به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ اقتصاد عربستان سعودی در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی بار دیگر با انقباض مواجه شد، هرچند سرعت این کاهش نسبت به سه‌ماهه قبل کمتر بود. این عملکرد اقتصادی نشان‌دهنده فشارهایی است که پیش از تشدید رویارویی با نیروهای مسلح یمن بر اقتصاد این کشور وارد شده بود.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید»، داده‌ها از افت شدید فعالیت‌های نفتی عربستان در کنار تداوم رشد بخش غیرنفتی حکایت دارند؛ در همین حال، تولید ناخالص داخلی عربستان پس از انقباض در سه‌ماهه دوم سال جاری میلادی در مقیاس فصلی افزایش یافت.
تداوم انقباض اقتصادی عربستان برای دومین فصل متوالی
بر اساس برآوردهای اولیه‌ای که سازمان کل آمار عربستان سعودی امروز یکشنبه منتشر کرد، تولید ناخالص داخلی واقعی این کشور در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته میلادی، ۳.۸ درصد کاهش یافته است. این در حالی است که میزان انقباض اقتصادی در سه‌ماهه دوم سال جاری میلادی عربستان ۴.۷ درصد بود.
این نخستین بار از سال ۲۰۲۳ میلادی است که اقتصاد عربستان برای دو فصل متوالی با کاهش سالانه تولید ناخالص داخلی مواجه می‌شود.
کاهش فعالیت‌های نفتی؛ عامل اصلی انقباض اقتصاد
فعالیت‌های بخش نفتی عربستان در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته میلادی، ۲۰.۴ درصد کاهش یافت. این رقم در سه‌ماهه دوم سال جاری میلادی، ۲۴.۸ درصد بود.
افت فعالیت‌های نفتی عربستان به‌تنهایی موجب کاهش ۴.۷ واحد درصدی رشد تولید ناخالص داخلی این کشور شد.
همچنین فعالیت‌های بخش دولتی عربستان، ۲.۷ درصد کاهش یافت. این در حالی است که این بخش در سه‌ماهه گذشته رشد ۰.۹ درصدی را ثبت کرده بود.
در مقابل، فعالیت‌های غیرنفتی عربستان با رشد ۱.۹ درصدی همراه شدند که در مقایسه با رشد ۰.۸ درصدی سه‌ماهه دوم سال جاری میلادی، افزایش نشان می‌دهد. این بخش نیز تأثیر مثبتی معادل ۱.۱ واحد درصد بر تولید ناخالص داخلی داشت.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که مقام‌های عربستان بر توسعه فعالیت‌های غیرنفتی تمرکز کرده‌اند تا اقتصاد این کشور را که ارزش آن حدود ۱.۴ تریلیون دلار برآورد می‌شود، متحول کنند و وابستگی آن به درآمدهای نفتی را کاهش دهند.
بهبود رشد اقتصادی در مقیاس فصلی
بر اساس داده‌های تعدیل‌شده فصلی، تولید ناخالص داخلی عربستان در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی نسبت به سه‌ماهه قبل ۱.۳ درصد افزایش یافت. این در حالی است که اقتصاد این کشور در سه‌ماهه دوم سال جاری میلادی با انقباض ۴.۸ درصدی مواجه شده بود.
در همین دوره، فعالیت‌های نفتی عربستان نسبت به سه‌ماهه قبل، ۵.۷ درصد رشد کردند و فعالیت‌های غیرنفتی این کشور نیز افزایش ۰.۶ درصدی را ثبت کردند. در مقابل، فعالیت‌های بخش دولتی عربستان، ۱.۲ درصد کاهش یافتند.
این ارقام نشان می‌دهند که اقتصاد عربستان در مقایسه با سه‌ماهه گذشته بهبود یافته است، هرچند همچنان پایین‌تر از سطح ثبت‌شده در مدت مشابه سال قبل قرار دارد.
اختلال در بازار نفت و مسیرهای صادراتی عربستان
آمارهای اقتصادی سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی عربستان در شرایطی منتشر شده‌اند که جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران که حدود هشت ماه پیش آغاز شد، اختلال گسترده‌ای در تولید و تجارت نفت در منطقه ایجاد کرده است.
حملات انجام‌شده، تأسیسات انرژی عربستان را نیز تحت تأثیر قرار دادند و بر روند انتقال نفت و صادرات آن اثر گذاشتند. این تحولات هم‌زمان با اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز رخ دادند.
عربستان سعودی برای کاهش پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز، تلاش کرد محموله‌های نفتی خود را از طریق خط لوله‌ای که مناطق شرقی این کشور را به بندر «ینبع» در ساحل دریای سرخ متصل می‌کند، منتقل کند.
با این حال، این خط لوله در پی حملاتی که در ماه سپتامبر تأسیسات آن را هدف قرار دادند، به‌طور موقت از مدار فعالیت خارج شد. اما پس از آن، جریان انتقال نفت از سر گرفته شد و صادرات از این مسیر نیز افزایش یافت.
خبرگزاری بلومبرگ در ۲۸ سپتامبر گزارش داد که این خط لوله با حدود نیمی از ظرفیت خود فعالیتش را از سر گرفته است. این خبرگزاری سپس در دوم اکتبر اعلام کرد که میزان انتقال نفت از این خط لوله از ۸۰ درصد ظرفیت آن فراتر رفته و حجم نفت قابل صادرات در طول جنگ به سطوح بالایی رسیده است.
داده‌های مربوط به ردیابی کشتی‌ها که بلومبرگ روز چهارشنبه منتشر کرد نیز نشان می‌دهد صادرات نفت عربستان، با وجود موج حملات به تأسیسات انرژی این کشور، همچنان در نزدیکی سطح خود در دوران جنگ باقی مانده است.
تشدید تنش‌ها در اکتبر؛ فشارهای تازه بر اقتصاد عربستان
برآوردهای اقتصادی منتشرشده همچنین مربوط به دوره پیش از موج اخیر تشدید تنش‌ها میان عربستان سعودی و نیروهای مسلح یمن در ماه اکتبر است.
حملات و تهدیدهای صورت‌گرفته در این دوره، موجب اختلال در پروازهای ورودی و خروجی ریاض، لغو برخی پروازها و به تعویق افتادن رویدادهای بزرگ شد.
خبرگزاری رویترز روز دوشنبه گذشته گزارش داد که از مجموع ۴۷۳۶ پرواز برنامه‌ریزی‌شده در فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، تعداد ۴۰۷۱ پرواز در فاصله هشتم تا بیست‌وپنجم اکتبر لغو شده‌اند.
این لغو پروازها به فرودگاه‌های دیگر عربستان نیز گسترش یافت.
مقاومت نسبی بخش نفتی در برابر بحران و افزایش نگرانی‌ها درباره سایر بخش‌ها
با وجود تداوم اختلال در عرضه نفت، قیمت نفت خام برنت همچنان بالاتر از ۱۱۵ دلار در هر بشکه باقی ماند. موضوعی که به تقویت تاب‌آوری نسبی بخش نفتی عربستان کمک کرد.
با این حال، نگرانی‌ها درباره وضعیت سایر بخش‌های اقتصادی عربستان در حال افزایش است. زیرا پیامدهای جنگ به حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل، تجارت، گردشگری و اعتماد شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران نیز گسترش یافته است.
صندوق بین‌المللی پول در اکتبر گذشته اعلام کرد که ذخایر مالی عربستان سعودی و برخورداری این کشور از مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت به کاهش تأثیرات جنگ کمک می‌کنند و این کشور در مقایسه با برخی دیگر از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، موقعیت بهتری برای مقابله با اختلالات دارد.
این نهاد همچنین تأکید کرد که توانایی عربستان برای انتقال سریع صادرات نفت از طریق زیرساخت‌های جایگزین، یکی از عوامل مهم در کاهش شدت شوک‌های اقتصادی ناشی از جنگ به شمار می‌رود.
کسری بودجه ۴.۹ درصدی و پیش‌بینی انقباض اقتصادی در سال ۲۰۲۶
دولت عربستان سعودی در برآوردهای قبلی خود، پیش‌بینی کسری بودجه این کشور برای سال ۲۰۲۶ میلادی را به ۴.۹ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش داده بود.
همچنین پیش‌بینی شده بود که اقتصاد عربستان در طول سال جاری میلادی حدود ۳.۶ درصد کوچک شود. رقمی که تقریباً با میزان انقباض اقتصادی این کشور در اوج همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰ میلادی برابری می‌کند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما