به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در اصطلاح عمومی و در فرهنگ لغات عربی و فارسی، انتقام عملی ناشی از کینهورزی با هدف تشفی قلوب یا همان «خنکای دل» است که غالباً دارای بار منفی است؛ اما در فرهنگ اسلامی و شیعی، موضوع «انتقام» نهتنها یک امر مذموم نیست، بلکه خداوند در قرآن کریم با صفت «ذوالانتقام» (صاحب انتقام) معرفی شده است. به عنوان مثال، در آیه ۴۷ سوره مبارکه ابراهیم(ع)، خداوند خود را اینگونه معرفی کرده است: «إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ ذُو انْتِقَامٍ؛ خدا توانای شکستناپذیر و صاحب انتقام است.»
روشن است که ذات مبارک باریتعالی از هرگونه کینهورزی یا نیاز به خنکای دل مبراست. بر این اساس باید گفت انتقام خداوند نه برای کینهورزی، بلکه به عنوان «نتیجه عمل» برای ظالمان بیان میشود. حال اگر فرد یا گروهی از افراد یک جامعه، واسطه یا ابزار ظاهری خداوند برای اعمال صفت «انتقام» و چشاندن «نتیجه عمل» به کافران و منافقان باشند، حتماً این «انتقامخواهی» مورد تأیید الهی قرار میگیرد. همانگونه که در منابع مختلف روایی و برخی از ادعیه شیعی، موضوع انتقام با بیانهای مختلف تبیین شده است، بهصورت شاخص میتوان آن را در موضوع کربلا و شهادت امام حسین(ع) یافت.
برای اهل تحقیق، معنای کلمه «ثار» در عبارت «ثارالله» به معنای «خون» نیست، بلکه در زبان عربی خون با کلمه «دم» معرفی میشود که نمونه مشهور آن، اصطلاح «اولیای دم» است و در میان عموم مردم شناخته شده است. در زبان عربی، «ثار» به معنای طلب کردن خون است و با این دقت، کلمه «ثارالله» به معنای کسی معرفی میشود که خداوند خون او را طلب میکند و به عبارت دیگر، انتقام او به دست خداوند است. همانگونه که در فرازی از زیارت عاشورا، انسان اینگونه از خداوند میخواهد که «أن یرزقنی طلب ثارکم مع إمام هدی ظاهر ناطق»؛ یعنی «روزی من قرار بده طلب خون شهدای کربلا را همراه با امام زمان(عج)».
به بیان دیگر، این درخواست به معنای آن است که انسان در طلب خونی که خداوند خود را عامل طلب آن معرفی کرده است، مشارکت داشته باشد و بتواند نقشی مؤثر در چشاندن نتیجه عمل به ظالمان ایفا کند؛ نتیجهای که بدون شک، تحقق نهایی آن در محدوده دنیایی با ظهور امام زمان(عج) خواهد بود.
با این مقدمه باید گفت اگر در موضوع شهادت «قائد شهید»، سخن از انتقامگیری و خونخواهی است، این انتقامگیری دارای مبانی دینی و مبتنی بر آیات قرآنی و منابع مختلف روایی است. آنچه نباید در این میان فراموش شود، آن است که این طلب انتقام باید براساس اذنالله و بر پایه اصول شرعی، باورهای دینی و احکام فقهی باشد تا شخص قاتل و ظالم در این دنیا بخشی از جزای عمل خود را دریافت کند؛ آنچنان که خداوند نیز انتقام خود را اینگونه از ظالمان میگیرد.
بدیهی است که حاصل این انتقام الهی نیز میتواند «تشفی قلوب» یا خنکای دل مؤمنان را در پی داشته باشد؛ همانگونه که در عمل عبادی وضو، شخص تنها برای رضای خداوند وضو میگیرد، اما ممکن است این وضو گرفتن، خنک شدن شخص وضوگیرنده را نیز در پی داشته باشد.
در بخش بعدی این نوشته، ابعاد مختلف انتقام از «قاتلان قائد شهید» بررسی میشود.
شهید علیاصغر حسینی/ابنا
.................
پایان
نظر شما