)، روز دوشنبه با حضور آیتالله رضا رمضانی دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) و حجتالاسلام والمسلمین علی کمساری رئیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) برگزار شد.
در این مراسم، آیتالله رمضانی با تبیین جایگاه اندیشه امام خمینی(ره) در جهان معاصر، اظهار داشت: دنیای معاصری که ما با آن مواجه بودهایم، در مجموع رنگ و بوی دینداری نداشته و مبتنی بر یک نگاه مادیگرایانه و طبیعتگرای صرف بوده است؛ نگاهی که نهتنها در جوامع غربی، بلکه حتی در بسیاری از کشورهای اسلامی نیز گسترش یافت.
وی افزود: در این فضا، ما با دو نوع مواجهه منفی با دین روبهرو بودیم؛ نخست، مواجههای کاملاً ضد دینی که نمونه بارز آن را در حاکمیت اتحاد جماهیر شوروی سابق شاهد بودیم؛ جایی که دین بهکلی انکار میشد و هیچ جایگاهی برای آن در جامعه انسانی قائل نبودند. نوع دوم، مواجهه سکولار با دین بود؛ مواجههای که دین را نفی نمیکرد، اما آن را بهشدت محدود میساخت و تنها در حوزههای فردی، شخصی و تجربی میپذیرفت و هیچ نقشی برای آن در عرصه اجتماعی و بهویژه در حوزه حکمرانی قائل نبود.
مواجهه سوم با دین و نقش تاریخی امام خمینی(ره)
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) تصریح کرد: بر اساس همین دو رویکرد، بسیاری از نظریهپردازان معتقد بودند که دیگر هرگز انقلابی دینی در جهان رخ نخواهد داد، چراکه اساساً بستر آن در دنیای مدرن فراهم نیست. اما امام خمینی(ره) در چنین شرایطی ظهور کرد و جهان را با یک «مواجهه سوم» با دین آشنا ساخت.
آیتالله رمضانی ادامه داد: امام خمینی(ره) نشان داد که دین میتواند از حاشیهها و انزوا خارج شده و به متن زندگی فردی، اجتماعی و حتی حکمرانی بازگردد. دین، از نگاه امام، نهتنها در عرصه فردی، بلکه در عرصههای اجتماعی و سیاسی نیز نقشآفرین است. صحیفه امام را اگر بهدرستی مطالعه کنیم، آن را میتوان منشور این گفتمان دانست.
جامعیت شخصیتی امام؛ از حکمت و عرفان تا فقه و حکمرانی
وی با اشاره به جامعیت شخصیت امام خمینی(ره) گفت: امام هم یک حکیم بود که جهانبینی اوهم مبتنی بر تعقل و تفکر عمیق بود و هم یک عارف که با نگاه شهودی، اسماء و صفات الهی را در عالم و جامعه مشاهده میکرد. ایشان در تفسیر «بسمالله الرحمن الرحیم» تصریح میکنند که اساساً عالم، عالم اسماء است. این تلفیق نگاه عقلمحور و شهودمحور، شخصیتی کمنظیر از امام میسازد که شناخت همهجانبه آن، امری بسیار دشوار است.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) خاطرنشان کرد: امام خمینی(ره) در حوزه فقه نیز نگاهی جامعتر از گذشته داشت. ایشان فقه را محدود به احکام فردی نمیدانست، بلکه آن را در همه عرصهها، از جمله اجتماع و حکومت، جاری میدید و فقه را فلسفه عملی حکمرانی میدانست. این نگاه، فقه را از حالت صرفاً فردی خارج و به عرصه تمدنسازی وارد کرد.
وی با اشاره به تفاوت نگاه امام با برخی دیدگاههای پیشین گفت: مرحوم شهید مدرس میفرمود «دین عین سیاست است و سیاست عین دین»، اما امام خمینی(ره) فراتر از این سخن رفت و تأکید کرد که شریعت، طریقت، حقیقت و سیاست، همگی در یک منظومه واحد قرار دارند و از یکدیگر جدا نیستند.
