به گزارش خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ دکتر محسن پاک‌آیین، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار ابنا، با تشریح زمینه‌های شکل‌گیری عملیات طوفان‌الاقصی، گفت: برای بررسی شرایطی که به وقوع این عملیات منجر شد، باید به چند تحول مهم توجه کرد که یکی از مهم‌ترین آنها تلاش دولت دونالد ترامپ برای پیشبرد طرح «پیمان ابراهیم» و عادی‌سازی روابط کشورهای عربی و اسلامی با رژیم صهیونیستی بود.
وی افزود: در سال ۲۰۲۰ دولت ترامپ با رایزنی با کشورهای عربی تلاش کرد شرایطی ایجاد شود که کشورهای عربی و اسلامی روابط خود را با رژیم صهیونیستی عادی کنند و مسئله فلسطین از یک موضوع مهم در جهان اسلام و جهان عرب به یک اختلاف معمولی میان رژیم صهیونیستی و دولت خودگردان فلسطین تقلیل یابد. در همین چارچوب، کشورهایی مانند امارات، بحرین، سودان و مراکش روابط خود را با رژیم صهیونیستی عادی کردند و این روند حتی به خارج از جهان عرب نیز کشیده شد.
پاک‌آیین ادامه داد: رژیم صهیونیستی نیز از این شرایط استفاده کرد و همزمان فشار بر مردم فلسطین را افزایش داد. حملات پراکنده علیه مردم غزه، تلاش برای کوچ اجباری فلسطینیان و طرح‌هایی برای جابه‌جایی آنان، به‌ویژه در ارتباط با کشورهای همسایه مانند اردن، در همین چارچوب قابل بررسی است.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به تحولات مسجدالاقصی و کرانه باختری اظهار کرد: در این دوره، اقدامات تحریک‌آمیزی نیز در قبال مسجدالاقصی انجام شد و حتی برخی مقام‌های رژیم صهیونیستی با حضور در این مکان مقدس و نصب نمادهای یهودی، به دنبال تغییر وضعیت موجود بودند.
طوفان‌الاقصی؛ عملیاتی روندشکن
وی گفت: در چنین شرایطی، عملیات طوفان‌الاقصی که توانست از لایه‌های امنیتی و نظامی رژیم صهیونیستی عبور کند، یک تحول بزرگ در غرب آسیا بود و روندی را که برای حذف تدریجی مسئله فلسطین از دستور کار جهان اسلام شکل گرفته بود، برهم زد.
پاک‌آیین طوفان‌الاقصی را «یک عملیات روندشکن» توصیف کرد و افزود: برای نخستین بار، فلسطینیانی که سال‌ها تحت فشار و ظلم رژیم صهیونیستی قرار داشتند، دست به یک عملیات پیش‌دستانه و ابتکاری زدند که پیامدهای متعددی در سطح منطقه و جهان به همراه داشت.
به گفته وی، یکی از اهداف اصلی نیروهای حماس و دیگر گروه‌های مقاومت پس از این عملیات، بازگرداندن مسئله فلسطین به جایگاه اصلی خود در سطح جهانی و تثبیت آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل جهان اسلام و به‌ویژه جهان عرب بود؛ موضوعی که به گفته او، در نتیجه این عملیات، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت.
وی با اشاره به اذعان مقام‌های رژیم صهیونیستی به وجود خلأهای اطلاعاتی و امنیتی گفت: توان بازدارندگی این رژیم که همواره به آن مباهات می‌کرد، با چالش جدی مواجه شد و شهرهایی مانند عسقلان، حیفا، ایلات و تل‌آویو نیز در جریان جنگ و درگیری‌های پس از طوفان‌الاقصی هدف حملات قرار گرفتند.
مسئله فلسطین بار دیگر به مسئله‌ای اسلامی تبدیل شد
پاک‌آیین یکی دیگر از پیامدهای طوفان‌الاقصی را تقویت وجه اسلامی مسئله فلسطین دانست و اظهار کرد: غرب سال‌ها تلاش کرده بود موضوع فلسطین را از مسئله جهان اسلام جدا کند و آن را صرفاً به یک مناقشه ملی و سرزمینی تبدیل کند، اما تحولات پس از طوفان‌الاقصی نشان داد که جنبه اسلامی مسئله فلسطین بار دیگر پررنگ شده است.
وی افزود: در تصاویر منتشرشده از ویرانی خانه‌های مردم غزه، قرآن‌های پاره‌شده در میان آوار، تصاویر شخصیت‌های مذهبی بر دیوار خانه‌ها و حضور زنان محجبه در کنار مقاومت، این وجه اسلامی به‌وضوح دیده می‌شود. همچنین موضوع دعا و توکل نیز در روایت مردم فلسطین از مقاومت پررنگ شد.
این کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید کرد: امروز مسئله فلسطین بیش از گذشته با موضوع آزادی قدس و دفاع از ارزش‌های اسلامی پیوند خورده است.
«وحدت ساحات» و ورود گروه‌های مقاومت به میدان
پاک‌آیین با اشاره به هماهنگی میان گروه‌های مقاومت گفت: محور مقاومت پیش از طوفان‌الاقصی نیز اهداف رژیم صهیونیستی را دنبال و تحولات منطقه را رصد می‌کرد و در سال‌های پیش از عملیات، نوعی تقسیم کار میان گروه‌های مقاومت در فلسطین، لبنان، یمن و عراق شکل گرفت که از آن با عنوان «وحدت ساحات» یاد می‌شود.
وی ادامه داد: پس از آغاز عملیات از غزه، حزب‌الله لبنان از جبهه شمالی وارد درگیری شد، انصارالله یمن در دریای سرخ و جنوب فلسطین اشغالی فعال شد و گروه‌های مقاومت عراق نیز وارد میدان شدند. به این ترتیب، جنگ از یک جبهه محدود به مجموعه‌ای از جبهه‌های مرتبط با یکدیگر گسترش یافت.
وی گفت: این هماهنگی نشان داد که محور مقاومت توان کنش مشترک و تقسیم نقش در سطح منطقه‌ای را دارد و طوفان‌الاقصی این روند را تشدید و نهادینه کرد. در تحلیل‌های منتشرشده از پیامدهای راهبردی این عملیات نیز «وحدت ساحات» به‌عنوان یکی از نتایج مهم آن مورد توجه قرار گرفته است.
تغییر افکار عمومی جهان نسبت به اسرائیل
پاک‌آیین با اشاره به تحولات افکار عمومی جهان پس از جنگ غزه اظهار کرد: پیش از طوفان‌الاقصی، در بسیاری از کشورهای اروپایی، مسئله فلسطین در سطح افکار عمومی آن جایگاه امروز را نداشت، اما جنایات و ویرانی‌های گسترده در غزه باعث شد مسئله فلسطین بار دیگر به یکی از موضوعات مهم افکار عمومی جهان تبدیل شود.
وی افزود: این وضعیت حتی در آمریکا نیز آثار خود را نشان داد و بخشی از یهودیان این کشور نیز از سیاست‌های رژیم صهیونیستی اعلام برائت کردند. همچنین در مجامع بین‌المللی، مواضع انتقادی نسبت به عملکرد اسرائیل افزایش یافت.
این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: صدور حکم بازداشت از سوی دیوان کیفری بین‌المللی برای بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت و افزایش فشارهای بین‌المللی علیه مقام‌های رژیم صهیونیستی نیز نشان‌دهنده تغییر شرایط این رژیم در عرصه بین‌المللی است.
وی با اشاره به تضعیف روایت سنتی اسرائیل درباره مظلومیت و حمایت از یهودیان گفت: روایت مظلومیت‌سازی که رژیم صهیونیستی طی سال‌ها با استناد به هولوکاست و موضوع حمایت از یهودیان دنبال می‌کرد، با چالش جدی مواجه شده و افکار عمومی جهان نسبت به اقدامات این رژیم حساس‌تر شده است.
پیامدهای سیاسی و داخلی برای رژیم صهیونیستی
پاک‌آیین با اشاره به انتخابات پیشروی کنست گفت: همزمانی فضای انتخاباتی اسرائیل با سالگرد طوفان‌الاقصی باعث شده مسئله شکست اطلاعاتی و امنیتی این رژیم همچنان در رسانه‌ها و فضای سیاسی داخلی مطرح باشد. انتخابات پارلمانی اسرائیل برای ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده و نتانیاهو و حزب لیکود در شرایط رقابتی قرار دارند.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین انتقادهایی که در داخل رژیم صهیونیستی متوجه نتانیاهو و حزب لیکود است، شکست اطلاعاتی و امنیتی در عملیات طوفان‌الاقصی، پیامدهای نظامی و همچنین مشکلات اقتصادی پس از آن است.
این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: خروج برخی سرمایه‌گذاران و نخبگان، افزایش فشار افکار عمومی جهان و پیامدهای اقتصادی جنگ، شرایط دشواری را برای رژیم صهیونیستی ایجاد کرده است.
پاک‌آیین درباره وضعیت حزب لیکود نیز گفت: ارزیابی درباره نتیجه انتخابات نیازمند توجه به روند رقابت‌ها و ائتلاف‌های سیاسی است، اما شرایط این حزب نسبت به گذشته با چالش‌هایی مواجه شده است. نظرسنجی‌های منتشرشده نیز نشان می‌دهد رقابت انتخاباتی نزدیک است و هنوز نمی‌توان نتیجه نهایی انتخابات را قطعی دانست.
طوفان‌الاقصی و تغییر نظم منطقه‌ای
وی با تأکید بر اینکه طوفان‌الاقصی را نباید صرفاً در چارچوب فلسطین و سرزمین‌های اشغالی تحلیل کرد، گفت: این عملیات علاوه بر وارد کردن ضربه‌ای جدی به رژیم صهیونیستی، بر معادلات منطقه‌ای و حتی روندهای بین‌المللی نیز تأثیر گذاشته است.
پاک‌آیین افزود: پیش از این، طرح‌هایی برای ایجاد نظم جدید در غرب آسیا و تثبیت موقعیت منطقه‌ای رژیم صهیونیستی دنبال می‌شد، اما طوفان‌الاقصی بسیاری از این روندها را با چالش مواجه کرد.
وی با اشاره به مواضع امام خمینی(ره) و رهبر شهید درباره تحولات تاریخی گفت: برخی تحولات بزرگ در جهان یک‌شبه ایجاد نمی‌شوند، بلکه در قالب یک فرایند و از دل مجموعه‌ای از رخدادهای پیش‌بینی‌نشده شکل می‌گیرند. از این منظر، طوفان‌الاقصی نیز می‌تواند یکی از تحولاتی باشد که آثار آن در شکل‌گیری نظم آینده غرب آسیا ادامه پیدا کند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های نظم در حال شکل‌گیری در منطقه، افزایش نقش مقاومت و کاهش امکان تعیین‌کنندگی یک‌جانبه قدرت‌های خارجی است. طوفان‌الاقصی روندی را که از سال‌ها قبل با شکل‌گیری محور مقاومت آغاز شده بود، تشدید کرد و به آن ابعاد تازه‌ای بخشید.
افزایش نگرانی کشورهای منطقه
پاک‌آیین با اشاره به افزایش نگرانی کشورهای منطقه از سیاست‌های توسعه‌طلبانه رژیم صهیونیستی گفت: ادعاهای ارضی و سیاست‌های این رژیم باعث شده برخی کشورهای عربی نسبت به آینده منطقه نگران شوند. به گفته او، حتی برخی مقام‌های کشورهای عربی نگرانی خود را از اینکه در صورت ادامه این روند، کشورهای دیگری نیز در معرض تهدید قرار بگیرند، مطرح کرده‌اند.
وی افزود: در همین چارچوب، برخی مقام‌های ترکیه نیز درباره احتمال گسترش دامنه تنش‌ها هشدار داده‌اند و این وضعیت می‌تواند به افزایش انزوای منطقه‌ای رژیم صهیونیستی منجر شود.
فشارهای بین‌المللی بر رژیم صهیونیستی
این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: امروز فشارهای بین‌المللی بر رژیم صهیونیستی نسبت به گذشته افزایش یافته و موضوع عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل نیز در همین چارچوب اهمیت پیدا کرده است.
وی افزود: تلاش برای ارتقای جایگاه فلسطین در سازمان ملل، هرچند با موانعی از جمله موضع آمریکا در شورای امنیت مواجه شده، اما به گفته او نشان‌دهنده تغییر جایگاه مسئله فلسطین در عرصه بین‌المللی است.
پاک‌آیین در پایان گفت: مجموعه تحولات پس از طوفان‌الاقصی نشان می‌دهد این عملیات تنها یک رخداد نظامی محدود به غزه نبود، بلکه پیامدهای سیاسی، امنیتی، رسانه‌ای و بین‌المللی گسترده‌ای به همراه داشت و توانست روندهایی مانند عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه کند و مسئله فلسطین را بار دیگر در مرکز توجه جهان قرار دهد.
.........
پایان پیام/ ۲۱۸
نظر شما