اعتقادات شیعی در کتاب‌های ادیان آسمانی؛ قسمت دوم: شفاعت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در بخش اول این نوشته، موضوع «توسل به رسولان و اولیای الهی» به‌عنوان یکی از اعتقادات مشترک میان ادیان توحیدی و اندیشه‌های شیعی مورد بررسی قرار گرفت. همانگونه که بیان شد، برای هر کدام از اعتقادات شیعی می‌توان ده‌ها و صدها دلیل عقلی، قرآنی و روایی یافت، اما آنچه در این نوشته بیان می‌شود صرفا با این دیدگاه نگارش می‌یابد که مشترکات میان اعتقادات شیعی و ادیان توحیدی را بیان کند که این اشتراکات نشانگر پایه‌های الهی این اندیشه‌ها بوده که در طول تاریخ و  در تمامی ادیان توحیدی مورد توجه قرار گرفته است.

«شفاعت» از موضوعاتی است که علاوه بر دلایل مختلف، در همه گروه‌های مختلف اسلامی، به جز وهابیت، پذیرفته شده است، موضوعی که در کتاب‌های آسمانی تورات و انجیل همچنین سیره زندگی شخصیت‌های برجسته این دو مذهب توحیدی، نیز مورد تاکید و توجه قرار گرفته است.

اگرچه تشابه‌هایی میان «توسل» و «شفاعت» وجود دارد، اما تفاوت اساسی در میان این دو آن است که در مفهوم «توسل» استفاده از واسطه برای اجابت درخواست‌های دنیایی، آخرتی، مادی یا معنوی در دنیا و در طول حیات انسان، از پروردگار مورد نظر است، اما مفهوم «شفاعت»، بیشتر با نگاهی آخرتی و باهدف توام کردن اعمال انسان با اعمال شخصی دیگر مانند پیامبران، ائمه(ع) یا اولیاء الهی با هدف تکمیل اعمال و مقبول شدن آن در نزد خداوند صورت می‌گیرد. شفاعت به این معنا در منابع کتاب‌های آسمانی ادیان توحیدی بیان شده است.

در کتاب توارت، بخش «اشعیای نبی» آمده است: «بنده عادل من، خود بسیاری را عادل خواهد گردانید، زیرا که گناهان ایشان را بر خویش حمل خواهد کرد، بنابراین او را در میان بزرگان نصیب خواهم داد و غنیمت را با زورآوران تقسیم خواهد نمود، به جهت اینکه جان خود را به مرگ ریخت و از خطاکاران محسوب شد و گناهان بسیاری را برای خود گرفت و برای خطاکاران شفاعت نمود».

همچنین در کتاب «تلمود» که به‌عنوان «تکمیل‌کننده و تشریح‌کننده تورات» در نزد یهودیان شناخته شده، آمده است: «ابراهیم خلیل، جد اعلا و سرور قوم یهود، برای رهایی ارواحی که محکوم به عقوبت کشیدن در جهنم شده‌اند، کوشش می‌کنند، ابراهیم آنان را از آن مکان بیرون می‌آورد و از ایشان پذیرایی می‌کند». بر اساس این جملات، حضرت ابراهیم(ع)، شفیع یهودیان در روز قیامت خواهد بود.

در اندیشه‌های مسیحیت نیز، موضوع «شفاعت» حضرت مسیح(ع) به‌عنوان یکی از اصول بنیادین در دین عیسوی شناخته می‌شود، به‌گونه‌ای که برخی از محققان، موضوع «شفاعت» را اساس دین مسیحیت می‌دانند و می‌گویند حضرت مسیح(ع)  به دار آویخته شد تا گناهان امت خویش را شفاعت کند. در کتاب انجیل، در بخش رساله پولس به رومیان نیز آمده است: «حضرت مسیح، برای مقدسین، برحسب اراده خود، شفاعت می‌کند.»

در بخش‌های بعدی این نوشته، دیگر موارد مشترک اعتقادی میان ادیان توحیدی بررسی می‌شود.

سید علی‌اصغر حسینی/ ابنا

..............

پایان پیام