به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ عراق از ابتدای سال جاری شاهد کاهش بیسابقهای در سطح عملیات تروریستی گروه داعش بوده است؛ شاخصی امنیتی که پایینترین سطح از زمان اشغال بخشهای وسیعی از این کشور توسط داعش در سال ۲۰۱۴ به شمار میرود.
منابع امنیتی به روزنامه «العربی الجدید» گفتهاند که سرعت و تعداد حملات منتسب به این گروه به سطحی بسیار محدود رسیده و دیگر خبری از عملیات گسترده یا حملات هماهنگیشده که در سالهای گذشته از ویژگیهای فعالیت این گروه بود، نیست؛ موضوعی که نشاندهنده تحول اساسی در فضای امنیتی عراق است.
مسئولان و ناظران، این کاهش را حاصل مجموعهای از عوامل درهمتنیده از جمله تشدید عملیات پیشدستانه نیروهای عراقی، ارتقای توان اطلاعاتی در ردیابی هستههای خفته، و تداوم فشار هوایی و اطلاعاتی میدانند. همچنین عملیات پاکسازی مداوم در مناطق کمربندهای کشاورزی، درهها، کوهستانها و بیابانهای عراق بهویژه در استانهای دیاله، کرکوک، صلاحالدین و الانبار، موجب محدود شدن تحرک عناصر داعش و از بین رفتن پناهگاههای سنتی آنان شده است.
عراق در آستانه تثبیت امنیت
اهمیت این کاهش در آن است که فرصتی کمنظیر برای تثبیت ثبات داخلی عراق پس از سالها فرسایش امنیتی، انسانی و اقتصادی فراهم میکند. هرچه فعالیت داعش کمتر شود، توان این گروه برای ایجاد رعب، مختل کردن روند توسعه یا هدف قرار دادن زیرساختها و روستاهای دورافتاده نیز کاهش مییابد. این وضعیت میتواند منابع عراق را بهویژه در استانهایی که سالها از تروریسم آسیب دیدهاند، به سمت بازسازی، خدماترسانی و بهبود فضای سرمایهگذاری هدایت کند.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که نباید داعش را در عراق، کاملاً از بینرفته تلقی کرد؛ زیرا این گروه همچنان از توان محدودی برای مانور و اختفا در مناطق صعبالعبور برخوردار است و تلاش میکند از شکافهای امنیتی یا تنشهای سیاسی و اجتماعی برای بازگشت دوباره استفاده کند. از این رو، حفظ این سطح پایین از فعالیت داعش مستلزم تداوم تلاش اطلاعاتی و رفع عوامل آسیبپذیری است که این گروه در دورههای گذشته از آن بهره برده بود.
سرتیپ «تحسین الخفاجی» سخنگوی وزارت دفاع عراق به روزنامه «العربی الجدید» گفت: سطح فعالیت گروه تروریستی داعش از ابتدای سال جاری به پایینترین میزان خود از سال ۲۰۱۴ میلادی رسیده است و نیروهای امنیتی توانستهاند با عملیات مستمر پیشدستانه و تلاش اطلاعاتی گسترده، توان این گروه را به شکل قابل توجهی کاهش دهند.
وی افزود: کاهش محسوس حملات داعش یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه نتیجه برنامههای امنیتی انباشته طی سالهای گذشته است؛ برنامههایی که شامل تعقیب فرماندهان و عناصر فعال، انهدام شبکههای مالی و پشتیبانی لجستیکی، و همچنین رصد تحرکات مشکوک در مناطق بیابانی، کوهستانی و زمینهای کشاورزی بوده که داعش از آنها بهعنوان مسیر عبور و مخفیگاه استفاده میکرد.
هستههای خفته داعش زمینگیر شدند
او توضیح داد که نیروهای عراقی طی ماههای اخیر مجموعهای از عملیاتهای ویژه در استانهای دیاله، کرکوک، صلاحالدین، نینوا و الانبار انجام دادهاند که به کشف مخفیگاهها، انهدام مقرها، کشف سلاح و مواد منفجره و بازداشت افراد تحت تعقیب مرتبط با داعش منجر شده و توان هستههای خفته برای بازسازی صفوف خود یا اجرای عملیات مؤثر را فلج کرده است.
الخفاجی تأکید کرد هماهنگی بالا میان ارتش، دستگاه مبارزه با تروریسم، حشد الشعبی، پلیس فدرال و نهادهای اطلاعاتی نقش محوری در این عقبنشینی داشته و تبادل سریع و دقیق اطلاعات باعث خنثی شدن طرحها پیش از اجرا و محدود شدن تحرک عناصر باقیمانده شده است.
وی گفت: داعش همچنان تلاش میکند از مناطق دورافتاده، خلأهای جغرافیایی و برخی چالشها برای نشان دادن موجودیت خود استفاده کند، اما دیگر توان تصرف مناطق یا اجرای عملیات گسترده مانند سالهای گذشته را ندارد.
در همین حال، «جواد الدهلکی» کارشناس امور نظامی به روزنامه «العربی الجدید» گفت: کاهش کنونی فعالیت داعش در عراق یک شاخص راهبردی مهم است و نشان میدهد نیروهای امنیتی از مرحله واکنش به مرحله کنترل میدانی و پیشگیری امنیتی رسیدهاند. داعش اکنون در ضعیفترین وضعیت خود از زمان از دست دادن شهرهای اصلی در سال ۲۰۱۷ میلادی قرار دارد.
پایان دوران قدرت داعش؟
او افزود: کاهش تعداد حملات و نوع عملیاتهای داعش در عراق در ماههای اخیر، بیانگر فرسایش آشکار ساختار داعش در سطح رهبری، منابع مالی و توان جذب نیرو و تحرک است. این گروه دیگر آزادی مانور سابق در مناطق باز یا مرزی را ندارد.
الدهلکی تأکید کرد: نیروهای عراقی در سالهای اخیر موفق شدهاند بانک اطلاعاتی گستردهای ایجاد کنند که امکان ردیابی هستههای کوچک پیش از هرگونه اقدام را فراهم کرده است. همچنین توسعه شیوههای نظارت هوایی و استفاده از فناوریهای نوین در رصد و هدفگیری، عرصه را بر عناصر باقیمانده تنگ کرده است.
وی ادامه داد: داعش اکنون بیش از آنکه به دنبال گسترش باشد، در پی بقا از طریق اختفا در مناطق صعبالعبور و اجرای حملات محدود برای اثبات حضور رسانهای است. اما این گروه از نظر نیروی انسانی و لجستیکی توان اجرای عملیات گسترده یا تسلط بر مناطق را ندارد.
او همچنین گفت: اهمیت این کاهش تنها امنیتی نیست، بلکه ابعاد اقتصادی و اجتماعی نیز دارد؛ زیرا کاهش تهدیدهای تروریستی به استانهای آزادشده فرصت بیشتری برای ثبات، تکمیل پروژههای بازسازی، بازگشت ساکنان و رونق تجارت و سرمایهگذاری میدهد.
وی هشدار داد که گروههای تروریستی معمولاً از هر خلأ امنیتی، تنش سیاسی یا ضعف برای بازآرایی خود استفاده میکنند؛ بنابراین ادامه عملیات پیشدستانه، تقویت توسعه محلی و حفظ هماهنگی میان همه نهادهای امنیتی ضروری است.
الدهلکی در پایان گفت: عراق امروز بیش از هر زمان دیگری به تثبیت شکست نظامی داعش نزدیک شده است، اما پایان کامل خطر این گروه نیازمند رسیدگی به زمینههای فکری، اجتماعی و اقتصادی است که داعش پیشتر از آنها سوءاستفاده کرده بود.
آنچه از عناصر داعش باقی مانده، در مناطق صعبالعبور مخفی شدهاند، اما مقامهای امنیتی عراق میگویند این مناطق تحت نظر است. جنگندههای عراقی نیز بهطور مستمر خطوط تدارکاتی این گروهها را بهویژه در مرزهای استانهای نینوا، دیاله، کرکوک، صلاحالدین و الانبار و نیز در مناطقی میان کرکوک و سلیمانیه مانند وادی زغیتون، وادی الشای و وادی حوران، هدف قرار میدهند.
پیشتر «محمد شیاع السودانی» نخستوزیر عراق، به فرماندهان امنیتی دستور آمادهباش و بازبینی جامع طرحهای نظامی را صادر کرده و بر تغییر تاکتیکهای نظامی در مناطق دارای فعالیت داعش و استفاده از شیوههای غیرمتعارف برای تضعیف توان این گروه و محدود کردن تحرکات آن تأکید کرده بود.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما