به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در بحبوحه افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی و گسترش هزینههای نظامی در سطح جهان، شرکتهای صنایع دفاعی آمریکا بهعنوان یکی از مهمترین برندگان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران مطرح شدهاند؛ بهطوری که در ماههای اخیر افزایش چشمگیری در درآمدها و سفارشهای نظامی خود ثبت کردهاند.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید»، شرکتهای بزرگ تسلیحاتی آمریکا از جمله «آرتیایکس»، «نورثروپ گرومن»، «لاکهید مارتین» و «جنرال الکتریک ایروسپیس» از رشد فروش و سفارشهای نظامی خبر دادهاند؛ رشدی که همزمان با افزایش هزینههای دفاعی آمریکا و کشورهای غربی و همچنین افزایش تقاضا برای سامانههای پدافند هوایی، موشکها و جنگندههای پیشرفته رخ داده است.
ناظران بر این باورند که جنگ علیه ایران نهتنها تقاضای فوری نظامی ایجاد کرده، بلکه روند حرکت بهسوی یک اقتصاد امنیتمحور بلندمدت را نیز تقویت کرده است؛ روندی که نفوذ شرکتهای تسلیحاتی آمریکایی را در ساختار تصمیمگیری سیاسی و اقتصادی ایالات متحده آمریکا افزایش میدهد. در ۹ اسفند ۱۴۰۴، آمریکا و اسرائیل جنگی را علیه ایران آغاز کردند که بیش از ۳ هزار شهید بر جای گذاشت. سپس در ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، واشنگتن و تهران آتشبسی با امید به رسیدن به توافقی برای پایان دادن به درگیری اعلام کردند. در ۲۱ فروردین ۱۴۰۴ نیز پاکستان میزبان دوری از مذاکرات میان دو طرف بود که به توافقی منجر نشد و در ادامه، آتشبس به درخواست اسلامآباد بدون تعیین زمان مشخصی تمدید شد.
سود شرکتهای تسلیحاتی آمریکا
شرکت «آرتیایکس» در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به فروش ۲۲.۱ میلیارد دلاری دست یافت که نسبت به ۲۰.۳ میلیارد دلار در مدت مشابه سال گذشته، ۸.۹ درصد افزایش نشان میدهد. همچنین ارزش سفارشهای انباشته این شرکت به ۲۷۱ میلیارد دلار رسید که یکی از بالاترین سطوح در تاریخ آن است. درآمد «جنرال الکتریک ایروسپیس» نیز در همین بازه زمانی به ۱۲.۴ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل ۲۵ درصد رشد داشته و ناشی از افزایش تقاضا برای موتورهای هواپیماهای نظامی و سامانههای هوانوردی است.
از سوی دیگر، «نورثروپ گرومن» در سهماهه نخست سال جاری فروش ۹.۹ میلیارد دلاری ثبت کرد که ۴ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل است. «لاکهید مارتین» نیز بهعنوان بزرگترین تأمینکننده تسلیحات برای ارتش آمریکا، حدود ۱۸ میلیارد دلار درآمد در این دوره ثبت کرد و سطح بالای درآمد خود را حفظ کرد؛ امری که بهدلیل تداوم تقاضا برای سامانههای پدافند هوایی و جنگندههای پیشرفته بوده است.
شرکت «آرتیایکس» از مهمترین تولیدکنندگان سامانههای موشکی، دفاعی و موتورهای هواپیما در آمریکاست، در حالی که «لاکهید مارتین» به تولید جنگندههای «اف-۳۵» و سامانههای دفاع موشکی شهرت دارد. «نورثروپ گرومن» نیز از تولیدکنندگان بزرگ پهپادها و سامانههای فضایی و دفاع راهبردی بهشمار میرود. این نتایج همزمان با اعلام توافقهای جدید برای افزایش تولید موشکهای «توماهاوک»، «پاتریوت» و «جیایام-تی» و دیگر تسلیحات و سامانههای دفاعی منتشر شد.
کریس کالیو، مدیرعامل «آرتیایکس» در گفتوگو با تحلیلگران در «والاستریت» اعلام کرد که این شرکت در همکاری با وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) در حال تسریع تولید مهمات است؛ اقدامی که بهدلیل افزایش تقاضای ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و سایر مناطق انجام میشود.
کاهش ذخایر نظامی
کارشناسان معتقدند جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران با درگیریهای پیشین تفاوت دارد، زیرا استفاده گسترده از موشکها، پهپادها و سامانههای پدافند هوایی موجب کاهش سریع ذخایر تسلیحاتی آمریکا و اسرائیل شده است. در این زمینه، «محمد شقیر» کارشناس مسائل نظامی، میگوید که افزایش سفارشهای شرکتهای تسلیحاتی تنها به جنگ اخیر محدود نمیشود، بلکه به فضای جهانی مبتنی بر افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی و رقابت تسلیحاتی نیز مرتبط است.
او توضیح میدهد که جهان در حال تجربه مرحلهای از بازشکلگیری نظم بینالمللی است که کشورها را به افزایش هزینههای نظامی و تقویت توان دفاعی سوق میدهد. به گفته او، جنگ علیه ایران بهویژه تقاضا برای موشکهای رهگیر، سامانههای پدافند هوایی و جنگندههای پیشرفته را افزایش داده است؛ آن هم در شرایطی که مصرف مهمات و تسلیحات دقیق بهشدت بالا رفته است. وی همچنین به هزینههای بالای این تسلیحات اشاره میکند که مستقیماً به افزایش سود شرکتهای دفاعی منجر میشود.
وی میافزاید که موفقیت برخی سامانههای نظامی در رهگیری موشکها و انجام حملات دقیق، کشورهای دیگر را به خرید این تجهیزات ترغیب کرده و به افزایش سفارشهای نظامی آمریکا دامن زده است. این روند تنها به آمریکا و اسرائیل محدود نیست، بلکه کشورهای اروپایی و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز برای تقویت توان دفاعی خود به این بازار روی آوردهاند.
نفوذ مجتمع صنعتی نظامی
به گفته ناظران، این رونق بار دیگر بحث نفوذ «جامعه صنعتی-نظامی» در آمریکا را زنده کرده است؛ اصطلاحی که «دوایت آیزنهاور» رئیسجمهور پیشین آمریکا، در سال ۱۹۶۱ برای هشدار نسبت به افزایش نفوذ شرکتهای تسلیحاتی و ارتش در سیاست این کشور مطرح کرد. شقیر معتقد است که نفوذ این جامعه بهطور قابلتوجهی در سیاست خارجی آمریکا تقویت شده و شرکتهای دفاعی بهطور مستقیم یا غیرمستقیم بر سیاستهای نظامی و تسلیحاتی تأثیر میگذارند.
او میگوید که این شرکتها از طریق تأمین مالی کارزارهای انتخاباتی، مراکز پژوهشی و گروههای فشار، نقش پررنگی در ساختار تصمیمگیری دارند و حتی بر برخی جریانهای سیاسی از جمله حزب جمهوریخواه، تأثیرگذار هستند.
بازارها و سرمایهگذاران
تشدید تنشهای نظامی بر بازار سهام شرکتهای دفاعی آمریکا نیز اثر گذاشته و موجب رشد ارزش سهام آنها شده است؛ رشدی که ناشی از انتظار تداوم تقاضای نظامی و افزایش هزینههای دفاعی در سالهای آینده است. برای نمونه، سهم «آرتیایکس» در سهماهه نخست ۲۰۲۶ سودی معادل ۱.۵ دلار ثبت کرد که نسبت به سال قبل ۲۱ درصد افزایش داشته است.
در این میان، صندوقهای سرمایهگذاری بزرگی مانند «بلکراک» و «استیت استریت» از سهامداران اصلی شرکتهای تسلیحاتی آمریکا هستند. «بلکراک» حدود ۷ درصد از سهام «لاکهید مارتین» را در اختیار دارد و «استیت استریت» نیز نزدیک به ۱۴.۹ درصد از سهام این شرکت را مالک است، علاوه بر آن سرمایهگذاریهای گستردهای در سایر شرکتهای نظامی دارد.
با وجود این سودهای کلان، شقیر معتقد است شهروندان آمریکایی بهطور مستقیم از این رشد بهرهمند نمیشوند، زیرا همزمان با افزایش تورم و فشارهای اقتصادی ناشی از هزینههای نظامی، سطح زندگی آنها تحت تأثیر قرار میگیرد. در ۳۰ آوریل گذشته، دفتر تحلیل اقتصادی آمریکا اعلام کرد که نرخ تورم سالانه در مارس به ۳.۵ درصد رسیده که عمدتاً ناشی از افزایش قیمت انرژی بوده است.
به گفته شقیر، اقتصاد سرمایهداری آمریکا به شرکتهای سرمایهگذاری و صنایع نظامی اجازه میدهد در زمان جنگ سودهای کلانی کسب کنند، در حالی که شهروندان با افزایش هزینههای زندگی مواجه میشوند. او هشدار میدهد که تداوم جنگها و تنشها اگرچه سود شرکتهای تسلیحاتی را در بلندمدت افزایش میدهد، اما فشار اقتصادی بر جوامع را نیز تشدید کرده و منابع را از بخشهای دیگر به سمت حوزه نظامی سوق میدهد.
چند روز پیش، وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) اعلام کرد که جنگ علیه ایران تاکنون حدود ۲۵ میلیارد دلار برای این کشور هزینه داشته است. «جولز هیرست» مقام مالی پنتاگون، در جلسهای در کنگره گفت که بخش عمده این هزینهها صرف مهمات، عملیات نظامی و جایگزینی تجهیزات شده است؛ رقمی که نشاندهنده سرعت بالای افزایش هزینههای نظامی در مدت کوتاه است. در همین حال، برخی نمایندگان دموکرات آمریکا، این راهبرد را خطرناک توصیف کرده و هشدار دادهاند که دستاوردهای نظامی محدود ممکن است در بلندمدت به زیانهای بزرگتری منجر شود.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما