به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ صبح چهاردهم مه ۱۹۷۲، تنها ۲۰ انتشارات برای افتتاح نخستین نمایشگاه کتاب در دوحه آماده میشدند؛ رویدادی که زیر نظر کتابخانه ملی قطر برگزار شد.
براساس گزارش شبکه الجزیره اکنون، ۵۴ سال بعد، نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه در سیوپنجمین دوره خود با حضور ۵۲۰ ناشر از ۳۷ کشور آغاز میشود، رقمی که نسبت به نخستین دوره حدود ۲۶ برابر افزایش یافته است.
اما پرسش اصلی این دوره تنها درباره رشد کمّی نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه نیست، بلکه مسئله مهمتر این است که چگونه در دورانی که بسیاری از کاهش عادت مطالعه سخن میگویند، نمایشگاهی مرتبط با کتاب همچنان روندی صعودی را تجربه میکند.
نمایشگاه امسال از امروز پنجشنبه ۱۴ می ۲۰۲۶ مصادف با ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ در مرکز نمایشگاهها و همایشهای دوحه آغاز شد و تا ۲۳ ماه می جاری ادامه خواهد داشت.
میلیونها کتاب در یک رویداد
در دوره امسال نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه، یک میلیون و ۸۵۰ هزار جلد کتاب در قالب ۲۳۱ هزار عنوان عرضه شده است.
همچنین ۹۱۹ غرفه، رونمایی از ۱۴۳ کتاب جدید، ۴۶ نشست گفتوگو، ۶۹ کارگاه آموزشی و بیش از ۴۰ نشست تخصصی در صحنه اصلی این نمایشگاه، برگزار خواهد شد.
برگزارکنندگان امسال بخشی ویژه نیز برای کودکان در نظر گرفتهاند که شامل پنج فضای تعاملی و یک اتوبوس کتاب است. اتوبوسی که قرار است به ۱۲ مدرسه در دوحه برود تا فرهنگ مطالعه را میان دانشآموزان تقویت کند.
این اقدام نشان میدهد برگزارکنندگان نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه، تلاش دارند که مخاطبان جدید بهویژه کودکان و نوجوانان را بیش از گذشته به کتاب نزدیک کنند.
حضور گسترده نهادهای فرهنگی قطر
در این دوره از نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه، مؤسسات فرهنگی قطر با برنامهها و آثار متنوعی حضور دارند.
موزههای قطر مجموعهای از تازهترین کتابها و کاتالوگهای هنری چندزبانه خود از جمله آثاری مانند «بافتهشده در آغوش مدرنیته»، «فرهنگ غذا در جهان اسلام» و مجموعههایی درباره هنر و میراث مراکش و پاکستان، را ارائه میکنند.
«می النصف»، رئیس بخش خدمات نشر مشترک موزههای قطر، هدف از این حضور را ایجاد پنجرههای تازه به جهان فرهنگ و هنر عنوان کرده است.
بیش از ۱۰۰ اثر تازه از نویسندگان قطری
همزمان مجمع نویسندگان قطر با بیش از ۱۰۰ اثر جدید از نویسندگان قطری و مقیمان این کشور در نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه، حاضر میشود.
این برنامه همچنین شامل ۲۵ نشست فکری، ۱۵ سخنرانی تخصصی و ۱۲ جلسه بحث و گفتوگو خواهد بود.
«عبدالرحمن الدلیمی» مدیر این مجمع، گفته است که برنامههای امسال با هدف همراهی با تحولات و چالشهای فرهنگی و دیجیتال طراحی شدهاند. موضوعی که نشان میدهد بحثهایی مانند هوش مصنوعی و نشر دیجیتال به دغدغه مهم نهادهای فرهنگی منطقه تبدیل شده است.
هوش مصنوعی در خدمت کتاب
کتابخانه ملی قطر نیز امسال از زاویهای متفاوت وارد نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه، شده است.
یکی از برنامههای این نهاد با عنوان «همزاد ادبی خود را پیدا کنید» بر پایه هوش مصنوعی طراحی شده و از طریق تحلیل سلیقه مطالعاتی افراد، نویسنده یا سبکی ادبی نزدیک به علایق آنها را پیشنهاد میکند.
برای کودکان نیز برنامهای با عنوان «تو قهرمان داستان هستی» در نظر گرفته شده که تصویر و نام کودک را وارد داستان میکند و او را به شخصیت اصلی روایت تبدیل میسازد.
این تلفیق میان میراث فرهنگی و فناوریهای جدید، یکی از مهمترین ویژگیهای حضور قطر در نمایشگاه امسال کتاب دوحه به شمار میرود.
حضور دانشگاه قطر در حوزه نشر علمی
در کنار این فعالیتها، انتشارات دانشگاه قطر نیز تازهترین آثار خود را در نمایشگاه بینالمللی کتاب دوحه معرفی میکند.
بر اساس آمار ارائهشده، این مرکز از زمان تأسیس تاکنون ۱۰۳ عنوان کتاب منتشر کرده و تنها در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ نیز ۲۰ کتاب و ۱۴ شماره از مجلات علمی پژوهشی را منتشر کرده است.
«شیخه شیخه احمد آلثانی» مدیر این مرکز، گفته است که آثار منتشرشده حوزههایی مانند مطالعات حقوقی، علوم اجتماعی، علوم انسانی، آموزش، فرهنگ، میراث و ترجمه علمی را در بر میگیرد.
نمایشگاه امسال کتاب دوحه شاید بیش از هر چیز تلاشی برای پاسخ به یک پرسش بزرگ باشد که در عصر تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی، آیا کتاب هنوز میتواند جایگاه خود را حفظ کند؟
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما