در مکتب امام شهید/ سوگمندانه‌های حسینی؛ از مختصات جامعه شیعی

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: مراسم و آئین‌های سوگمندانه در بسیاری از ادیان و مذاهب به چشم می‌خورد، اما آئین سوگ حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام از مختصات مذهب شیعه است که بزرگ‌ترین آئین سوگ را در جهان رقم زده است. این ویژگی هم از نظر کیفیت و هم کمیت زمانی و جغرافیایی بی‌بدیل بوده و آن را خاص و ممتاز ساخته است.

چنان‌که حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، قائد عظیم الشأن شهید می‌فرماید: «اصلِ عزاداری مثلاً یا اصل مصیبت‌خوانی برای اهل‌بیت علیهم‌السّلام که معمولاً همراه است با موعظه و نصیحت و [بیان] معارف و مسائل روز و بیانات گوناگون و هرچه اقتضای هر زمانی می‌باشد، جزو اختصاصات شیعه است و از زمان ائمّه علیهم‌السّلام تا امروز ادامه داشته است.»(۱)

این خصیصه برجسته، جامعه شیعیان را ممتاز ساخته و فرصت و ساحتی بزرگ برای ارتقای معرفت، تحکیم ایمان آحاد مردم و تعمیق و بسط معنویت در جامعه فراهم آورده و آن را به یک جریان معنایی و آئینی پر رمز و راز و مبارک بدل ساخته است. لذا می‌فرماید: «تحقیقاً یکی از مهمترین امتیازات جامعه شیعه بر دیگر جوامع مسلمان، این است که جامعه شیعه، برخوردار از خاطره عاشوراست. از همان روزی که موضوعِ ذکر مصیبت حسین‌بن‌علی علیه‌السّلام مطرح شد، چشمه جوشانی از فیض و معنویّت در اذهان معتقدین و محبّین اهل بیت علیهم‌السّلام جاری گشت. این چشمه جوشان، تا امروز همچنان ادامه و جریان داشته است؛ بعد از این هم خواهد داشت.»(۲)

چنان‌که تکنیک‌های جاری در آن و سبک‌ها و شیوه‌های این آئین چه در شکل و قالب و چه در محتوا نیز از امتیازات و اختصاصات سوگواره حسینی است که هر مخاطب هوشیار را مجذوب و تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. چنان‌که فرمود: «اصلِ عزاداری مثلاً یا اصل مصیبت‌خوانی برای اهل‌بیت علیهم‌السّلام که معمولاً همراه است با موعظه و نصیحت و [بیان] معارف و مسائل روز و بیانات گوناگون و هرچه اقتضای هر زمانی می‌باشد، جزو اختصاصات شیعه است و از زمان ائمّه علیهم‌السّلام تا امروز ادامه داشته است.»(۳)

مضنون و محتوای این حرکت نیز خاص جامعه شیعی است از شعر و مداحی و شیوه و سبک اداره هریک چنین‌اند. لذا قائد شهید در این خصوص می‌فرماید: «این سنّت نوحه‌خوانی و رفتارهایی که در نوحه‌خوانی انجام می‌گیرد، کارهای بسیار مهمّی است؛ این‌ها استثنائیِ جامعه‌ی شیعه است، یعنی مخصوص ما است.»(۴)

در نگاه قائد شهید، این ویژگی‌های مهم آئین عزاداری و سوگ ممتاز عاشورایی، آن را به یک جریان مانا و پربرکت در جوامع شیعی جاری و بدل ساخته است.

● ادامه دارد

حمید احمدی
۲۴ خرداد ۱۴۰۳

پی‌نوشت‌ها:
۱- از بیانات در تاریخ ۱۳۹۵/۱/۱۱
۲- همان، ۱۳۸۸/۰۹/۲۲
۳- همان، ۱۳۹۵/۱/۱۱
۴- همان، ۱۳۸۸/۹/۲۲

................

پایان پیام/