به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ محمد رحمتی، مدیرمسئول تلویزیون تمدن، و محمدرضا احسانی، از کارمندان این شبکه، از بازداشت طالبان آزاد شدهاند.
منابع محلی گفتهاند این دو فعال رسانهای در ۱۴ تیرماه، پس از حدود دو هفته بازداشت، از نظارتخانه استان کابل آزاد شدند؛ هرچند خبر آزادی آنان حدود یک ماه بعد، در ۱۰ مرداد، رسانهای شد. به گفته منابع، آزادی این دو نفر پس از آن صورت گرفت که سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، به استاندار کابل دستور رهایی آنان را صادر کرد.
طالبان تاکنون اتهام مشخص، حکم قضایی یا توضیح رسمی درباره علت بازداشت محمد رحمتی و محمدرضا احسانی منتشر نکرده است.
گزارشهای منتشرشده در دوره بازداشت حاکی بود که محمد رحمتی به بیماری قلبی، دیابت و فشار خون مبتلاست و بهدلیل دسترسی نداشتن به دارو و خدمات درمانی، وضعیت جسمی او در زندان نامناسب شده بود.
یورش به تلویزیون تمدن
ماجرای بازداشت این دو کارمند پس از آن آغاز شد که نیروهای وابسته به وزارت امور قضایی طالبان، روز دوم تیر ۱۴۰۵، وارد دفتر مرکزی تلویزیون تمدن در کابل شدند، پخش برنامههای این شبکه را متوقف و ساختمان آن را مهروموم کردند.
کمیته حفاظت از خبرنگاران گزارش داده است که نیروهای مسلح وزارت امور قضایی در جریان ورود به ساختمان، با کارکنان رفتار توهینآمیز داشتند، شبکه را از آنتن خارج کردند و دفترهای آن را بستند. محمد رحمتی و محمدرضا احسانی نیز پس از احضار به وزارت قضایی برای گفتوگو درباره تعطیلی شبکه بازداشت شدند.
تلویزیون تمدن از رسانههای باسابقه افغانستان و یکی از معدود شبکههایی بود که در کنار برنامههای خبری، سیاسی و فرهنگی، بهطور گسترده برنامههای مذهبی و معارف شیعی پخش میکرد. این شبکه در سال ۱۳۸۵ به ابتکار آیتالله محمدآصف محسنی، از عالمان برجسته شیعه افغانستان، تأسیس شده بود.
توقف پخش این شبکه همزمان با ایام محرم انجام شد و به همین دلیل، بسیاری از عالمان و نهادهای شیعه آن را بخشی از افزایش محدودیتها بر فعالیتهای مذهبی و فرهنگی جامعه شیعه ارزیابی کردند.
ادعاهای وزارت قضاییه و رد آن از سوی تمدن
وزارت قضایی طالبان نخستینبار در خرداد ۱۴۰۳ اعلام کرد که تلویزیون تمدن، حوزه علمیه خاتمالنبیین و دانشگاه خاتمالنبیین به حزب منحلشده «حرکت اسلامی افغانستان» وابستهاند و ساختمانهای آنها بر زمین دولتی ساخته شده است.
این وزارت، وابستگی به یک حزب سیاسی و استفاده از زمین موسوم به «غصبشده امارتی» را دلیل توقف فعالیت این سه نهاد عنوان کرده بود.
مسئولان تلویزیون تمدن و مجموعه خاتمالنبیین این ادعاها را رد کردهاند. محمدجواد محسنی، رئیس تلویزیون تمدن، گفته است این مراکز وابستگی تشکیلاتی به هیچ حزب سیاسی ندارند و اسناد شرعی و قانونی مالکیت زمین را به نهادهای طالبان تحویل دادهاند.
به گفته او، پرونده مالکیت زمین به یک دادگاه ویژه سپرده شده بود و تا زمان یورش به تلویزیون تمدن، هیچ حکم نهایی درباره آن صادر نشده بود. محسنی توقف نشرات پیش از صدور حکم دادگاه را اقدامی شتابزده و خارج از روند قضایی توصیف کرده است.
بنابراین، هرچند وزارت قضاییه برای تعطیلی این مراکز دلایلی اعلام کرده است، این ادعاها از سوی مسئولان نهادها رد شده و تا زمان مسدود شدن آنها نیز حکم نهایی و علنی یک دادگاه درباره مالکیت زمین یا وابستگی حزبی منتشر نشده بود.
بسته شدن حوزه علمیه خاتمالنبیین
یک روز پس از توقف فعالیت تلویزیون تمدن، وزارت قضاییه طالبان حوزه علمیه خاتمالنبیین را نیز بست.
هیئت امنای حوزه اعلام کرد که نیروهای طالبان مسجد، حسینیه، کتابخانه، مدرسه طلاب مرد و مدرسه بانوان را مهروموم کردهاند؛ در حالی که پرونده مورد اختلاف همچنان در دادگاه ویژه در حال بررسی بوده و حکم نهایی صادر نشده بود.
حوزه علمیه خاتمالنبیین از مراکز برجسته علمی و مذهبی شیعیان افغانستان است و طی سالهای فعالیت خود در زمینه تربیت طلاب، آموزش معارف اسلامی، برگزاری برنامههای مذهبی و انتشار آثار دینی فعالیت داشته است.
هیئت امنای این حوزه تأکید کرده است که این مرکز با قبالهها، اسناد شرعی و مدارک قانونی تأسیس شده و هیچ وابستگی حزبی ندارد. این هیئت از طالبان خواسته بود تا پیش از صدور حکم قطعی، اجازه ادامه فعالیتهای علمی، آموزشی و عبادی حوزه را بدهد.
مسدود شدن همزمان تلویزیون تمدن و حوزه علمیه خاتمالنبیین، نگرانی گستردهای را در میان شیعیان افغانستان ایجاد کرد؛ زیرا یکی از مهمترین رسانههای تصویری و یکی از بزرگترین مراکز آموزش دینی این جامعه، همزمان از فعالیت بازماندند.
تا زمان تنظیم این خبر، گزارشی درباره ازسرگیری نشرات تلویزیون تمدن یا بازگشایی حوزه علمیه خاتمالنبیین منتشر نشده و درخواستهای عالمان، نمازگزاران و نهادهای رسانهای برای رفع مسدودیت این مراکز ادامه دارد.
واکنش نهادهای مدافع رسانهها
مرکز خبرنگاران افغانستان، بازداشت محمد رحمتی و محمدرضا احسانی را خودسرانه و غیرقانونی خوانده و خواستار آزادی فوری آنان و بازگشایی تلویزیون تمدن شده بود.
کمیته حفاظت از خبرنگاران نیز تعطیلی تمدن را نشانه تشدید فشار طالبان بر رسانههای مستقل و رسانههای متعلق به اقلیتهای مذهبی دانست و از این گروه خواست به شبکه اجازه دهد بدون مداخله فعالیت خود را از سر بگیرد.
آزادی این دو کارمند رسانهای چند روز پس از رهایی محمدبشیر هاتف، از خبرنگاران باسابقه افغانستان، صورت گرفته است. هاتف پس از سپری کردن بیش از یک سال حبس در زندان بگرام به خانوادهاش در کابل پیوست. او از سوی یک دادگاه نظامی طالبان به اتهام «تبلیغ علیه حکومت» به زندان محکوم شده بود.
با وجود آزادی این خبرنگاران، بازداشت فعالان رسانهای، احضار و تهدید خبرنگاران، سانسور محتوا و تعطیلی رسانهها همچنان از مهمترین نگرانیهای نهادهای حامی آزادی بیان در افغانستان است.
آزادی محمد رحمتی و محمدرضا احسانی، اگرچه نگرانی خانوادهها و جامعه رسانهای را کاهش داده است، اما مسئله اصلی همچنان پابرجاست: تلویزیون تمدن هنوز اجازه ازسرگیری فعالیت ندارد و یکی از مهمترین مراکز دینی شیعیان افغانستان نیز بدون انتشار حکم نهایی دادگاه بسته مانده است.
....................
پایان پیام/
نظر شما