تحریم‌های آمریکا علیه ایران؛ آیا سیاست فشار حداکثری نتیجه‌بخش است؟

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ اکرم بزی نویسنده لبنانی به تحلیل مساله تحریم های روزافزون آمریکا علیه ایران پرداخته است. وی می نویسد: تحریم‌های آمریکا علیه ایران از سال ۱۹۷۹ آغاز شد و طی دهه‌های گذشته از محدودیت‌های تجاری و نفتی تا تحریم‌های بانکی، مالی و فشار بر شرکای اقتصادی تهران گسترش یافته است.

در تازه‌ترین مرحله نیز واشنگتن در اوت ۲۰۲۶ بر شدت فشارهای خود افزوده و دامنه اقدامات را از شرکت‌ها و مؤسسات به برخی روابط و پیوندهای حاکمیتی گسترش داده است.

این روند، فعالیت مؤسسات مالی ایرانی در خارج از کشور را نیز با محدودیت‌های بیشتری مواجه کرده و آنها را تحت نظارت مقررات کشورهای میزبان و نظام مالی بین‌المللی قرار داده است.

با این حال، ایران طی سال‌های اخیر تلاش کرده است با توسعه روابط اقتصادی و سیاسی با بلوک‌های غیرغربی، آثار تحریم‌ها را کاهش دهد. عضویت و حضور فعال در مجموعه‌هایی مانند بریکس، سازمان همکاری شانگهای و سازوکارهای اقتصادی اوراسیا، از جمله مسیرهایی است که تهران برای ایجاد شبکه‌های اقتصادی جایگزین دنبال کرده است.

در همین حال، ادامه روابط تجاری ایران با کشورهایی مانند چین و ترکیه و تداوم خرید نفت ایران از سوی چین، نشان می‌دهد تحریم‌های یکجانبه آمریکا نمی‌تواند به‌طور کامل همه شرکای اقتصادی تهران را از تعامل با این کشور بازدارد.

موقعیت جغرافیایی ایران نیز یکی دیگر از عواملی است که تحقق سناریوی انزوای کامل اقتصادی را دشوار می‌کند. قرار گرفتن ایران در مجاورت خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر و هم‌مرزی با کشورهای متعدد، مسیرهای متنوعی برای تجارت و ارتباط اقتصادی ایجاد کرده است.

همچنین پیوندهای اقتصادی ایران با کشورهای منطقه و قدرت‌های آسیایی، از جمله پاکستان، ترکیه، عراق، کشورهای آسیای مرکزی و حوزه خلیج فارس، امکان شکل‌گیری مسیرهای تجاری جایگزین را فراهم می‌کند.

بر همین اساس، فشار اقتصادی آمریکا در شرایطی اعمال می‌شود که شبکه‌ای از منافع منطقه‌ای و بین‌المللی در اطراف ایران وجود دارد.

در مجموع، تحولات نظام بین‌الملل و حرکت به سمت چندقطبی شدن، از قدرت تحریم‌های یکجانبه آمریکا برای اعمال فشار تعیین‌کننده بر اقتصاد ایران کاسته است.

گسترش استفاده از ارزهای ملی، توافق‌های دوجانبه و سازوکارهای تجاری خارج از شبکه‌های مالی تحت سلطه غرب، بخشی از ابزارهای مقابله با تحریم‌ها به شمار می‌رود.

بر این اساس، اگرچه تحریم‌ها همچنان هزینه‌های اقتصادی قابل‌توجهی برای ایران ایجاد می‌کنند، اما پیچیدگی روابط ژئوپلیتیکی و ایجاد شبکه‌های اقتصادی جایگزین باعث شده است سیاست فشار حداکثری نتواند به هدف نهایی خود، یعنی وادار کردن تهران به تسلیم و تغییر مواضع راهبردی، دست یابد.

...........

پایان پیام