امام خمینی(ره) و ابطال نظریه ناممکن بودن حکمرانی دینی
آیتالله رمضانی تأکید کرد: امام خمینی(ره) در دورانی که یک دیدگاه، اساساً حکمرانی دینی را ناممکن میدانست و دیدگاه دیگر معتقد بود در عصر مدرنیته امکان تحقق حکومت دینی وجود ندارد، هر دو ادعا را در عمل باطل کرد و نشان داد که دین میتواند در دنیای معاصر، نقش تمدنساز ایفا کند.
وی افزود: به همین دلیل، امام خمینی(ره) احیاگر حیات دینی در جامعه معاصر و معمار تمدن نوین اسلامی است. امروز شاهد بازشناسی اندیشه امام در بزرگترین دانشگاههای جهان از جمله سوربن، هاروارد، کمبریج و آکسفورد هستیم. در بعضی مجامع علمی بینالمللی که شرکت داشته ام، این قابل مشاهده بود که اندیشمندان غربی به این نتیجه رسیدهاند که در پاسخ به بسیاری از پرسشهای بنیادین خود به بنبست رسیدهاند و وقتی دیدگاه مکتب اهل بیت(ع) به آنها اراده می شد، به پاسخگو بودن مکتب شیعه اعتراف می کردند.
ضرورت معرفی جهانی اندیشه امام و محورهای تفاهمنامه همکاری
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) گفت: امروز وظیفه ما این است که امام خمینی(ره) را از این منظر جامع معرفی کنیم؛ امامی که هم مفسر توحید است و هم نظریهپرداز عدالت اجتماعی. خود امام میفرماید قیام فردی، قیام به توحید است و قیام اجتماعی، قیام به عدالت؛ و تمام آرمان انبیای الهی در همین دو مفهوم خلاصه میشود.
وی افزود: ما امام خمینی(ره) را احیاگر مکتب اهلبیت(ع) در عصر حاضر میدانیم. گفتمان اهلبیت(ع) امروز در اندیشه و ادبیات امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب متجلی است؛ گفتمانی که بر وحدت امت اسلامی، عدالت جهانی و مبارزه با استکبار تأکید دارد.
آیتالله رمضانی با اشاره به بُعد معنوی و عرفانی امام خمینی(ره) گفت: متأسفانه امام در بسیاری از نقاط جهان صرفاً بهعنوان یک رهبر سیاسی شناخته میشود، در حالی که ابعاد عرفانی، حکمی و معنوی شخصیت ایشان کمتر معرفی شده است. تجربه شخصی من در دانشگاههای فرانسه نشان داد که وقتی از عرفان امام سخن گفته میشود، مخاطبان با چهرهای کاملاً جدید از امام آشنا میشوند.
وی تأکید کرد: جهان امروز تشنه این معارف است و باید اندیشههای امام خمینی(ره) به زبانهای زنده دنیا ترجمه و منتشر شود. استفاده از گفتمان و ادبیات امام میتواند ما را در مسیر تحقق مرجعیت علمی اهلبیت(ع) یاری کند.
دبیرکل مجمع جهانی اهلبیت(ع) در پایان با اشاره به محورهای عملی این تفاهمنامه گفت: همکاری در ترجمه و تولید آثار مشترک، تولید محتوای مستند و رسانهای برای شبکههای اجتماعی و رسانههای بینالمللی، برگزاری کرسیهای علمی مشترک، نشستهای تخصصی، دورههای آموزشی و ایجاد پلتفرمهای ارتباطی با اندیشمندان و نخبگان جهان از جمله مفاد این تفاهمنامه است.
وی ابراز امیدواری کرد که این تفاهمنامه به الگویی موفق برای همکاری سازنده میان نهادهای فرهنگی و تبلیغی انقلاب اسلامی تبدیل شود.
..............
پایان پیام/ ۲۱۸
نظر شما