به گزارش خبرگزاری بین المللی اهل بیت (ع) ـ ابنا ـ ریچارد بنت، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان، در بیانیهای رسمی از مقامات «دفاکتو» طالبان خواست تا تمامی خبرنگاران بازداشتشده را بیدرنگ آزاد کرده و شرایطی فراهم کنند که فعالان رسانهای بتوانند بدون ترس از بازداشت، آزار یا اقدامات تلافیجویانه، به فعالیت حرفهای خود ادامه دهند.
بنت با اشاره به تحولات پس از بازگشت طالبان به قدرت، تأکید کرد که آزادی مطبوعات در افغانستان بهشدت کاهش یافته و فضای رسانهای به محیطی «خصمانه و محدودکننده» تبدیل شده است. به گفته او، خبرنگاران اکنون با سانسور، نظارتهای فشرده و محدودیتهای قانونی مواجهاند؛ قوانینی که عمدتاً تحت عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» اعمال شده و عملاً به ابزاری برای سرکوب آزادی بیان بدل شدهاند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر نیز سازمان حمایت از رسانههای افغانستان (امسو) از اعمال محدودیتهای تازه طالبان بر رسانهها خبر داده و اعلام کرده بود که براساس دستور جدید، رسانهها تنها مجاز به دعوت از مهمانان تأییدشده از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ هستند؛ اقدامی که به باور این نهاد، استقلال رسانهها و تنوع دیدگاهها را بهطور جدی تهدید میکند.
بنت در ادامه هشدار داد که فضای حاکم بر جامعه رسانهای افغانستان، منجر به گسترش خودسانسوری شده است؛ بهگونهای که نهتنها خبرنگاران، بلکه منابع خبری نیز از ترس تهدید، نظارت و بازداشت، از همکاری با رسانهها خودداری میکنند.
او افزود حتی گزارشهای معمول نیز میتواند برای خبرنگاران خطرآفرین باشد، بهویژه زمانی که موضوعات حساسی چون حقوق زنان و دختران یا انتقاد از طالبان را دربر بگیرد.
بر اساس آمار مرکز خبرنگاران افغانستان، تنها در سال ۲۰۲۵ دستکم ۳۴ مورد بازداشت خبرنگاران ثبت شده است.
در این میان، وضعیت خبرنگاران زن بهمراتب دشوارتر توصیف شده؛ چرا که آنان علاوه بر تهدیدهای امنیتی، با محدودیتهای شدید در رفتوآمد، پوشش اجباری و تبعیضهای ساختاری در محیط کاری مواجهاند.
همزمان، گزارشهای بینالمللی نیز از وخامت وضعیت آزادی رسانهها در افغانستان حکایت دارد. بر اساس شاخص جهانی آزادی مطبوعات که از سوی گزارشگران بدون مرز منتشر شده، افغانستان در سال ۲۰۲۶ در رتبه ۱۷۵ از میان ۱۸۰ کشور قرار گرفته؛ جایگاهی که نشاندهنده تداوم روند نزولی و محدودیتهای گسترده بر فعالیت رسانهها است.
در بخش دیگری از این بیانیه، بنت به کاهش حمایتهای مالی و فنی بینالمللی از رسانههای مستقل اشاره کرده و هشدار داده است که این روند، توانایی خبرنگاران برای فعالیت ایمن و پوشش نقض حقوق بشر را بهشدت محدود کرده است.
با این حال، گزارشگر ویژه سازمان ملل از «تابآوری» خبرنگاران افغان نیز تمجید کرد و گفت: «با وجود همه فشارها، آنان همچنان نقشی حیاتی در افشای نقض حقوق بشر و تأمین دسترسی مردم به اطلاعات ایفا میکنند؛ چه در داخل کشور و چه در تبعید.»
او در پایان از جامعه جهانی خواست تا در مناسبتهایی مانند روز جهانی آزادی مطبوعات، حمایت عملی خود از خبرنگاران افغان را افزایش داده، کمکهای مالی و فنی به رسانههای مستقل را تقویت کند و سازوکارهای حفاظتی مؤثرتری برای خبرنگاران در معرض خطر فراهم سازد.
.................
پایان پیام/
نظر شما