به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در روستاهای مرزیِ جنوب لبنان که تحت اشغال قرار دارند، مردگان نیز از تجاوزات رژیم صهیونیستی در امان نمانده‌اند. گورستان‌هایی که نسل‌های متعددی از ساکنان این روستاها را در خود جای داده بودند، هدف بمباران، انفجار و عملیات تسطیح قرار گرفته‌اند. برخی از آنها به‌طور کامل محو شده و شماری از قبرها نیز نشانه‌های خود را از دست داده‌اند، به‌گونه‌ای که دسترسی به آنها ناممکن شده است.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان با ادامه اشغال و حملات علیه ۶۰ روستای جنوبی لبنان، ساکنان دیگر نمی‌توانند مردگان خود را در زادگاهشان دفن کنند. در نتیجه، ناچار شده‌اند پیکر درگذشتگان را به‌صورت امانت در گورستان‌هایی خارج از روستاهایشان به خاک بسپارند، به این امید که هر زمان شرایط اجازه داد، آنها را به زادگاهشان منتقل کنند یا قبرهای قدیمی متعلق به خانواده‌هایشان را باز کنند و مردگان جدید را در کنار بستگانشان به خاک بسپارند.
میس‌الجبل؛ حدود ۲۰ هزار قبر در معرض تخریب
در شهر مرزی و اشغال‌شده «میس‌الجبل»، ۱۰ گورستان وجود دارد که ساکنان این شهر امکان دسترسی به آنها را ندارند. به گفته «عبد المنعم شقیر» شهردار پیشین شهر میس‌الجبل، این گورستان‌ها در مجموع حدود ۲۰ هزار قبر را در خود جای داده‌اند که بخش عمده آنها بر اثر تجاوزات رژیم صهیونیستی زیر عملیات تسطیح و بمباران قرار گرفته یا مستقیماً آسیب دیده‌اند.
با توجه به ناممکن بودن دسترسی به شهر میس‌الجبل و بررسی میدانی خسارت‌ها، تاکنون آمار دقیقی از تعداد قبرهای تخریب‌شده یا آسیب‌دیده در دست نیست.
با این حال، پیامدهای این تخریب تنها به قبرهای قدیمی محدود نمی‌شود و سرنوشت مردگان جدید را نیز تحت تأثیر قرار داده است. شقیر، شمار شهدا و افرادی را که به مرگ طبیعی درگذشته‌اند و پس از حمله ماه مارس خارج از شهر میس‌الجبل دفن شده‌اند، حدود ۱۵۰ نفر برآورد می‌کند. این افراد به‌صورت امانت در شهرهای بیروت و صیدا و مناطق دیگری از جنوب لبنان به خاک سپرده شده‌اند.
بنت‌جبیل؛ دفن موقت ۴۰ نفر در خارج از شهر
وضعیت شهر میس‌الجبل منحصر به این شهر نیست و دفن مردگان به‌صورت امانت در خارج از زادگاه به دیگر شهرهای مرزی جنوب لبنان نیز گسترش یافته است.
در شهر «بنت‌جبیل» شمار ساکنانی که به‌طور موقت خارج از این شهر دفن شده‌اند، به حدود ۴۰ نفر رسیده است که ۱۶ نفر از آنها شهید هستند. این افراد در مناطق مختلف و متناسب با محل سکونت خانواده‌هایشان به خاک سپرده شده‌اند. بیشتر آنها در آرامستان «روضه امام صادق(ع)» در منطقه «الاجنحه الخمسه» واقع در محله «حی‌السلم» دفن شده‌اند.
«هاشم السید حسن» عضو شورای شهر بنت‌جبیل، می‌گوید که حملات هوایی و انفجارهای اطراف چهار گورستان مجاور که در یک محدوده جغرافیایی قرار دارند، ده‌ها آرامگاه را تخریب کرده‌اند. موضوعی که تصاویر ماهواره‌ای نیز آن را نشان می‌دهد.
با این حال، میزان دقیق خسارت‌هایی که عملیات تسطیح در حاشیه این گورستان‌ها به بار آورده، هنوز مشخص نشده است.
یارون؛ نابودی کامل یک گورستان و تخریب آرامگاه‌های مسیحیان
در شهرک «یارون» دامنه تخریب از آسیب‌های جزئی فراتر رفته و به محو کامل یک گورستان رسیده است.
«حافظ غشام» شهردار یارون، می‌گوید که این شهر پنج گورستان شامل چهار گورستان اسلامی و یک گورستان مسیحی دارد.
به گفته او، یکی از این گورستان‌ها در مهلت ۶۰ روزه تعیین‌شده برای عقب‌نشینی ارتش رژیم صهیونیستی پس از جنگ سال ۲۰۲۴ میلادی به‌طور کامل تخریب شد. این گورستان حدود ۲۰۰ قبر داشت که قدمت برخی از آنها به بیش از ۲۰۰ سال می‌رسید.
گورستان غربی شهرک یارون که قدیمی‌ترین آرامستان این شهرک با قدمتی بیش از ۳۰۰ سال است، نیز بر اثر گلوله‌باران توپخانه‌ای و حملات پهپادی ارتش رژیم صهیونیستی به‌شدت آسیب دیده است. گورستان شرقی شهرک یارون در منطقه «البیادر» و گورستان فعلی این شهرک نیز با درجات متفاوتی از خسارت روبه‌رو شده‌اند. گورستان فعلی شهرک یارون حدود ۳۰۰ قبر دارد که از جمله آنها آرامگاه شهدای این شهر است.
نبش قبر و تخریب گورستان مسیحیان
گورستان مسیحیان شهرک یارون نیز با وجود آنکه مستقیماً هدف بمباران قرار نگرفته بود، از تعرض در امان نماند.
به گفته غشام، در جریان جنگ سال ۲۰۲۶ میلادی، نظامیان اشغالگر صهیونیست وارد این گورستان شدند، قبرها را نبش کردند، آرامگاه‌ها را تخریب کردند و درهای آنها را شکستند.
به این ترتیب، آسیب‌های واردشده به گورستان‌های شهرک یارون تنها به اصابت گلوله و انفجار محدود نماند، بلکه به دستکاری آرامگاه‌ها و هتک حرمت مردگان نیز کشیده شد.
در شرایطی که بازگشت به شهرک یارون همچنان ناممکن است، شمار افرادی از اهالی این شهرک که به‌صورت امانت خارج از یارون دفن شده‌اند، به ۱۵ نفر رسیده است. آنها در شهرهای «صور»، «بیروت» و «شویفات» به خاک سپرده شده‌اند.
غشام توضیح می‌دهد که شورای شهرک یارون و کمیته اوقاف برای تأمین مکان دفن با دشواری روبه‌رو هستند به‌ویژه آنکه بسیاری از اهالی این شهر که در خارج از لبنان زندگی می‌کنند، وصیت کرده‌اند پس از مرگ در زادگاهشان دفن شوند، اما شرایط امنیتی مانع اجرای وصیت آنها شده است.
بیت‌یاحون؛ تخریب ۶۰ درصد قبرها و نابودی تأسیسات تدفین
در شهرک «بیت‌یاحون» خسارت‌ها تنها به قبرهای آسیب‌دیده محدود نمی‌شود و تأسیسات مرتبط با دفن مردگان را نیز دربر گرفته است.
«مصطفی مکی» شهردار بیت‌یاحون، می‌گوید که شهرداری در ماه مارس سال ۲۰۲۶ میلادی با همراهی ارتش و نیروهای دفاع مدنی لبنان وارد بیت‌یاحون شد. در آن زمان، میزان تخریب در این شهرک حدود ۷۵ درصد بود.
هنگام رسیدن به گورستان مشخص شد که یک حمله هوایی، گودالی عمیق در ورودی آن ایجاد کرده و نمازخانه، محل شست‌وشوی اموات و خودروهای آمبولانس وابسته به گورستان را ویران کرده است.
سنگ‌قبرها نیز شکسته بودند. مسئله‌ای که به‌دلیل از بین رفتن نشانه‌های قبرها، شناسایی محل دفن افراد را دشوار کرده است.
مکی برآورد می‌کند حدود ۶۰ درصد قبرها به‌طور جزئی یا کامل آسیب دیده‌اند. اکنون که میزان تخریب در شهرک بیت‌یاحون به حدود ۹۶ درصد رسیده و اشغال، بمباران، انفجار و عملیات تسطیح همچنان ادامه دارد، دسترسی به گورستان نیز ناممکن شده است.
در نتیجه، شمار اهالی شهرک بیت‌یاحون که به‌صورت امانت خارج از این شهرک دفن شده‌اند، به هشت نفر رسیده است. آنها در شهر بیروت و مناطقی نزدیک به محل سکونت خانواده‌هایشان به خاک سپرده شده‌اند.
خانواده‌های مسیحی نیز از دفن مردگان در زادگاه محروم‌اند
بحران دفن مردگان تنها به مسلمانان ساکن روستاهای مرزی جنوب لبنان محدود نمی‌شود. خانواده‌های مسیحی نیز ناچارند مردگان خود را به‌طور موقت در گورستان‌های دیگر دفن کنند تا زمانی که سرزمینشان آزاد شود و بتوانند پیکر عزیزانشان را به آرامستان‌های روستاهای خود منتقل کنند.
«رولا سلوم» از اهالی مسیحی شهرک یارون در جریان تجاوزات سال ۲۰۲۶ میلادی رژیم صهیونیستی، پدر و مادر خود را از دست داد. او نتوانست مطابق وصیت آنها، پیکرشان را در زادگاهشان دفن کند و ناچار شد آنها را به‌صورت امانت در منطقه «دامور» به خاک بسپارد.
او می‌گوید که ناتوانی از دفن پدر و مادرش در خاک زادگاهشان، تجربه‌ای بسیار دردناک بوده است. با این حال، فراهم کردن مکانی برای دفن آنها تا اندازه‌ای از سنگینی این فقدان کاسته است. او همچنان امیدوار است بتواند در آینده پیکر والدینش را به شهرک یارون منتقل کند.
در حالی که سلوم نتوانست وصیت پدر و مادرش را اجرا کند، گورستان مسیحیان شهرک یارون نیز از تعرض و تخریب نظامیان اشغالگر در امان نمانده بود. تعرضی که حرمت مردگان را بدون تمایز میان آنها نقض کرد.
پیشنهاد ایجاد گورستان عمومی در منطقه صور
با تخریب ۶۴ روستای جنوب لبنان و ناممکن بودن بازگشت به آنها در آینده نزدیک، دفن مردگان به‌صورت امانت در خارج از زادگاه از یک اقدام موقت به بحرانی تبدیل شده است که احتمال تشدید آن وجود دارد. به‌ویژه با افزایش شمار افراد دفن‌شده در شهرهای دیگر و محدود بودن ظرفیت گورستان‌هایی که پذیرای آنها هستند.
در همین زمینه، «ریاض الاسعد» مهندس لبنانی، پیشنهاد می‌کند یک گورستان عمومی ملی در منطقه صور ایجاد شود که پذیرای ساکنان متعلق به طوایف مختلف باشد و امکان دفن موقت یا دائمی را فراهم کند.
او از دولت لبنان می‌خواهد زمینی از املاک دولتی یا آنچه در این کشور «مشاعات» نامیده می‌شود، به این منظور اختصاص دهد و مسئولیت سازمان‌دهی و اداره آن را برعهده بگیرد.
الاسعد در گفت‌وگو با روزنامه «الاخبار» می‌گوید: دفن امانتی قابل قبول است، اما تا زمانی که بحران طولانی باشد، راه‌حل محسوب نمی‌شود.
او هشدار می‌دهد ظرفیت مکان‌های فعلی دفن ممکن است به‌زودی تکمیل شود، در حالی که زمان بازگشت به روستاهای ویران‌شده جنوب لبنان همچنان مشخص نیست.
این پیشنهاد تنها به تأمین فضایی برای دفن محدود نمی‌شود، بلکه هدف آن پیشگیری از بحرانی است که با گذشت زمان تشدید می‌شود و کاهش بار انتظار و رفت‌وآمد خانواده‌هاست. خانواده‌هایی که نباید پس از مرگ عزیزانشان نیز به‌تنهایی با پیامدهای جنگ روبه‌رو بمانند.
الاسعد این وضعیت را با جمله‌ای تلخ خلاصه می‌کند. جمله‌ای که ناتوانی ساکنان از دفن مردگانشان در مکانی را که خود و عزیزانشان انتخاب کرده‌اند، به تصویر می‌کشد: ما به مرگ رضایت دادیم، اما مرگ با ما کنار نیامد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما