به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ نیروهای طالبان روز یکشنبه، ۱۵ شهریور، دفتر تلویزیون خصوصی «راه فردا» را در غرب کابل مسدود کردند.
براساس گزارش منابع رسانهای، دفتر این شبکه در نزدیکی «دفتر روابط مردمی بزرگان هزاره و اهل تشیع» قرار دارد؛ مرکزی که در همان روز توسط نیروهای طالبان محاصره شد و شماری از چهرههای هزاره و شیعه مرتبط با آن نیز بازداشت شدند.
تا زمان تنظیم این خبر، مقامهای طالبان درباره علت بستهشدن دفتر راه فردا توضیح رسمی منتشر نکردهاند و روشن نیست این اقدام بهصورت موقت انجام شده یا فعالیت این شبکه بار دیگر بهطور کامل متوقف خواهد شد.
یکی از منابع محلی همچنین گزارش داده است که سلمان اخلاقی، صاحبامتیاز کنونی تلویزیون راه فردا، بازداشت شده است. با این حال، این خبر هنوز از سوی طالبان یا منابع مستقل متعدد تأیید نشده و اطلاعاتی درباره محل نگهداری یا دلیل احتمالی بازداشت او منتشر نشده است.
کمتر از سه ماه پس از صدور مجوز تازه
بستهشدن تازه دفتر راه فردا از آن جهت قابل توجه است که طالبان در اواخر خرداد امسال به این شبکه اجازه داده بود با مجوز و ساختار مدیریتی جدید فعالیت خود را از سر بگیرد.
براساس سند وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، مجوز این رسانه که پیشتر به نام محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، ثبت شده بود، لغو و مجوز تازهای با نام سلمان اخلاقی بهعنوان صاحبامتیاز و عبدالرحمان میرزاد بهعنوان مدیرمسئول صادر شد.
در این مجوز تصریح شده بود که راه فردا میتواند فعالیت خود را «مطابق اصول امارت اسلامی» از سر بگیرد. خود شبکه نیز در آن زمان اعلام کرد پخش برنامههایش را با مجوز جدید و کیفیت اچدی آغاز کرده است.
به این ترتیب، هنگام اقدام روز یکشنبه، راه فردا دیگر براساس مجوز رسمی طالبان تحت مالکیت رسانهای محمد محقق فعالیت نمیکرد و مجوز آن به مدیریت جدید منتقل شده بود.
طالبان در اسفند گذشته نیز راه فردا را بست
این نخستین بار نیست که طالبان فعالیت تلویزیون راه فردا را متوقف میکند.
در نهم اسفند ۱۴۰۴، طالبان پخش این شبکه را متوقف کرد و اعلام کرد داراییهای مرتبط با محمد محقق نیز مصادره میشود.
خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، در آن زمان دلیل این اقدام را مواضع محمد محقق درباره درگیری طالبان و پاکستان اعلام کرد.
محقق جنگ میان طالبان و پاکستان را «جنگ مردم افغانستان» ندانسته و از سیاست طالبان در این زمینه انتقاد کرده بود. طالبان در مقابل او را متهم کرد که با اظهارات خود وحدت ملی افغانستان را تهدید کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان در واکنش به این اقدام گفته بود رسانهها نباید بهدلیل مواضع سیاسی اشخاص و چهرههای مرتبط با آنان مجازات شوند و این اقدام را مغایر اصول آزادی بیان و رسانههای آزاد دانست.
پس از چند ماه، طالبان با تغییر صاحبامتیاز و مدیرمسئول، مجوز تازهای برای راه فردا صادر کرد و شبکه در خرداد ۱۴۰۵ فعالیت خود را از سر گرفت.
سابقه دیگری از تعطیلی راه فردا
راه فردا در سال ۱۴۰۴ نیز برای مدتی از سوی طالبان تعطیل شده بود.
وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام کرده بود فعالیت این شبکه در پی شکایت کارکنان درباره پرداختنشدن حقوق آنان تعلیق شده است. این رسانه حدود دو ماه بعد دوباره فعالیت خود را آغاز کرد.
بنابراین، اقدام روز یکشنبه دستکم سومین مورد در دوره اخیر است که فعالیت یا دفتر این رسانه با مداخله طالبان متوقف یا مسدود میشود.
رسانهای مرتبط با جامعه هزاره و شیعه
رادیو و تلویزیون راه فردا در سال ۱۳۸۵ خورشیدی در کابل تأسیس شد و بنیانگذار آن محمد محقق، از رهبران سیاسی شناختهشده هزاره و شیعه افغانستان بود.
این شبکه در طول فعالیت خود علاوه بر برنامههای خبری و سیاسی، برنامههای مذهبی و فرهنگی متعددی درباره جامعه هزاره و شیعه افغانستان منتشر کرده است و از این جهت یکی از رسانههای شناختهشده این جامعه محسوب میشود.
محمد محقق پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰ در خارج از افغانستان زندگی میکند و از منتقدان حکومت این گروه است.
با این حال، طالبان در خرداد امسال رسماً نام او را از مجوز راه فردا حذف و مالکیت رسانهای شبکه را به سلمان اخلاقی منتقل کرده بود.
همزمانی با فشار بر چهرهها و نهادهای شیعه
بستهشدن راه فردا همزمان با مجموعهای از تحولات در غرب کابل رخ داده است.
در همان روز، نیروهای طالبان دفتر روابط مردمی بزرگان هزاره و اهل تشیع را محاصره کردند و منابع از بازداشت شماری از چهرههای این مجموعه خبر دادند.
یک روز پیش از آن نیز نیروهای وابسته به وزارت دادگستری طالبان حوزه علمیه خاتمالنبیین(ص)، از مهمترین مراکز آموزشی و مذهبی شیعیان در کابل، را محاصره و خواستار تخلیه آن شده بودند.
تلویزیون تمدن، دیگر رسانه شناختهشده شیعیان افغانستان، نیز در ماه تیر از سوی وزارت دادگستری طالبان متوقف شده بود و اکنون اعلام کرده است فعالیت خود را از خارج افغانستان و با تمرکز بر فضای مجازی از سر میگیرد.
همزمانی این اقدامات نگرانیهایی را در میان شماری از فعالان و چهرههای شیعه درباره افزایش فشار بر نهادهای رسانهای، مذهبی و اجتماعی این جامعه ایجاد کرده است.
با این حال، طالبان تاکنون توضیح نداده است که آیا بستهشدن راه فردا ارتباطی با این تحولات دارد یا یک پرونده جداگانه است؛ بنابراین در شرایط فعلی نمیتوان انگیزه مذهبی یا ارتباط مستقیم میان این اقدامات را بهعنوان یک واقعیت قطعی مطرح کرد.
پرسش درباره علت تعطیلی دوباره
مهمترین ابهام در پرونده تازه راه فردا این است که چرا رسانهای که کمتر از سه ماه پیش با مجوز جدید خود طالبان فعالیتش را از سر گرفته بود، دوباره بسته شده است؟
طالبان هنگام صدور مجوز تازه، صاحبامتیاز و مدیرمسئول جدید را تأیید کرده و وابستگی رسمی مجوز رسانه به محمد محقق را پایان داده بود.
اکنون، در صورت تأیید بازداشت سلمان اخلاقی، مسئله تنها بستهشدن ساختمان یک رسانه نخواهد بود؛ بلکه صاحبامتیازی که با تأیید وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان مسئولیت راه فردا را برعهده گرفته بود نیز بازداشت شده است.
تا زمان تنظیم این خبر، وزارت اطلاعات و فرهنگ، وزارت کشور و دیگر نهادهای طالبان درباره علت بستهشدن راه فردا، وضعیت مجوز این شبکه و سرنوشت سلمان اخلاقی توضیحی منتشر نکردهاند.
.......................
پایان پیام/
نظر شما