به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ وبینار بینالمللی «فرهنگ، رسانه، تربیت نسل و جنگ شناختی در نهاد خانواده» بهعنوان پنجمین پیشنشست از سلسله وبینارهای «زنان و خانواده در مکتب امام مجاهد شهید» سهشنبه ۱۹ آبانماه ۱۴۰۵ و به زبان انگلیسی برگزار شد.
در این وبینار که بههمت اداره کل زنان و خانواده مجمع جهانی اهلبیت(ع) و با همکاری اندیشکده تجربهنگاری زن و خانواده و دیگر سازمانهای همسو برگزار شد بیش از ۸۰ بانوی علاقمند از کشورهای لبنان، تونس، تانزانیا، کنیا، زامبیا، انگلستان، کوزوو، آلمان، آمریکا، هندوستان، پاکستان، سنگاپور، اندونزی، مالزی، ترکیه، کشمیر و فیلیپین حضور داشتند و سخنرانان به ارائه مطالب خود پرداختند.
دکتر ایران رکنآبادی، مدیرکل زنان و خانواده مجمع جهانی اهلبیت(ع) در سخنرانی خود با موضوع «رسانه، تربیت نسل و جنگ شناختی در نهاد خانواده با بهرهگیری از منظومه فکری قائد عظیمالشأن شهید » بر نقش راهبردی خانواده، بهویژه زنان و مادران، در صیانت از هویت فکری و فرهنگی نسل آینده تأکید کرد.
وی در این نشست بینالمللی، با بهرهگیری از منظومه فکری رهبر شهید، آیتالله سیدعلی خامنهای، خانواده را نخستین و مهمترین بستر شکلگیری هویت، باورها و ارزشهای انسانی دانست و اظهار داشت: در عصر گسترش رسانههای دیجیتال و شبکههای اجتماعی، خانواده نمیتواند صرفاً مصرفکننده منفعل رسانه باشد، بلکه باید به محیطی آگاه و توانمند برای تربیت نسل آینده تبدیل شود.
دکتر رکنآبادی با اشاره به مفهوم جنگ شناختی، آن را تلاشی برای تأثیرگذاری بر ادراک، باورها، نگرشها و قدرت تصمیمگیری افراد و جوامع توصیف کرد و افزود: تقویت تفکر انتقادی، حقیقتجویی، راستیآزمایی اخبار و پرهیز از پذیرش و بازنشر شتابزده اطلاعات، از مهمترین مهارتهایی است که باید در محیط خانواده به نسل جدید آموزش داده شود.
.

.
وی همچنین با تأکید بر جایگاه زنان و مادران در تربیت و فرهنگسازی، خاطرنشان کرد: نقش مادری صرفاً یک مسئولیت زیستی نیست، بلکه مسئولیتی عمیق و تمدنساز است. زنان علاوه بر نقشآفرینی در تربیت فرزندان، میتوانند در عرصه تولید محتوای فرهنگی، آموزشی و اخلاقی و ارائه روایتهای سازنده از هویت، خانواده و سبک زندگی نیز حضوری فعال داشته باشند.
مدیرکل زنان و خانواده مجمع جهانی اهلبیت(ع) در ادامه، آموزش سواد رسانهای بهجای ممنوعیت صرف، تقویت گفتوگوی خانوادگی، پرورش قدرت تحلیل و تفکر انتقادی، ایجاد تعادل میان زندگی دیجیتال و روابط واقعی، تولید محتوای مسئولانه و همکاری خانواده، مدرسه و نهادهای فرهنگی را از مهمترین راهکارهای مصونسازی نسل جدید در برابر آسیبهای رسانهای و جنگ شناختی برشمرد.
رکنآبادی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: برای تربیت نسلی آگاه، مسئولیتپذیر و برخوردار از هویت مستحکم، باید بر سه محور خانواده آگاه، زن و مادر توانمند و نسل برخوردار از تفکر انتقادی تمرکز کرد؛ چراکه آینده جوامع بیش از آنکه با فناوریهای پیشرفته ساخته شود، به انسانهای آگاه، خانوادههای مستحکم و نظامهای تربیتی مسئولانه نیاز دارد.
دکتر ربکا مسترتون، استاد دانشگاه از انگلستان دیگر سخنران وبینار به موضوع نقش دانشگاه در تربیت نسل معاصر پرداخت و در سخنرانی خود به بررسی چالشهای پیش روی مسلمانان در جوامع غربی و ضرورت حضور فعال زنان در عرصههای دانشگاهی اشاره کرد.
وی ریشههای بحرانهای هویتی در غرب و لزوم پیوند میان دانش دینی و علوم انسانی را از جمله موضوعات کلیدی برشمرد.
.

.
در ادامه دکتر مسترتون سخنان خود با اشاره به تجربیات شخصی، بر تفاوت میان «آزادی ادعایی» در جوامع سکولار غربی و «آزادی واقعی» ناشی از ایمان اسلامی تاکید کرد.
وی اظهار داشت: ساختارهای سکولاریسم با اعمال فشارهای روانی، نوعی کنترل بر رفتارهای انسانی ایجاد میکنند و در مقابل، اسلام تجربهای از صلح و آزادی حقیقی را برای فرد فراهم میسازد.
مسترتون با نقد ساختار آکادمیک غربی، خاطرنشان کرد: این ساختارها معمولاً اجازه پرسشگری درباره واقعیتهای بنیادین را به پژوهشگران نمیدهند.
وی افزود: «تلاشهای غرب برای تضعیف اسلام، از طریق هدف قرار دادن دانش و میراث علمی اسلامی صورت میگیرد.»
وی در ادامه، برخورداری از دانش علوم پایه در کنار درک عمیق از مفاهیم انسانی را از نیازهای حیاتی زنان آکادمیک در غرب دانست.
دکتر مسترتون همچنین به بحران وجودی در جوامع غربی اشاره کرد و گفت: «غرب پس از جنگ جهانی اول، با تمرکز بر شستوشوی مغزی و جلوگیری از پرسشهای حیاتی درباره خداوند و هدف از آفرینش، دچار خلاء معنایی شده است. واقعیت این است که بسیاری از آثار ادبی و هنری بزرگ غرب، حاصل رنج ناشی از همین بحران وجودی و نبود پاسخهای معنوی است.»
.

.
در بخش دیگری از سخنان این استاد و پژوهشگر، بر ضرورت تربیت نسلی تأکید شد که علاوه بر تحصیلات علمی، از «بصیرت» برخوردار باشد.
وی با اشاره به توصیه اهلبیت(ع) در باب اهمیت عقلگرایی، گفت: «ما نیازمند توسعه نسلی هستیم که بتواند با دانش اسلامی و بصیرت خود، در برابر موج سکولاریسم ایستادگی کند.»
خانم مسترتون در پایان، چالش عدم توانایی در انتقال صحیح پیام تشیع در غرب را از مسائل جدی دانست و افزود: «عدم توانایی در ایجاد پل ارتباطی میان دین و محیطهای آکادمیک سکولار، باعث شده تا دانش اسلامی در جوامع مسلمان نیز با چالش مواجه شود. هدف اصلی ما باید تربیت زنان و متخصصانی باشد که از پرسشگری نمیهراسند، با تحصیلات انسانی و فلسفی خود با جامعه غربی گفتگو کنند و بتوانند سیره و آموزههای اهلبیت(ع) را به درستی به جهانیان معرفی نمایند.
پروفسور سعیده سراج، استاد ممتاز دانشکده علوم تربیتی دانشگاه مالایا در مالزی، بهعنوان دیگر سخنران وبینار در سخنرانی خود با موضوع «راهکارهای اساسی برای آموزش و توانمندسازی خانوادهها در راستای پرورش نسلی فعال، بانشاط و پویا»، بر نقش بنیادین خانواده در شکلگیری شخصیت، هویت و توانمندیهای نسل آینده تأکید کرد.
وی با بیان اینکه آینده جوامع پیش از هر چیز در محیط خانواده شکل میگیرد، خانواده را نخستین مدرسه تربیت و والدین را نخستین معلمان کودکان دانست و اظهار داشت: مسئولیت خانواده تنها پرورش فرزندانی برخوردار از موفقیت تحصیلی نیست، بلکه تربیت انسانهایی متعادل، خردمند، خلاق، مسئولیتپذیر و برخوردار از سلامت اخلاقی و معنوی است.
این استاد دانشگاه در ادامه، با معرفی الگوی تربیتی «Q-ROHANI»، چهار ظرفیت بنیادین در وجود کودکان را شامل توانایی تفکر، قدرت تخیل، خواست و اراده برای انتخاب و عمل، و توانایی عاطفی و انگیزشی برشمرد و تأکید کرد: تربیت جامع زمانی محقق میشود که این چهار ظرفیت بهصورت متوازن و هماهنگ پرورش یابند.
.

.
پروفسور سراج با اشاره به اهمیت سالهای نخست زندگی در شکلگیری شخصیت و رفتار کودکان، بهویژه دوران یک تا سهسالگی، خاطرنشان کرد: تجربههای اولیه کودک، محیط تربیتی، رفتار اطرافیان و الگوهای خانوادگی تأثیر عمیقی بر رشد فکری، اخلاقی، عاطفی و معنوی او دارند. ازاینرو، والدین و مراقبان کودک باید نسبت به محیط رشد و تجربههای تربیتی فرزندان خود توجه ویژهای داشته باشند.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت مدیریت صحیح خواستهها و هیجانات کودکان، آموزش اعتدال، خویشتنداری، صبر، همدلی، گذشت و احترام به دیگران را از مؤلفههای مهم تربیت اخلاقی دانست و افزود: هدایت صحیح هیجانات و تقویت ویژگیهای مثبت رفتاری در دوران کودکی، زمینهساز شکلگیری شخصیت سالم و متعادل در بزرگسالی است.
این استاد علوم تربیتی در بخش دیگری از سخنان خود، نقش الگویی والدین و رهبران اجتماعی را در تربیت نسل آینده مورد توجه قرار داد و تصریح کرد: کودکان تنها از طریق آموزش مستقیم یاد نمیگیرند، بلکه رفتار، نگرش و عملکرد والدین و اطرافیان را مشاهده و تقلید میکنند؛ بنابراین، تربیت نسلی پویا و مسئولیتپذیر، مستلزم وجود الگوهای شایسته و محیطی سرشار از محبت، خردمندی، انضباط و رفتار مسئولانه است.
پروفسور سعیده سراج در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: توانمندسازی خانوادهها، زمینهساز پرورش افرادی توانمند، جوامعی تابآور و نسلی فعال، بانشاط و پویاست؛ نسلی که در کنار تواناییهای فکری و علمی، از استحکام عاطفی، ریشههای معنوی و مسئولیتپذیری اخلاقی نیز برخوردار باشد.
آمیناتا امبولا لیسیکا، مبلغ بینالملل از زامبیا و عضو شورای منطقهای طلاب المصطفی(ص)؛ موضوع «نقش مادران در تربیت نسل امروز؛ مواجهه با جنگ شناختی» را ارائه داد و بر مسئولیت مهم مادران در صیانت از هویت، باورهای دینی و ارزشهای اخلاقی نسل آینده تأکید کرد.
وی با اشاره به چالشهای تربیت فرزندان در عصر گسترش فناوری و شبکههای اجتماعی اظهار داشت: امروزه مسئولیت مادران تنها تأمین نیازهای جسمی فرزندان نیست، بلکه حفاظت از افکار، ارزشها، باورهای دینی و هویت آنان نیز از وظایف مهم مادری به شمار میرود.
.

.
این مبلغ بینالمللی با تبیین مفهوم جنگ شناختی، آن را تلاشی برای تأثیرگذاری بر شیوه تفکر، باورها و تصمیمگیری افراد دانست و خاطرنشان کرد: کودکان و نوجوانان از طریق شبکههای اجتماعی و اطلاعات گمراهکننده ممکن است تحت تأثیر افکار، گرایشها و سبکهای زندگی ناسالم قرار گیرند.
لیسیکا با تأکید بر جایگاه مادران بهعنوان نخستین معلمان فرزندان، آموزش ارزشهای اخلاقی و معنوی، تقویت تفکر انتقادی و روحیه پرسشگری، آشنایی با فناوریهای روز و هدایت فرزندان در استفاده صحیح و ایمن از آنها را از مهمترین راهکارهای مقابله با این چالشها برشمرد.
وی همچنین ایجاد فضای اعتماد و گفتوگوی صمیمانه در خانواده و الگوبودن والدین در رفتار و عملکرد را از عوامل مؤثر در تربیت صحیح نسل جدید دانست و افزود: اگرچه مادران نقش مهمی در تربیت فرزندان دارند، اما پرورش نسلی توانمند تنها بر عهده آنان نیست و پدران، مدارس، نهادهای دینی و تمامی بخشهای جامعه باید در این مسئولیت مشارکت کنند.
این فعال بینالمللی در پایان تأکید کرد: شاید نتوان تمام آنچه فرزندان میبینند و میشنوند کنترل کرد، اما میتوان به آنان آموخت که چگونه درست بیندیشند، تصمیمهای خردمندانه بگیرند و حق را از باطل تشخیص دهند. وی تربیت نسلی آگاه، برخوردار از اعتمادبهنفس، استحکام اخلاقی و پیوند معنوی را ضرورتی اساسی برای مواجهه با چالشهای جهان معاصر دانست و یادآور شد که حفاظت از آینده جامعه، از تقویت اندیشه و ارزشهای فرزندان در دوران کودکی و نوجوانی آغاز میشود.
شایان ذکر است خانم مریم آذرچهر، فعال حوزه فرهنگ و رسانه بهعنوان دبیر نشست در این برنامه همکاری داشت و پخش کلیپ سخنان رهبر شهید با زیرنویس انگلیسی پیرامون اهمیت و جایگاه خانواده و مقام زن از جمله برنامه های این نشست برخط بود.
.
ویدیوی این وبینار را در آپارات و یوتیوب ببینید
.


..........................
پایان پیام
نظر شما