به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در بخش اول این نوشته، تفسیر عظیم امام هادی(ع) که در حدود ۱۲۰ جلد بوده است، معرفی شد. امام هادی(ع) علاوه بر این تلاش قرآنی، صدها شاگرد را آموزش دادهاند که در کتابهای مختلف رجالی نام بیش از ۲۰۰ نفر از آنان ثبت شده است. در میان این شاگردان، شخصیتهای نامداری مانند عبدالعظیم حسنی، علی بن مهزیار قمی، حسین بن اشکیب قمی، فضل بن شاذان نیشابوری و دیگر افراد برجسته دیده میشوند. در میان این شاگردان حداقل نام ۲۰ نفر بهعنوان «ثقه» شناخته میشوند و برخی از آنان مانند «عثمان بن سعید عمری» به نیابت خاص امام زمان(ع) نائل شدند.
در میان این شاگردان شخصیتهایی مانند «حسین بن سعید اهوازی» وجود دارد که به دلیل شاگردی در نزد سه نفر از ائمه معصومین(ع) یعنی امام رضا(ع)، امام جواد(ع) و امام هادی(ع)، در سند بیش از ۵ هزار حدیث نام او دیده میشود و در طول حیات خود، بیش از ۳۰ کتاب نوشته است. همچنین «محمد بن عیسی یقطینی» از شاگردان دیگر چهار نفر از ائمه معصومین(ع)، کتابهای مختلفی را از خود به یادگار گذاشته است. این نگارشهای مختلف، نشانهای از اهتمام شیعیان در آن دوران، در تالیف کتاب در موضوعات مختلف بوده است.
در میان این شاگردان، افرادی هستند که باید آن را «شاگردان مفسر» حضرت دانست، افرادی که در طول زندگی خویش، توانستهاند یک یا چند کتاب با موضوعات مرتبط با قرآن بنویسند که بسیاری از این آثار هماکنون در دسترس بوده و برخی نیز در طول تاریخ، به دلایلی از بین رفتهاند. بهعنوان نمونه «ابن اُرومه قمی» دو کتاب «ما نزل فی القران فی امیرالمومنین(ع)» و کتاب «تفسیر القرآن»، همچنین «حسین بن سعید اهوازی» با تالیف کتاب «التفسیر» و «احمد بن محمد بن عیسی اشعری قمی» با کتاب «الناسخ و المنسوخ» و «ابن فضال کوفی» با کتاب «الشواهد من کتاب الله و کتاب الناسخ و المنسوخ» و «محمد بن عیسی بن عُبَیْد یَقْطِینی» با کتاب «تفسیر القرآن»، همچنین «علی بن مهزیار قمی» که عموی علی بن مهزیار قمی که داستان مشهور تشرف به محضر امام دارند، میباشند نیز کتاب «حروف القرآن» را نوشتهاند.
آنچه که این نوشتههای قرآنی را برجسته میکند آن است که در این آثار، علاوه بر تفسیر برخی از آیات قرآن کریم، به شبهات مختلف قرآنی مانند مسئله خلق قرآن یا شبهه تحریف قرآن، همچنین برخی از شبهات دیگر مانند جایگاه امامت یا موضوع جبر و اختیار نیز با استفاده از آیات قرآن کریم، پاسخ داده شده است. این موضوعات در روایات قرآنی امام هادی(ع) نیز تبیین شده که در بخش بعدی این نوشته، این روایات مورد بررسی قرار میگیرد.
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
...................
پایان پیام
نظر شما