به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ اظهارات اخیر علیرضا بیکدلی درباره تصمیم حکومت طالبان برای عدم واگذاری پایگاه هوایی بگرام به آمریکا، بار دیگر توجه تحلیلگران را به اهمیت ژئوپلیتیکی افغانستان در معادلات امنیتی منطقه جلب کرده است؛ پایگاهی که در دو دهه گذشته یکی از مهمترین مراکز عملیات نظامی ایالات متحده در آسیای مرکزی به شمار میرفت.
بیکدلی با قدردانی از آنچه «درایت و عقلانیت» مقامات افغانستان خواند، تأکید کرد که جلوگیری از بازگشت نیروهای آمریکایی به بگرام نه تنها یک تصمیم سیاسی، بلکه اقدامی مؤثر در جلوگیری از شکلگیری تنشهای جدید امنیتی در منطقه بوده است.
او گفت اگر فشارها و تلاشهای آمریکا برای بازگشت به این پایگاه به نتیجه میرسید، احتمال آن وجود داشت که معادلات امنیتی منطقه وارد مرحلهای تازه از تقابل شود.
این دیپلمات ایرانی با اشاره به تجربه تقابلهای نظامی ایران با زیرساختهای آمریکا در منطقه، یادآور شد که حضور مجدد واشنگتن در بگرام میتوانست افغانستان را ناخواسته در معادلات تنش میان ایران و آمریکا قرار دهد؛ سناریویی که به گفته او میتوانست دامنه درگیریها را به مرزهای شرقی ایران نیز بکشاند.
اهمیت این موضوع زمانی برجستهتر میشود که تحولات اخیر خاورمیانه و افزایش سطح تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل نیز در نظر گرفته شود.
در ماههای گذشته، تهدیدهای مکرر مقامات اسرائیلی درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران و حمایت آشکار واشنگتن از این رویکرد، فضای امنیتی منطقه را بیش از پیش حساس کرده است.
برخی تحلیلگران معتقدند در چنین شرایطی، هرگونه بازگشت آمریکا به پایگاههای نظامی در اطراف ایران از جمله افغانستان، میتوانست بخشی از راهبرد فشار چندلایه علیه تهران تلقی شود؛ راهبردی که بر ایجاد حلقههای فشردهتر نظامی و اطلاعاتی در پیرامون ایران استوار است.
از همین منظر، تصمیم طالبان برای عدم واگذاری پایگاه بگرام به آمریکا تنها یک موضوع دوجانبه میان کابل و واشنگتن تلقی نمیشود، بلکه بخشی از معادله گستردهتر امنیت منطقهای است.
بسیاری از ناظران منطقهای معتقدند بگرام در صورت بازگشت آمریکا میتوانست به یکی از مهمترین نقاط رصد اطلاعاتی و حتی عملیاتی در نزدیکی مرزهای ایران، چین و آسیای مرکزی تبدیل شود.
بیکدلی در سخنان خود ضمن تشکر از موضع مقامات افغانستان، به نوعی از همگرایی طبیعی میان ملتهای منطقه در برابر حضور نظامی قدرتهای فرامنطقهای سخن گفت و تأکید کرد که امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود، نه از طریق پایگاههای نظامی خارجی.
در این میان، واکنشها در فضای اجتماعی افغانستان نیز قابل توجه بوده است.
بسیاری از کاربران افغانستانی در شبکههای اجتماعی از موضعگیریهای همدلانه با ایران و مخالفت با تبدیل افغانستان به میدان رقابت قدرتهای جهانی سخن گفتهاند؛ موضعی که از نگاه برخی تحلیلگران نشاندهنده نوعی حساسیت مشترک در میان افکار عمومی منطقه نسبت به گسترش حضور نظامی خارجی است.
به باور کارشناسان، مسئله بگرام تنها یک پایگاه نظامی نیست؛ بلکه نمادی از رقابت قدرتها در قلب آسیاست.
تصمیم طالبان برای دور نگه داشتن این پایگاه از معادلات نظامی آمریکا، در کنار تحولات پرتنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل، نشان میدهد که آینده امنیت منطقه بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات بازیگران محلی گره خورده است.
................
پایان پیام/
نظر شما