به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ خطراتی که خبرنگاران در جریان پوشش حملات رژیم صهیونیستی به لبنان با آن مواجه هستند، روزبهروز افزایش مییابد. با قرار گرفتن بخش عمدهای از شهرها و مناطق جنوبی لبنان زیر آتش، دیگر هیچ نقطه امنی برای تردد، انتقال اخبار یا حتی اقامت باقی نمانده است. حملات مکرر رژیم صهیونیستی نهتنها تیمهای رسانهای و محل استقرار آنان را هدف قرار داده، بلکه خبرنگاران نیز مانند ساکنان مناطق جنگزده پیامهای تهدیدآمیز برای تخلیه و ترک مناطق دریافت کردهاند.
براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید»، شماری از خبرنگاران لبنانی با وجود این شرایط بر ماندن در میدان اصرار دارند. آنان با وجود محدودیتهای شدید رفتوآمد و شهادت تعدادی از همکارانشان به دست ارتش رژیم صهیونیستی، همچنان به فعالیت ادامه میدهند تا حملات را مستند کنند، واقعیتها را برای افکار عمومی آشکار سازند و رویدادها را همانگونه که رخ میدهند، با تصویر و صدا روایت کنند. بهویژه در دورانی که اخبار نادرست و اطلاعات گمراهکننده بهسرعت در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر میشود.
خبرنگاران لبنانی همچنین بر اهمیت حضور میدانی و نزدیک بودن به مردم تأکید دارند. حضوری که به آنها امکان میدهد رنج و مشکلات شهروندان را منتقل کنند، جنایتها را ثبت کنند و ابعاد ویرانی ناشی از حملات رژیم صهیونیستی را به تصویر بکشند.
پس از اجرایی شدن آتشبس در ۱۷ آوریل گذشته، دامنه حملات رژیم صهیونیستی به لبنان نهتنها کاهش نیافت، بلکه گسترش پیدا کرد. در نتیجه این حملات، خبرنگار لبنانی «آمال خلیل» در ۲۲ آوریل در شهرک طیری در جنوب لبنان به شهادت رسید. او مستقیماً هدف قرار گرفت و نیروهای امدادی نیز به مدت چهار ساعت از دسترسی به محل و نجات وی محروم شدند.
جنوب لبنان؛ میدان دشوار پوشش خبری
در شرایطی که رژیم صهیونیستی با آتش و اشغال نظامی کنترل بیش از ۶۰ روستای مرزی در جنوب لبنان را در دست گرفته و حملات خود را به شهرهای مهمی همچون نبطیه و صور گسترش داده است، شرایط کاری خبرنگاران لبنانی بیش از پیش دشوار شده است.
در روزهای اخیر، ساختمانها و نقاطی که خبرنگاران در نزدیکی آنها حضور داشتند، بارها هدف حمله قرار گرفتهاند. حتی محل اقامت برخی خبرنگاران نیز از شدت انفجارها آسیب دیده و شیشهها و نماهای ساختمانها تخریب شده است.
علاوه بر این، خبرنگارانی که در جنوب لبنان بهویژه در شهر صور، فعالیت و اقامت دارند، طی روزهای گذشته تماسهای تلفنی مستقیم یا پیامهای ضبطشدهای از سوی رژیم صهیونیستی دریافت کردهاند. در این تماسها از آنها خواسته شده منطقه را ترک کنند یا درباره هویت، محل استقرار و دلیل حضورشان توضیح دهند. گویی خبرنگار برای انجام وظیفه حرفهای خود در خاک لبنان باید از ارتش رژیم صهیونیستی اجازه بگیرد.
این در حالی است که شهر صور تا همین اواخر یکی از مناطق نسبتاً امن برای استقرار خبرنگاران و مرکز اصلی پوشش رسانهای در جنوب لبنان محسوب میشد.
این بار خطر به دنبال ما میآمد
«جویس الحاج خوری» خبرنگار شبکه العربی که از آغاز جنگ علیه لبنان در اکتبر ۲۰۲۳ میدان را ترک نکرده است، میگوید این جنگ با هیچیک از تجربههای قبلی اش از جمله نه با جنگ ۲۰۰۶ و نه با حملات سال ۲۰۲۴، قابل مقایسه نیست.
او در گفتوگو با روزنامه «العربی الجدید» گفت: این بار ما به دنبال خطر نمیگشتیم، بلکه خطر به دنبال ما میآمد.
وی افزود: دیگر جبهههای مشخص یا اهداف معینی وجود نداشت. در مناطق قرمز، هر کسی که حرکت میکرد میتوانست هدف قرار بگیرد. رفتن از یک خیابان به خیابان دیگر با این سؤال همراه بود که آیا دوباره بازخواهیم گشت یا نه؟
او ادامه داد: در بقاع وارد روستاهایی شدیم که تصور میکردیم امن هستند، اما ناگهان فهمیدیم در فهرست اهداف قرار دارند. مرگ از نقشهها جلوتر حرکت میکرد و هواپیماها هر لحظه قواعد بازی را تغییر میدادند.
شهرهای خاموش و روستاهای خالی از سکنه
الحاج خوری میگوید: سختترین بخش کار، ورود به شهرها و روستاهایی بود که ساکنانشان آنها را ترک کرده بودند. شهرها و روستاهایی که زندگی در آنها ناگهان خاموش شده بود؛ خیابانهایی بدون کودک، خانههایی بدون صدا و درهایی که صاحبانشان به امید بازگشت پشت سر خود بسته بودند.
او افزود: آنجا بود که معنای واقعی خبرنگار بودن را درک کردم. اینکه به جایی بروی که همه از آن فرار میکنند و وارد مکانهایی شوی که دیگر کسی برای روایت آنچه رخ داده باقی نمانده است.
صور؛ زندگی زیر سایه تهدید دائمی
به گفته الحاج خوری، شهر صور دشوارترین تجربه این جنگ بود.
او میگوید: اینکه هر روز با یک تهدید تازه از خواب بیدار شوی، تماسهایی دریافت کنی که از تو میخواهند فوراً منطقه را ترک کنی و صدای انفجارها را در چند متری خود بشنوی، دیگر صرفاً کار میدانی نیست؛ بلکه آزمونی روزانه برای بقاست.
با این حال او با تأکید بر اینکه شهر را ترک نکرده است، ادامه داد: صور فقط شهری زیر آتش نبود؛ شهری بود که برای زنده ماندن مقاومت میکرد. زندگی در آنجا از ترس قویتر بود و مردم با وجود همه چیز به زندگی روزمره خود چنگ زده بودند.
وی افزود: هرچه خطر بیشتر میشد، بیشتر به این باور میرسیدم که ماندن، نه شجاعت فردی بلکه یک وظیفه حرفهای و انسانی است. وقتی همه میروند، انتقال حقیقت مسئولیتی بزرگتر از خود ترس است.
دیگر هیچ نقطهای امن نیست
الحاج خوری درباره انتخاب محلهای پوشش خبری توضیح میدهد که معمولاً خبرنگاران مکانهایی را انتخاب میکنند که دید گستردهتری به مناطق هدف داشته باشد و امکان نمایش بهتر صحنههای میدانی را فراهم کند. به همین دلیل اغلب چندین رسانه در یک محل مستقر میشوند تا از حمایت نسبی ناشی از حضور جمعی برخوردار باشند.
او میگوید که ارزیابی خطرات هر منطقه با هماهنگی مقامهای محلی و ارتش لبنان انجام میشود، اما در این جنگ حتی مکانهای امن نیز دیگر امن نیستند.
به گفته وی، در حملات رژیم صهیونیستی به شهر صور، ترکش موشکها تا نزدیکی اتاقهای خبرنگاران در محل اقامتشان رسیده و انفجارها به اندازهای شدید بوده که امنیت هیچ مکانی را نمیتوان تضمین کرد.
خبرنگارانی که در تیررس قرار دارند
«حسین عزالدین» خبرنگار شبکه العالم در لبنان، نیز میگوید که در جریان جنگ ۲۰۲۴ در منطقه شرقی جنوب لبنان حضور داشته و در تمامی روستاهای همجوار فلسطین اشغالی از جمله الخیام، کفرکلا، العدیسه و دیگر مناطق که اکنون به اشغال درآمدهاند، تردد کرده است.
او میگوید: وظیفه خبرنگار تنها انتقال آنچه میبیند نیست، بلکه ثبت واقعیت با چشم غیرمسلح و ارائه تصویری صادقانه از میدان است.
عزالدین تأکید میکند که مأموریت خبرنگاران میدانی همواره با خطر همراه بوده، اما امروز این خطر دوچندان شده است؛ زیرا قواعد و کنوانسیونهای بینالمللی که باید از خبرنگاران به عنوان غیرنظامی محافظت کنند، عملاً نادیده گرفته میشوند.
او میافزاید: این قوانین فرو ریختهاند؛ چرا که رژیم صهیونیستی بارها تیمهای رسانهای را هدف قرار داده است؛ چه عمدی و چه غیرعمدی، در حالی که کاملاً میدانست آنان خبرنگار هستند و مشغول انجام وظیفه حرفهای خود هستند.»
حتی هماهنگی رسمی هم مانع حمله نمیشود
به گفته عزالدین، خبرنگاران معمولاً پیش از ورود به مناطق حساس در جنوب لبنان با نهادهای مختلف هماهنگی میکنند.
او توضیح داد: ما از طریق اداره اطلاعات ارتش لبنان به دولت اطلاع میدادیم و ارتش نیز با نیروهای یونیفل هماهنگ میکرد. یونیفل هم به نوبه خود حضور خبرنگاران را به رژیم صهیونیستی، اطلاع میداد.
اما او به حادثهای در شهرک یارون اشاره کرد و گفت: با وجود اینکه بازدید رسانهای کاملاً هماهنگ شده بود و ارتش لبنان و نیروهای یونیفل نیز حضور داشتند، ما مستقیماً هدف گلولهباران قرار گرفتیم و تعدادی از خبرنگاران زخمی شدند.
روی زمینی کاملاً آشکار
عزالدین تأکید کرد که کار خبرنگاری در جنب لبنان، سخت، طاقتفرسا و مملو از خطر است، بهویژه اینکه امروز خبرنگاران در مناطقی حضور دارند که کاملاً در معرض دید و هدف قرار گرفتن هستند.
او گفت: پیشتر تصور میکردیم مناطق زیادی از تیررس حملات دور هستند، اما امروز همان مناطق نیز در فهرست اهداف جنگندههای رژیم صهیونیستی قرار گرفتهاند؛ از جمله شهر صور که تقریباً هر روز هدف حملات قرار میگیرد.
وی هشدار داد که این حملات ممکن است مستقیماً خبرنگاران را نیز هدف قرار دهد، زیرا به گفته او، دشمن نمیخواهد ما واقعیت را همانگونه که هست منتقل کنیم.
او افزود که رژیم صیهونیستی بارها حملات هشداردهندهای در نزدیکی محل استقرار خبرنگاران انجام داده تا آنها را مجبور به ترک منطقه کند.
زخمهای روانی جنگ
«ابراهیم الغریب» خبرنگار شبکه الجدید لبنان از نخستین تجربه خود در پوشش جنگ در خطوط مقدم سخن گفت و اظهار داشت که این تجربه اگرچه از نظر حرفهای برای او بسیار آموزنده بوده، اما زخمهای روانی عمیقی بر جای گذاشته است.
او گفت: دیگر نمیتوانیم دوربینهایمان را هر جایی نصب کنیم یا در هر زمان از تلفن همراه استفاده کنیم.
وی افزود: از پشتبامی که روی آن مستقر هستیم، میتوانیم شهرک دُبین را که کمتر از یک کیلومتر با ما فاصله دارد ببینیم. تانکهای رژیم صهیونیستی را با چشم غیرمسلح مشاهده میکنیم، صدای زنجیرهایشان را میشنویم و حتی بوی باروت را حس میکنیم. اما نمیتوانیم از همه چیز فیلمبرداری کنیم، چون جانمان در خطر است.
هر شب؛ شاید آخرین شب
الغریب میگوید پس از ورود نیروهای اسرائیلی به شهرک دُبین، وضعیت امنیتی کاملاً تغییر کرد.
او افزود: صداهایی را میشنویم که خواب شبانه را از من گرفتهاند. علاوه بر این، دائماً نگران هستیم، زیرا از حجم انفجارهایی که ارتش رژیم صهیونیستی در روستاهای محل پیشروی خود ایجاد میکند، آگاهیم.
وی همچنین گفت که هتلی که در آن اقامت دارد بارها آسیب دیده و شیشههای آن شکسته است. به همین دلیل او و همکارانش ناچار شدهاند برای حفاظت از خود به روشهای ابتدایی متوسل شوند.
الغریب میگوید: هر شب را طوری سپری میکنم که انگار آخرین شب زندگیام است و شاید طلوع صبح را نبینم.
وی همچنین از نگرانی دائمی برای خانوادهاش سخن گفت و افزود: همیشه احساس میکنم ممکن است دیگر خانوادهام را نبینم.
او تأکید کرد که پس از پایان این مأموریت برای درمان آثار روانی جنگ به رواندرمانگر مراجعه خواهد کرد.
هدف؛ دور کردن خبرنگاران از میدان
السی مفرّج، رئیس اتحادیه خبرنگاران و روزنامهنگاران لبنان، نیز اعلام کرد که وخامت اوضاع امنیتی در جنوب لبنان تأثیر مستقیمی بر فعالیت خبرنگاران گذاشته است.
او گفت: در روزهای گذشته موارد متعددی از تهدید خبرنگاران توسط رژیم صهیونیستی ثبت شده است. از پیامهای صوتی ضبطشده برای تخلیه مناطق گرفته تا تماسهای مستقیمی که در آن درباره محل حضور و علت فعالیت خبرنگاران سؤال شده است.
وی همچنین به حملات انجامشده در نزدیکی محل حضور خبرنگاران، از جمله در نبطیه، اشاره کرد.
مفرّج معتقد است هدف از این تهدیدها و حملات هشداردهنده، ایجاد ترس در میان خبرنگاران و دور کردن آنها از جنوب لبنان است.
او گفت: خبرنگاران هیچ تهدید امنیتی محسوب نمیشوند. محل حضور و اقامت آنها مشخص است و هویتشان از طریق جلیقههای ضدگلوله، کلاههای ایمنی و علائم رسانهای روی خودروهایشان کاملاً روشن است.
توصیههایی برای حفاظت از خبرنگاران
رئیس اتحادیه خبرنگاران لبنان در پایان مجموعهای از توصیهها را برای خبرنگاران میدانی مطرح کرد که مهمترین آنها حفظ جان و امنیت شخصی است.
او تأکید کرد که خبرنگاران باید در هر لحظهای که احساس خطر میکنند، طبق برنامهای مشخص محل را ترک کنند و همواره با نیروهای امدادی، نهادهای مسئول و اتاقهای خبر در ارتباط باشند.
مفرّج همچنین یادآور شد که رسانهها موظفاند در شرایط جنگی از خبرنگاران خود حمایت کنند، برای آنان پوشش بیمهای و تجهیزات ایمنی فراهم آورند و حقالزحمهای متناسب با میزان خطر پرداخت کنند.
او همچنین از رسانهها خواست با خبرنگاران آزاد همانند کارکنان ثابت از جمله با تأمین بیمه درمانی، آموزش اصول پوشش میدانی، فراهم کردن تجهیزات حفاظتی و حفظ هماهنگی دائمی با آنان درباره محل استقرار و ترددشان، رفتار کنند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما