به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ دیده‌بان حقوق شیعیان از افزایش فشارها بر جامعه شیعی افغانستان و تشدید محدودیت‌ها علیه نهادهای دینی و اجتماعی شیعی در کابل ابراز نگرانی کرد.
بر اساس گزارشی که این نهاد روز جمعه (۲۰ شهریور) منتشر کرده، طی روزهای اخیر نیروهای طالبان مدرسه علمیه خاتم‌النبیین(ص) در کابل را محاصره کرده و به مدیران، استادان و طلاب این مرکز دستور تخلیه داده‌اند. در پی این اقدام، گزارش‌هایی نیز درباره بازداشت شماری از استادان و طلاب و همچنین فشار بر برخی علما و نمایندگان جامعه شیعه منتشر شده است.
تخلیه مدرسه علمیه خاتم‌النبیین(ص)
بر اساس این گزارش، نیروهای طالبان روز پنجم سپتامبر با حضور نیروهای نظامی و خودروهای نظامی در اطراف مدرسه علمیه خاتم‌النبیین(ص)، از مسئولان، استادان و طلاب خواستند این مجموعه را ترک کنند. در پی این اقدام، شماری از اعضای جامعه شیعه محلی نیز در اعتراض به این اقدام در اطراف مدرسه تجمع کردند.
محمدجواد محسنی، رئیس مجتمع خاتم‌النبیین(ص)، اعلام کرد که ۲۸ نفر از استادان و طلاب این مرکز بازداشت شده‌اند. شبکه «آمو» گزارش داد که چهار نفر از این افراد بعداً آزاد شدند و در زمان اظهارات محسنی، ۲۴ نفر همچنان در بازداشت بودند.
دو روز بعد، در هفتم سپتامبر، نیروهای طالبان بار دیگر به مدرسه علمیه مراجعه کردند و بر اساس گزارش «Kabul now»، طلاب باقی‌مانده را از محل خارج کردند. به گزارش این رسانه، از طلاب خواسته شد وسایل شخصی خود را جمع کرده و مدرسه را ترک کنند و پس از آن، نیروهای طالبان کنترل این مرکز را در دست گرفتند.
بازداشت نمایندگان جامعه شیعه
دامنه این تحولات به مدرسه علمیه خاتم‌النبیین(ص) محدود نماند. شماری از اعضای «دفتر روابط عمومی بزرگان هزاره و شیعه» پس از برگزاری نشستی در کابل بازداشت شدند.
بر اساس این گزارش، این نشست با حضور علما و نمایندگان جامعه برای بررسی وضعیت مدرسه خاتم‌النبیین(ص) و تلاش برای آزادی استادان و طلاب بازداشت‌شده برگزار شده بود.
از جمله افراد بازداشت‌شده، «سید صوفی گردیزی»، «سید حسن شریف بلخابی» و «حسین سنگردوست» معرفی شده‌اند.
همچنین در هشتم سپتامبر، گزارش‌هایی درباره محاصره دفتر «شورای عالی شیعیان افغانستان» در کابل منتشر شد، هرچند علت این اقدام به‌طور رسمی اعلام نشده است.
ابهام درباره سرنوشت فرزند آیت‌الله محسنی
در تحول دیگری، رسانه‌های افغانستان از بازداشت شیخ محمدحسن محسنی، فرزند ارشد و جانشین مرحوم آیت‌الله محمدآصف محسنی، خبر داده‌اند.
بر اساس این گزارش‌ها، وی در نزدیکی محل سکونتش در کابل بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده است. دیده‌بان حقوق شیعیان اعلام کرده که تا دهم سپتامبر، اطلاعات عمومی معتبر و مستقلی درباره آزادی وی یا محل نگهداری و وضعیت او در دست نداشته است.
این نهاد تأکید کرده است که همه جزئیات منتشرشده درباره این حوادث را به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نکرده، اما هم‌زمانی چندین حادثه و درگیرشدن چند نهاد و شخصیت مهم شیعه در فاصله‌ای کوتاه، ضرورت شفاف‌سازی فوری را افزایش داده است.
مدرسه علمیه خاتم‌النبیین(ص) از مراکز مهم آموزش دینی شیعیان افغانستان به شمار می‌رود. این مرکز در سال ۲۰۰۷ میلادی به دست آیت‌الله محمدآصف محسنی، از علمای برجسته شیعه افغانستان، تأسیس شد و طی سال‌های گذشته نقش مهمی در فعالیت‌های دینی و اجتماعی شیعیان کابل داشته است.
دیده‌بان حقوق شیعیان می‌گوید طالبان مدعی است زمینی که این مجتمع در آن ساخته شده، متعلق به دولت است و باید تحت کنترل حکومت قرار گیرد.
در مقابل، مسئولان مدرسه این ادعا را رد کرده و بر اساس گزارش «کابل‌ناو» اعلام کرده‌اند که اسناد قانونی مربوط به مالکیت خصوصی این ملک را در اختیار دارند و پرونده مالکیت نیز در زمان اجرای دستور تخلیه همچنان در دادگاه در حال رسیدگی بوده و رأی نهایی درباره آن صادر نشده است.
دیده‌بان حقوق شیعیان تأکید کرده است که هرگونه اختلاف بر سر مالکیت باید از طریق روند قانونی و بی‌طرفانه حل‌وفصل شود و حتی در صورت وجود یک اختلاف حقوقی واقعی، این موضوع نمی‌تواند مبنایی برای بازداشت خودسرانه، مجازات جمعی یا تبعیض مذهبی قرار گیرد.
نگرانی درباره وضعیت بازداشت‌شدگان
این نهاد حقوق بشری خواستار شفاف‌سازی فوری درباره هویت و وضعیت تمامی افرادی شده که در ارتباط با این حوادث بازداشت شده‌اند.
دیده‌بان حقوق شیعیان از طالبان خواسته است مشخص کند افراد بازداشت‌شده در کجا نگهداری می‌شوند، مبنای قانونی بازداشت آنها چیست و آیا اتهامی علیه آنان مطرح شده است یا خیر.
همچنین بر ضرورت اطلاع خانواده‌ها از محل نگهداری و وضعیت بستگانشان و فراهم‌شدن دسترسی آنها به حمایت‌های قانونی تأکید شده است.
این نگرانی درباره علما و نمایندگان جامعه شیعه نیز مطرح شده است؛ به‌ویژه اگر بازداشت برخی از آنان صرفاً به دلیل شرکت در یک نشست مسالمت‌آمیز یا تلاش برای گفت‌وگو با مقام‌های طالبان درباره وضعیت بازداشت‌شدگان صورت گرفته باشد.
نگرانی از محدودیت آزادی‌های دینی و اجتماعی شیعیان
دیده‌بان حقوق شیعیان اعلام کرده است که تحولات اخیر کابل مجموعه‌ای از نگرانی‌های مرتبط با حقوق بشر را ایجاد کرده است؛ از جمله آزادی مذهب و عقیده، منع بازداشت خودسرانه، آزادی تجمع و تشکل و رعایت دادرسی عادلانه.
بر اساس این گزارش، آزادی مذهب و عقیده تنها به انجام مناسک دینی محدود نمی‌شود، بلکه توانایی جوامع دینی برای حفظ نهادهای مذهبی، آموزش طلاب، تربیت علما و سازماندهی فعالیت‌های اجتماعی بدون تبعیض و ارعاب را نیز دربرمی‌گیرد.
این نهاد همچنین با اشاره به سابقه خشونت‌های فرقه‌ای، تبعیض و حملات علیه غیرنظامیان و مراکز مذهبی شیعیان، از جمله جامعه هزاره، خواستار نظارت دقیق‌تر بر تحولات اخیر شده است.
با این حال، دیده‌بان حقوق شیعیان تصریح کرده است که این سابقه به‌تنهایی نمی‌تواند انگیزه هر یک از حوادث اخیر را اثبات کند و ضرورت دارد درباره هر مورد به‌طور مستقل تحقیق و شفاف‌سازی شود.
درخواست از طالبان و جامعه جهانی
دیده‌بان حقوق شیعیان از طالبان خواسته است محل نگهداری و وضعیت قانونی تمامی بازداشت‌شدگان را اعلام کرده و مبنای قانونی بازداشت و اتهامات احتمالی علیه آنها را مشخص کند.
این نهاد همچنین خواستار تضمین امنیت و رفتار انسانی با بازداشت‌شدگان، امکان تماس آنان با خانواده‌هایشان و دسترسی به حمایت‌های قانونی شده است.
از دیگر درخواست‌های این نهاد، آزادی افرادی است که صرفاً به دلیل فعالیت‌های دینی، آموزشی یا اجتماعی مسالمت‌آمیز بازداشت شده‌اند و همچنین حل اختلاف مالکیت مدرسه علمیه خاتم‌النبیین(ص) از طریق یک روند قضایی بی‌طرفانه و شفاف است.
دیده‌بان حقوق شیعیان از سازمان ملل متحد، دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی حقوق بشری و دیگر نهادهای مرتبط نیز خواسته است درباره بازداشت‌های گزارش‌شده و وضعیت مدرسه علمیه خاتم‌النبیین(ص) از طالبان توضیح بخواهند و تحولات مربوط به نهادهای دینی شیعیان افغانستان را با دقت بیشتری دنبال کنند.
این نهاد هشدار داده است که ادامه اقدامات علیه نهادهای مذهبی و نمایندگان جامعه شیعه می‌تواند به الگویی گسترده‌تر تبدیل شود و بر همین اساس، خواستار توجه بین‌المللی به وضعیت شیعیان افغانستان شده است.
...............
پایان پیام
نظر شما