خبرگزاری اهلبیت(ع) ابنا:
رهبر معظم انقلاب اسلامی در اولین روز سال جدید ۱۴۰۴ در دیدار با هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم، با اشاره به شکست دشمنان در دور کردن مردم از معنویات، ایام نخست امسال را متعلق به امیرالمؤمنین یعنی قله رفیع عدالت، تقوا و گذشت خواندند و گفتند: ملت ایران و ملت های مسلمان برای استفاده از درسهای حضرت علی(ع) به عنوان برترین انسانها بعد از پیامبر(ص)، به نهجالبلاغه مراجعه کنند و فعالان عرصه فرهنگی به مطالعه و آموزش این کتاب عظیم توجه ویژه داشته باشند.
توصیه حضرت آیتالله خامنهای به توجه و استفاده بیشتر از نهجالبلاغه در حالی صورت میگیرد که ایران و جهان اسلام خصوصا جوامع پیرو اهلبیت(ع) شرایط خطیر و حساسی را پشت سر میگذارنند.
با توجه به تأکیدات رهبر معظم انقلاب، خبرگزاری ابنا امسال اهتمام ویژهای به نشر آموزههای نهج البلاغه دارد. از این رو حجت الاسلام و المسلمین «محمد نمازی» استاد حوزه و پژوهشگر نهجالبلاغه در سلسله ویدیوهایی به تشریح جایگاه و معارف نهج البلاغه میپردازد.
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین
در خصوص معارف نهج البلاغه، به یکی از حقایقی میرسیم که انسان در برابر خود دارد و آن حقیقت مرگ است. حضرت علی(ع) بسیار هشدار دادند و بسیار از ما خواستند تا آماده باشیم.
ایشان در حکمت 419 میفرمایند: «مِسْکِینٌ ابْنُ آدَمَ» بیچاره و مسکین فرزند آدم که «مَکْتُومُ الْأَجَلِ» مرگش پنهان است و نمیداند که چه زمانی است، یک ساعت دیگر، یک روز دیگر، ماه دیگر؛ «مَکْنُونُ الْعِلَلِ» بیماریهایش هم مخفی است، «مَحْفُوظُ الْعَمَلِ» عملش ثبت شده و محفوظ است، «تُؤْلِمُهُ الْبَقَّةُ» انسان آنقدر ضعیف است که یک پشهای او را میآزارد، «وَ تَقْتُلُهُ الشَّرْقَةُ» جرعه یا غذایی گلوگیر او میشود، «وَ تُنْتِنُهُ الْعَرْقَة» عرق بدنش را بدبو میکند و در برابر یک عرق کردنی نمیتواند مقاومت کند.
حضرت، مرگ را توصیف میکنند چون کسی غیر از امام با آن علم خدایی نمیتواند توصیف کند. ایشان در خطبهی 221 میفرماید: «إِنَّ لِلْمَوْتِ لَغَمَرَاتٍ هِیَ أَفْظَعُ مِنْ أَنْ تُسْتَغْرَقَ بِصِفَةٍ أَوْ تَعْتَدِلَ عَلَی عُقُولِ أَهْلِ الدُّنْیَا» یعنی این مرگ دشواریهایی دارد که سختتر از آن است که قابل وصف باشد و سختیهایی دارد که عقول اهل دنیا از درک آن ناتوان است. اگر کسی نداند، نسبت به مرگ و از دنیا رفتن بیتفاوت است. بعضی که بیخیال هستند، به خاطر شجاعتشان نیست، به خاطر ندانستنشان است.
امیرالمومنین(ع) در خطبهی 156 فرمود: «وَ بِالْعِلْمِ یُرْهَبُ الْمَوْتُ» به علم و آگاهی است که از مرگ ترسیده میشود. یعنی انسان خوف این را دارد که بالأخره کجا میرود؟ آماده است یا نیست؟ لذا مراقبه و خوف دارد.
بالأخره در خطبهی 230 میفرماید که به سوی اعمال صالح بشتابید، «بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ»، قبل از چه؟ «عُمُراً نَاکِساً» قبل از اینکه عمرتان به پایان برسد و توانمندیهایتان را بگیرد. طبق آیه «وَمَن نُّعَمِّرۡهُ نُنَکِّسۡهُ فِی ٱلۡخَلۡقِ» (یس : 68)، انسان قوایش را از دست میدهد. «أَوْ مَرَضاً حَابِساً» قبل از اینکه مریضی و بیماری شما را محبوس و زندانی کند، به اعمال بپردازید، «أَوْ مَوْتاً خَالِساً» یا مرگی که شما را برباید. یعنی چنان ناگهانی که دیگر نتوانید به خودتان بیایید، پشیمان شوید و بخواهید اعمالی انجام دهید. «فَإِنَّ الْمَوْتَ هَادِمُ لَذَّاتِکُمْ» مرگ منهدم کنندهی لذات شما است و «مُکَدِّرُ شَهَوَاتِکُمْ» خواستهها و شهواتتان را تیره و تار میکند.
حالا چه کنیم؟ چطور مرگ به کسی ضرر نمیرساند؟ چگونه مرگ برای بعضیها خطرناک است؟ حضرت در خطبهی 28 پاسخ را دادند، هم اشاره به درد و هم اشاره به دوا در کتاب نهج البلاغه است. «فَمَنْ عَمِلَ فِی أَیَّامِ عَمَلِهِ قَبْلَ حُضُورِ أَجَلِهِ» کسی که در ایام آرزوها، یعنی همین دنیا عمل کند «قَبْلَ حُضُورِ أَجَلِهِ» قبل از اینکه مرگش فرارسد، «فَقَد نَفَعَهُ عَمَلُهُ» عملش نفع میبخشد، «وَ لَمْ یَضُرَّهُ أَجَلُهُ» و اجلش به او ضرری نمیرساند، چون عمل کرده، آماده بوده و فرصت را از دست نداده است. «وَ مَنْ قَصَّرَ فِی أَیَّامِ عَمَلِهِ» اگر کسی در ایام آرزوهایش کوتاهی کند ... . چون دنیا با آرزوهای دنیایی و اهدافی که دارد همراه است، حضرت «أَیَّامِ عَمَلِهِ» میفرمایند، یعنی میتواند به دنبال آرزوها باشد «قَبْلَ حُضُورِ أَجَلِهِ» قبل از اینکه مرگش فرارسد، اگر کوتاهی کند «فَقَد خَسِرَ عَمَلُهُ» عملش دچار خسران است «وَ ضَرَّهُ أَجَلُهُ» و اجلش باعث ضرر و آسیب رساندن به این شخص میشود.
این هم نسخهی آقا امیرالمؤمنین(ع) که اگر عمل قبل از مرگ باشد، همان مرگ به انسان زیانی نمیرساند و صرفاً یک پلی برای عبور از دنیا به آخرت است.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.
......................................
پایان پیام/ 167
نظر شما