به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ زنان بیسرپرست در افغانستان در شرایطی که فرصتهای شغلی محدود است و از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ماه آگوست سال ۲۰۲۱ میلادی، محدودیتهایی بر مشارکت زنان در زندگی عمومی در این کشور اعمال شده با چالشهای مضاعفی روبهرو هستند. این وضعیت در حالی ادامه دارد که توان نهادهای بشردوستانه برای پاسخگویی به نیازهای امدادی فزاینده در افغانستان نیز رو به کاهش است.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید» با فرارسیدن فصل زمستان در افغانستان، رنج هزاران زنی در این کشور که همسران خود را از دست داده و اکنون بهتنهایی با بار سنگین زندگی، تربیت فرزندان و تأمین نیازهای اولیه خانواده روبهرو هستند، بار دیگر شدت میگیرد.
رنج این زنان دیگر تنها به از دست دادن همسرانشان در سالهای جنگ محدود نمیشود، بلکه نبود منابع درآمد، دشواری دسترسی به کمکهای بشردوستانه و افزایش هزینههای غذا، سوخت، پوشاک و دارو نیز بر مشکلاتشان افزوده است. با شدت گرفتن سرما و بارش برف در مناطق کوهستانی و روستایی افغانستان، ابتداییترین نیازهای روزمره مانند تهیه غذا و تأمین گرما به نبردی مداوم برای بقا تبدیل میشود.
سوزاندن لباس و کفش برای گرم نگه داشتن کودکان
«بصیره زرمتی» که به همراه سه فرزندش در خانهای گِلی و محقر در شمال شهر «کابل» پایتخت افغانستان، زندگی میکند، به روزنامه «العربی الجدید» میگوید: در شرایط بسیار دشواری بهویژه با فرارسیدن زمستان زندگی میکنم. به بیماری دیابت مبتلا هستم و هر شب پیش از خواب به این فکر میکنم که فردا چه چیزی به فرزندانم بدهم، چگونه در سرمای شدید آنها را گرم نگه دارم و داروی خودم را از کجا تهیه کنم.
این زن بیوه افغانستانی توضیح میدهد که فرزندانش، هر روز برای جمعآوری تکههای چوب و پوست بادام و گردو به مناطق اطراف میروند تا از آنها برای روشن کردن آتش و گرم کردن تنها اتاقی استفاده کنند که در آن زندگی میکنند.
او میگوید که خانوادهاش در بسیاری از مواقع سوخت کافی در اختیار ندارد و همین مسئله، آنها را ناچار میکند برای گرم شدن از مواد نامناسب استفاده کنند، موادی که خطرات بهداشتی به همراه دارند.
به گفته او، فرزندانم بهدلیل دودی که از سوزاندن چوبهای خیس و پوست خشکبار در داخل اتاق بلند میشود، دائماً به بیماریهای ریوی و گلودرد مبتلا میشوند.
بصیره میافزاید که خانوادهاش گاهی برای تأمین اندکی گرما ناچار به سوزاندن لباسهای کهنه و کفشهای پلاستیکی نیز میشوند، با وجود آنکه میدانند این مواد برای سلامتی خطرناکاند.
او میگوید: دود تمام اتاق را پر میکند، اما جایگزین دیگری ندارم. چون ماندن فرزندانم در سرما از این هم سختتر است.

از زندگی نسبتاً مرفه تا ناتوانی در تأمین سوخت
رنج «نسیمه میهندوست» که در استان «پروان» در شمال افغانستان زندگی میکند، تفاوت چندانی با شرایط بصیره ندارد. او حدود ۹ سال پیش همسرش را از دست داد و پس از آن برای یافتن منبع درآمدی جهت تأمین مخارج خود و فرزندانش به شهر کابل، نقل مکان کرد. نسیمه در ابتدا توانست که در یک بیمارستان بهعنوان نیروی خدماتی و نظافتچی مشغول به کار شود، اما پس از بیمار شدن، کارش را ترک کرد.
او به روزنامه «العربی الجدید» میگوید: زندگیام پیش از فوت همسرم که در شهر «چاریکار» مرکز استان «پروان»، صاحب یک مغازه تجاری بود و فعالیتهای دیگری نیز انجام میداد، نسبتاً باثبات بود. خانوادهام خودرو و خانهای داشت که در آن از مهمانان پذیرایی میکردیم. اما پس از مرگ همسرم و بیسرپرست ماندن من و فرزندانم، همه اینها را از دست دادیم و دیگر منبع درآمد ثابتی نداشتیم.
نسیمه درباره شرایط کنونی خانوادهاش بیان میکند: ما داخل اتاق مواد ناسالمی مانند کفش و لباسهای کهنه را میسوزانیم، با وجود دود غلیظی که از آن بلند میشود. میدانیم این دود برای سلامتیمان زیانبار است، اما چه کاری از دستمان برمیآید؟ نه توان خرید هیزم و زغالسنگ را داریم و نه پولی برای تهیه وسایل گرمایشی ایمن در اختیار ما است. با وجود تمام سختیهایش به این شیوه زندگی عادت کردهایم.
محدودیت اشتغال زنان و کاهش کمکهای بشردوستانه
«لطیفه عبدالوهاب» فعال زن افغانستانی درباره وضعیت زنانی در این کشور که بدون سرپرست و نانآور زندگی میکنند، به روزنامه «العربی الجدید» میگوید: این گروه از زنان با یکی از دشوارترین بحرانهای اجتماعی و اقتصادی افغانستان، روبهرو هستند. هزاران زن در این کشور در سالهای جنگ، همسران خود را از دست دادهاند و اکنون بهتنهایی مسئول تأمین معاش فرزندانشان هستند. آن هم در جامعهای که برخی هنجارهای اجتماعی آن، همچنان فرصتهای اشتغال و استقلال اقتصادی زنان را محدود میکند.
لطیفه توضیح میدهد: این مشکل در سالهای اخیر بهویژه با کاهش فرصتهای شغلی در دسترس زنان و محدودیتهایی که بر مشارکت آنها در شماری از بخشها اعمال شده، تشدید شده است. تعطیلی یا کاهش فعالیت برخی نهادهایی که خدمات حمایتی، حفاظتی و آموزشهای حرفهای به زنان ارائه میکردند نیز به این وضعیت دامن زده است. همچنین کاهش کمکهای بشردوستانه تأثیر مستقیمی بر خانوادههایی گذاشته که سرپرستی آنها بر عهده زنان است، بهخصوص در مناطق دورافتادهای که دسترسی به آنها دشوار است.
سازمان ملل متحد اعلام کرده است که مقامات طالبان در افغانستان همچنان مانع تحصیل دختران و زنان در مدارس متوسطه و دانشگاهها و اشتغال آنها در بیشتر مشاغل میشوند. وضعیتی که باعث شده است که ۸۰ درصد زنان و دختران افغانستان از تحصیل، کار یا آموزش حرفهای محروم باشند در حالی که این رقم در میان مردان و پسران ۲۰ درصد است.
پیامدهای بحران برای کودکان افغانستان
لطیفه هشدار میدهد که پیامدهای این شرایط در افغانستان تنها به زنان محدود نمیشود، بلکه کودکان را نیز دربرمیگیرد. کودکانی که بیش از دیگران در معرض ترک تحصیل، سوءتغذیه، کار در سنین پایین و استثمار قرار دارند.
او در ادامه به نمونهای از وضعیت وخیم زنان بیسرپرست در افغانستان، اشاره میکند و میگوید: افراد زیادی را میشناسم که در شرایط بسیار بدی زندگی میکنند. از جمله زنی که پس از آنکه پیشتر صاحب خانه و خودرو بود و زندگی خوبی داشت، ناچار شد در کوچهها و خیابانها گدایی کند. همسرش که پلیس بود، در سال ۲۰۱۹ میلادی کشته شد و پس از آن شرایط زندگی این زن تغییر کرد. او به گدایی روی آورد تا اینکه به چندین بیماری روانی مبتلا شد و چند ماه پیش درگذشت. فرزندانش نیز پس از مرگ او، بدون سرپناه و بدون سرپرست باقی ماندند.
لطیفه از نهادهای مسئول در افغانستان و سازمانهای بینالمللی بشردوستانه میخواهد توجه بیشتری به زنان بیسرپرست در این کشور، داشته باشند و کمکهای فوری زمستانی شامل سوخت، پوشاک، دارو و مواد غذایی در اختیار آنها قرار دهند.
او همچنین خواستار ایجاد فرصتهای شغلی امن و پایدار برای زنان بی سرپرست افغانستانی است تا بتوانند با حفظ کرامت و استقلال، هزینههای زندگی خانوادههای خود را تأمین کنند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما