به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ اصل این گزارش با عنوان «تازهترین وضعیت حقوق بشر در افغانستان؛ اپریل تا جون ۲۰۲۶» روز ۶ مرداد از سوی بخش حقوق بشر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان منتشر شده است. یوناما اعلام کرده که این گزارش بر پایه نظارت و مستندسازی میدانی این نهاد در فاصله اول اپریل تا ۳۰ جون تهیه شده و نسخههای انگلیسی، دری و پشتوی آن در دسترس قرار دارد.
بخش مهم گزارش به آزادی مذهب و وضعیت جوامع شیعه و اسماعیلی اختصاص یافته است. براساس یافتههای یوناما، مقامهای طالبان از آغاز سال جاری میلادی دستکم ۳۳ نمازخانه اسماعیلیان را در بدخشان مسدود کردهاند؛ ۱۷ مرکز در شهر زیباک، ۱۴ مرکز در اشکاشم و دو مرکز در واخان. طالبان گفتهاند این ساختمانها به مساجد شباهت دارند، اما گفتوگوهای محلی برای بازگشایی آنها تا پایان دوره گزارش به نتیجه مشخصی نرسیده بود.
یوناما همچنین محدودیتهای تازه بر مراسم مذهبی شیعیان را مستند کرده است. در کابل، ۴۵ مرد شیعه پس از نصب پرچمهای عاشورا بازداشت و یک شب در توقیف نگه داشته شدند. در استانهای پروان و لوگر نیز به جوامع شیعه دستور داده شد مراسم عزاداری را تنها در مساجد و مکانهای تعیینشده برگزار کنند. این اقدامات نشان میدهد محدودیتها تنها به مسائل امنیتی محدود نمانده و به نحوه برگزاری مناسک مذهبی نیز گسترش یافته است.
در بخش دیگری از گزارش، به حمله دهم آوریل به شهروندان شیعه در نزدیکی یک زیارتگاه در هرات اشاره شده است. گزارش نهایی یوناما شمار قربانیان را ۱۲ کشته، شامل ۹ مرد، دو زن و یک کودک، و ۱۴ زخمی ثبت کرده است. هیچ گروهی مسئولیت این حمله را نپذیرفته است. یوناما پیشتر در ارزیابی اولیه خود رقم پایینتری از تلفات اعلام کرده بود.
فشار گسترده بر زنان
یوناما میگوید اجرای سختگیرانه مقررات پوشش زنان، بازداشتهای خودسرانه و محدودیت دسترسی آنان به خدمات عمومی ادامه یافته است. در هرات دستکم ۳۰ زن به اتهام رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان بازداشت شدند و شماری دیگر هشدار شفاهی دریافت کردند.
مأموران امر به معروف در برخی استانها به فروشگاهها و مراکز درمانی دستور دادهاند به زنان بدون محرم خدمات ارائه نکنند.
در امتحانات ورودی دانشگاهها در ماههای می و ژوئن حدود ۱۲۰ هزار داوطلب مرد شرکت کردند، اما بهدلیل ادامه ممنوعیت تحصیلات عالی زنان، هیچ دختر یا زنی اجازه حضور نداشت. گزارش همچنین «اصولنامه تفریق زوجی» طالبان را عاملی برای محدودترشدن حق زنان در درخواست جدایی قضایی و افزایش موانع حقوقی در برابر آنان دانسته است.
بازداشت، بدرفتاری و مجازات بدنی
براساس متن گزارش، مأموران امر به معروف طالبان در این سه ماه ۳۸۹ مورد بازداشت یا توقیف خودسرانه و ۶۵ مورد بدرفتاری را در ارتباط با حجاب زنان، مدل مو و ریش مردان و گوشدادن به موسیقی انجام دادهاند. بنابراین، ترتیب این دو آمار در برخی روایتهای منتشرشده وارونه نقل شده است.
یوناما همچنین شلاقزدن دستکم ۱۳۷ نفر، شامل ۱۱۲ مرد و ۲۵ زن، را مستند کرده است. این مجازاتها عمدتاً به اتهامهایی مانند روابط خارج از ازدواج، روزهخواری و جرایم موسوم به اخلاقی اجرا شدهاند.
محدودیت رسانهها و نقض عفو عمومی
گزارش از بازداشت دستکم سه خبرنگار در کابل، ضبط تجهیزات کاری آنان و توقف یا تعلیق فعالیت چند رسانه خبر میدهد. رادیو بامیان، برنامههای آموزشی یک رادیو در خوست و شبکه تلویزیونی «راه فردا» از جمله رسانههایی هستند که فعالیتشان متوقف یا محدود شده است. چندین ایستگاه رادیویی دیگر نیز بهدلیل مشکلات مالی یا نداشتن مجوز بسته شدهاند.
یوناما در زمینه نیروها و مقامهای حکومت پیشین نیز ۲۹ مورد بازداشت خودسرانه، پنج مورد شکنجه یا بدرفتاری و هشت مورد قتل را ثبت کرده است. یکی از افسران پیشین ارتش پس از اخراج از ایران و بازگشت به هرات ناپدید شده و سرنوشت او همچنان روشن نیست.
در مجموع، گزارش سهماهه یوناما تصویری از گسترش کنترل اجتماعی و مذهبی طالبان ارائه میکند؛ کنترلی که زنان، خبرنگاران، اعضای حکومت پیشین و بهطور ویژه پیروان تشیع و اسماعیلیه را تحت تأثیر قرار داده است. مسدودکردن مراکز عبادی اسماعیلیان و محدودیت بر مراسم عاشورای شیعیان نشان میدهد مسئله آزادی مذهب، در کنار امنیت جانی اقلیتهای مذهبی، به یکی از محورهای جدی نگرانی در افغانستان تبدیل شده است.
.....................
پایان پیام/
نظر شما