۲۸ آبان ۱۴۰۵ - ۱۱:۵۵
اولین روزنامه آسیای مرکزی به زبان فارسی چه بود !؟

محمود لطفعلی خانی، پژوهشگر تاریخ، در یادداشتی تحلیلی با بازخوانی تاریخ انتشار نخستین روزنامه فارسی‌زبان آسیای مرکزی با نام «بخارای شریف» در سال ۱۲۹۰ خورشیدی، بر رسالت خطیر این نشریه در بیداری اجتماعی و مقابله با رکود فکری امارت بخارا تاکید کرده و نقش خبرنگاران اصیل را در پاسداری از هویت فرهنگی، حق‌طلبی و آگاهی‌بخشی به جامعه یادآور شده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ در تقویم پرماجرای تاریخ مطبوعات و رسانه‌ها برخی روزها فراتر از یک تاریخ ساده، نماد ایستادگی، بیداری و رسالت خطیر آگاهی‌بخشی‌اند؛ روزهایی که به نام «خبرنگار» و پاسداران حقیقت گره خورده‌اند. اگر امروز از جایگاه رفیع روزنامه‌نگاری و مطبوعات سخن می‌گوییم باید نگاهی به ریشه‌های اصیل  این درخت تنومند بیندازیم به روزگاری که قلم سلاحی بود برای در هم شکستن تاریکی جهل و استبداد.

۱۱ مارس ۱۹۱۲ (اسفندماه ۱۲۹۰ خورشیدی) دقیقا چنین نقطه‌عطفی در تاریخ حوزه تمدنی زبان فارسی و آسیای مرکزی است. در این روز، با ابتکار و دوراندیشی روشنفکران و مصلحان بزرگ تاجیک‌میرزا محی‌الدین منصورزاده‌ و میرزا سراج‌الحکیم‌ نخستین روزنامه فارسی‌زبان با نام «بخارای شریف»منتشر شد؛ رویدادی که به حق نقطه آغازین و نخستین گام‌های استوار مطبوعات نوین در تاجیکستان به شمار می‌رود.

رسالت خبرنگار در سپهر تاریک امارت بخارا
«بخارای شریف» تنها یک روزنامه نبود بلکه تبلور روح تعهد و مسئولیت اجتماعی روزنامه‌نگارانی پیشرو در فضایی مه‌آلود و تاریک بود. در روزگاری که امارت بخارا در چنبره انزوا، رکود فکری و سنت‌های کهنه گرفتار بود این نشریه همچون چراغی روشن‌گر، افکار و اندیشه‌های نوگرایانه و معارف‌پرورانه را در میان توده‌های مردم جاری ساخت. 

بنیان‌گذاران این روزنامه تاریخی رسالت خبرنگاری را نه در بازتاب صرف اخبار، که در رسالتی سترگ برای «سازندگی انسان و جامعه» تعریف کرده بودند. اهداف عالیه این نشریه که امروز نیز مشعل راه هر خبرنگار آزاده‌ای است شامل موارد زیر بود:
سواد ، صاحب‌معرفت و آگاه کردن جامعه؛
 ترویج زبان‌دانی، ادبیات‌دوستی و پاسداری از هویت فرهنگی؛
تقویت خودآگاهی ملی و تاریخی مردم؛
آینده‌بین، روشن‌اندیش و تحول‌خواه کردن نسل‌ها.

میراث‌داران خرد و بیداری
با گذشت ۱۱۴ سال از انتشار نخستین شماره «بخارای شریف» ردپای این رویداد بزرگ را می‌توان در تک‌تک دستاوردهای فرهنگی، رشد مطبوعات و پیشرفت دولت و ملت تاجیکستان مشاهده کرد. این میراث گرانبها به ما یادآوری می‌کند که خبرنگار و روزنامه‌نگار اصیل دیده‌بان بیدار جامعه و پیشران توسعه، فرهنگ و خردورزی است.

در روز خبرنگار ضمن گرامیداشت یاد و نام پیشگامان مطبوعات فارسی‌زبان همچون زنده‌یادان منصورزاده و سراج‌الحکیم‌به تمامی خبرنگاران و اهالی قلمی درود می‌فرستیم که با وجود تمامی سختی‌ها، رسالت خطیر آگاهی‌بخشی، حق‌طلبی و پاسداری از زبان و فرهنگ پارسی را با شرافت و تعهد بر دوش کشیده و می‌کشند.

.

اولین روزنامه آسیای مرکزی به زبان فارسی چه بود !؟

....................

پایان پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha