به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ سنت باغسازی اسلامی که قرنها در شکلدهی به برخی از شناختهشدهترین مناظر جهان اسلام نقش داشته است، امروز در نقاط مختلف بریتانیا نیز حضوری چشمگیر دارد؛ از حیاطهای آرام مساجد و باغهای پشتبام گرفته تا فضاهای عمومی و یادمانهای تاریخی که الهامگرفته از مفاهیم اسلامی هستند.
باغهای اسلامی بهطور سنتی بر عناصری همچون آب روان، تقارن هندسی، مسیرهای منظم و گیاهان معطر استوارند. بسیاری از این باغها بر اساس الگوی «چهارباغ» طراحی شدهاند؛ طرحی که در آن باغ به چهار بخش تقسیم میشود و از توصیفهای قرآنی درباره بهشت الهام میگیرد.
یکی از شاخصترین نمونهها، باغهای مرکز آقاخان در نزدیکی ایستگاه کینگز کراس لندن است. این مجموعه که توسط «فومیهیکو ماکی» معمار ژاپنی و «مدیسون کاکس» طراح منظر طراحی شده، از چندین باغ کوچک تشکیل شده و در آن درختان میوهای همچون زیتون، خرما، انجیر و انار در کنار آبنماها و الگوهای هندسی اسلامی قرار گرفتهاند.
نمونه دیگر، باغ مسجد مرکزی کمبریج است که از آن بهعنوان نخستین مسجد سبز اروپا یاد میشود. این باغ که توسط «اما کلارک»، متخصص باغهای اسلامی، طراحی شده است، حیاطی با یک آبنمای مرکزی و چهار مسیر دارد که نمادی از چهار رود بهشتی به شمار میروند. این فضا افزون بر جنبههای معنوی، با کاشت گونههای سازگار با محیط زیست، بازتابدهنده رویکرد زیستمحیطی مسجد نیز هست.
در شهر بردفورد نیز باغ مغولی واقع در پارک لیستر، میراث فرهنگی مسلمانان جنوب آسیا را بازتاب میدهد. این باغ که در سال ۲۰۰۱ افتتاح شد، با الهام از باغهای پاکستان و شمال هند طراحی شده و شامل آبراههای طولانی، فواره مرکزی، گذرگاههای منظم و پوشش گیاهی متأثر از سنت باغسازی مغولی است.
باغ پشتبام مرکز اسماعیلی لندن نیز یکی دیگر از جلوههای باغسازی اسلامی در بریتانیاست. این باغ که مشرف به منطقه کنزینگتون جنوبی است، بر پایه الگوی سنتی چهارباغ شکل گرفته و فواره مرکزی آن از باغهای ایرانی و مغولی الهام گرفته است. بازدیدکنندگان از این مکان میتوانند چشمانداز برخی از مشهورترین بناهای فرهنگی لندن را نیز مشاهده کنند.
در شهر ووکینگ، «باغ صلح» در کنار مسجد شاهجهان ـ نخستین مسجد ساختهشده برای مسلمانان در بریتانیا ـ قرار دارد. این باغ در سال ۲۰۱۵ و همزمان با صدمین سالگرد تأسیس نخستین آرامستان مسلمانان در این کشور افتتاح شد. در مرکز آن سنگ یادبودی قرار دارد که نام شماری از سربازان مسلمان مدفون در این مکان بر آن حک شده است.
باغ فرش؛ الهام پادشاه بریتانیا از هنر اسلامی
تأثیر هنر باغسازی اسلامی حتی در برخی از املاک سلطنتی بریتانیا نیز دیده میشود. «باغ فرش» در اقامتگاه هایگروو متعلق به پادشاه چارلز سوم، از دو فرش ترکی موجود در مجموعه شخصی وی الهام گرفته شده است. این باغ با تقارن هندسی، فواره موزاییکی و گیاهان معطر، نمونهای از پیوند هنر اسلامی و طراحی معاصر به شمار میرود.
طرح این باغ را «اما کلارک» و «مایک میلر» بر اساس طرحی که چارلز پس از سالها تحسین این فرشهای نفیس ترسیم کرده بود، اجرا کردند. تقارن هندسی، آبنمای موزاییکی در مرکز باغ و گیاهان معطر، از مهمترین ویژگیهای این مجموعه به شمار میروند؛ عناصری که از ویژگیهای شناختهشده باغسازی اسلامی هستند.
این باغ پس از کسب مدال نقره در نمایشگاه گل چلسی در سال ۲۰۰۱، بهطور دائمی در املاک هایگروو احداث شد و امروزه یکی از برجستهترین جاذبههای این مجموعه سلطنتی محسوب میشود. بازدید عمومی از باغهای هایگروو از ماه آوریل تا اکتبر امکانپذیر است.
از دیگر نمونههای برجسته میتوان به عمارت و باغهای سزینکوت در منطقه کاتسوُلدز اشاره کرد؛ مجموعهای که در اوایل قرن نوزدهم با تأثیرپذیری از معماری و باغسازی هندو ـ اسلامی ساخته شد و گفته میشود در طراحی پاویون سلطنتی برایتون نیز اثرگذار بوده است.
در شهر ردینگ نیز طرح مردمی «باغهای اسلامی بریتانیا» از سال ۲۰۱۹ فعالیت خود را آغاز کرده است. این پروژه که توسط داوطلبان مسجد و مرکز اسلامی عایشه راهاندازی شده، با هدف احیای فضاهای رهاشده و تبدیل آنها به باغهای اجتماعی فعالیت میکند و نمونهای از مشارکت مسلمانان در بهبود محیط زیست و تقویت پیوندهای اجتماعی به شمار میرود.
...............
پایان پیام
نظر شما