به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حدود یک سال پیش، «سروش رحیمی» ساکن منطقه «چهلستون» در جنوب شهر کابل پایتخت افغانستان، متوجه تغییراتی در کوه مشرف به خانه‌های مردم شد. به گفته او، پس از بارش برف و باران، بخشی از کوه حرکت کرده است.
براساس گزارش پایگاه خبری «الجزیره نت»، رحیمی ۱۵ سال است که در این منطقه زندگی می‌کند. او می‌گوید که استخراج سنگ از پایین دامنه باعث شده بود بخش‌هایی از آن توخالی شوند. اکنون نیز ترک‌های تازه‌ای پدیدار شده‌اند که نگرانی ساکنان این منطقه را از احتمال فروریختن بخش‌هایی از کوه به سمت خانه‌هایشان افزایش داده‌اند.
او مقابل کوه ایستاده و ترک‌هایی را زیر نظر دارد که به گفته‌اش در حال گسترش‌اند. رحیمی می‌گوید که ساکنان پیش‌تر نیز شاهد تغییراتی در دامنه بوده‌اند، اما وضعیت کنونی نگرانی بیشتری ایجاد کرده است. به‌ویژه آنکه شکاف‌های عریضی در بخش‌هایی از کوه ظاهر شده‌اند.
به گفته او، استخراج و فروش سنگ از کوه در سال‌های گذشته، بخش‌هایی از پایین دامنه را خالی کرده است. او اضافه می‌کند که پس از بروز این مشکل، مقام‌های مسئول از افرادی که در این فعالیت‌ها مشغول بودند خواسته‌اند کار خود را متوقف کنند.
ساکنان چشم از کوه برنمی‌دارند
«محمد منصور راجی» یکی از ساکنان این محله، می‌گوید که بسیاری از خانه‌های اطراف منطقه «جهلستون» سال‌ها پیش روی دامنه کوه‌ها یا در نزدیکی آن‌ها ساخته شده‌اند. زیرا زمین در شهر کابل محدود است و هزینه مسکن در پایتخت افغانستان بالاست.
او در گفت‌وگو با پایگاه «الجزیره نت» اشاره می‌کند که طی سال‌های گذشته، استخراج سنگ از بخش‌های مختلف کوه ادامه داشته و به باور او، این فعالیت‌ها در تضعیف برخی قسمت‌های دامنه نقش داشته‌اند.
راجی می‌گوید که ترک‌های کنونی در امتدادی به طول ۱۵۰ تا ۳۰۰ متر کشیده شده‌اند و عرض برخی از آن‌ها به حدود ۳ تا ۴ متر می‌رسد. به گفته او، ساکنان به‌تدریج شاهد گسترش این شکاف‌ها هستند.
او می‌افزاید که حدود ۳۰۰ خانه در محدوده‌ای قرار دارند که ساکنان نگران‌اند بر اثر رانش زمین آسیب ببیند. به گفته راجی، مقام‌ها به مردم هشدار داده‌اند که اگر خطر افزایش یابد، ممکن است ناچار شوند منطقه را ترک کنند.
اما تخلیه خانه‌ها برای ساکنان فقط به معنای ترک محل زندگی نیست، آن‌ها باید جایی تازه برای سکونت نیز پیدا کنند. راجی می‌گوید که افزایش اجاره‌بها در شهر کابل، نقل مکان به مناطق دیگر را برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار کرده است. به‌ویژه آنکه شمار زیادی از مهاجران افغانستانی از ایران و پاکستان به کشور خود بازگشته‌اند و تقاضا برای مسکن در شهر کابل، افزایش یافته است.
خانواده‌هایی که توان رفتن ندارند
«عطاءالله زورمتی» یکی دیگر از ساکنان این منطقه است که از پاکستان بازگشته و خانه‌ای را با اجاره ماهانه حدود ۱۵ هزار افغانی، واحد پول افغانستان، در اختیار دارد.
زورمتی در گفت‌وگو با پایگاه خبری «الجزیره نت» می‌گوید هشدارهایی که درباره احتمال تخلیه منطقه به ساکنان داده شده، نگرانی زیادی ایجاد کرده است؛ اما او نمی‌داند اگر مجبور به ترک خانه‌اش شود، به کجا باید برود.
او اضافه می‌کند که وضعیت اقتصادی‌اش اجازه نمی‌دهد به‌راحتی خانه دیگری اجاره کند و بسیاری از خانواده‌هایی که از پاکستان بازگشته‌اند، با همین مشکل مواجه‌اند.
به گفته زورمتی، ساکنان می‌دانند که وجود این ترک‌ها خطرناک است، اما در عین حال منابع مالی لازم برای نقل مکان به منطقه‌ای دیگر را در اختیار ندارند.
۳۰۰ خانه در معرض خطر
اداره ملی آمادگی مبارزه با حوادث افغانستان اعلام کرده است که پس از پدیدارشدن ترک‌ها و بروز نشانه‌های رانش در کوه، گروه‌های فنی این اداره منطقه را ارزیابی کرده‌اند.
«محمد یوسف حماد» سخنگوی این اداره، در گفت‌وگو با پایگاه «الجزیره نت» توضیح می‌دهد که حدود ۳۰۰ خانه در اطراف کوه چهلستون در معرض خطر رانش زمین و ریزش سنگ قرار دارند.
او می‌گوید که این اداره اقدامات اولیه‌ای برای رسیدگی به وضعیت انجام داده و گروه‌های فنی و تخصصی را برای ارزیابی ابعاد خطر به منطقه فرستاده است. همچنین به ساکنان مناطق ترک‌خورده یا نواحی نزدیک به دامنه‌های خطرناک هشدار داده شده است که از مکان‌هایی که احتمال رانش در آن‌ها وجود دارد، فاصله بگیرند.
به گفته حماد، تصمیم‌گیری درباره تخلیه خانواده‌ها به نتایج ارزیابی‌های فنی بستگی دارد.
او هشدار می‌دهد که ادامه ناپایداری دامنه‌ها ممکن است باعث رسیدن سنگ‌ها و آوار به مناطق مسکونی پایین کوه شود. به‌ویژه در صورت بارش باران یا وقوع عوامل طبیعی دیگری که حرکت خاک و سنگ را تشدید کنند.
از سوی دیگر، «اختر محمد خادم» رئیس بخش پیشگیری و کاهش خطر در اداره ملی آمادگی مبارزه با حوادث، می‌گوید که بخش آسیب‌دیده کوه در امتدادی به طول ۳۵۰ متر و عرض حدود ۱۵۰ متر گسترده شده است. عرض برخی از ترک‌ها نیز به حدود ۳ متر می‌رسد.
خادم اضافه می‌کند که ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهند استخراج سنگ و حفاری غیراصولی در دامنه‌های کوه از جمله عوامل اصلی تضعیف پایداری دامنه و فراهم‌شدن شرایط رانش بوده‌اند.
او تأکید می‌کند که نهادهای مسئول این فعالیت‌ها را متوقف کرده‌اند و اقدامات فنی برای پیگیری وضعیت و کاهش خطرات را آغاز کرده‌اند.
عوامل متعدد در ناپایداری کوه
با این حال، کارشناسان زمین‌شناسی هشدار می‌دهند که نباید علت رخدادهای کنونی را صرفاً به استخراج سنگ محدود کرد. به گفته آنان، پایداری دامنه‌ها ممکن است تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل طبیعی و انسانی قرار گیرد.
«حسن مالستانی» زمین‌شناس افغانستانی در گفت‌وگو با پایگاه «الجزیره نت» می‌گوید آنچه در این منطقه رخ می‌دهد، در دسته پدیده‌های ناپایداری دامنه قرار می‌گیرد. اما وی تأکید می‌کند که باید اقدامات احتیاطی فوری انجام شود.
مالستانی خواستار توقف ساخت‌وسازهای جدید در منطقه، ممنوعیت فعالیت‌های معدنی و استخراج سنگ و انجام ارزیابی مهندسی دقیق خانه‌های واقع در محدوده خطر شده است تا مشخص شود کدام خانواده‌ها باید محل زندگی خود را تخلیه کنند.
«خلیل احمد نادم» کارشناس زمین‌شناسی نیز در گفت‌وگو با «الجزیره نت» می‌گوید که گسترش ترک‌ها مستلزم نظارت فنی فوری است؛ زیرا ادامه گسترش آن‌ها می‌تواند به فرونشست زمین یا رانش بخش‌هایی از دامنه منجر شود.
او اشاره می‌کند که استخراج سنگ ممکن است یکی از عوامل مؤثر باشد، اما برای توضیح این پدیده باید بررسی گسترده‌تری انجام شود. بررسی که ماهیت ساختار زمین‌شناختی منطقه، برداشت از آب‌های زیرزمینی، گسترش ساخت‌وساز شهری و بار ناشی از ساختمان‌سازی روی دامنه‌ها را نیز دربرگیرد.
خطر به بنای تاریخی نزدیک می‌شود
نگرانی‌ها تنها به خانه‌های مسکونی محدود نمی‌شود. بلکه «مناره چهلستون» نیز که بنایی تاریخی در نزدیکی محل ترک‌ها و از آثار مرتبط با تاریخ این منطقه در جنوب پایتخت افغانستان است در معرض توجه قرار گرفته است.
با پدیدارشدن ترک‌ها و نشانه‌های رانش در بخش‌هایی از کوه، ایمنی این مناره نیز به موضوعی برای پیگیری نهادهای مسئول تبدیل شده است. نگرانی‌هایی وجود دارد که ادامه حرکت دامنه و گسترش شکاف‌ها بر منطقه پیرامون این بنای تاریخی تأثیر بگذارد.
نهادهای مسئول در پی حرکت کوه، ارزیابی‌هایی درباره وضعیت مناره و محیط اطراف آن انجام داده‌اند. در همین حال، ارزیابی‌های فنی هشدار داده‌اند که ادامه رانش و گسترش ترک‌ها ممکن است پایداری منطقه نزدیک به این اثر تاریخی را تهدید کند.
بحرانی که تخلیه را دشوارتر می‌کند
بحران مسکن در شهر کابل یکی از بزرگ‌ترین موانع هرگونه تخلیه احتمالی است. برای زورمتی، پرداخت ماهانه ۱۵ هزار افغانی بابت خانه اجاره‌ای، بار اقتصادی سنگینی محسوب می‌شود. او توان پرداخت اجاره خانه‌ای دیگر و هزینه‌های نقل مکان را ندارد اگر ناچار شود منطقه را ترک کند.
راجی نیز معتقد است که مقام‌ها نباید تنها به هشدار دادن درباره خطر اکتفا کنند، بلکه باید برای تأمین گزینه‌های جایگزین برای خانواده‌هایی که ممکن است مجبور به ترک خانه‌هایشان شوند، چاره‌ای بیندیشند.
او می‌گوید که خانواده‌های زیادی به دلیل گرانی زمین و مسکن در پایتخت افغانستان به سکونت روی دامنه کوه‌ها یا در نزدیکی آن‌ها روی آورده‌اند. اما اکنون از یک سو با خطر طبیعی و از سوی دیگر با بحران مسکن مواجه شده‌اند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما