به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ نتایج یک نظرسنجی تازه در لبنان نشان می‌دهد که با وجود بحران اقتصادی، تخریب زیرساخت‌ها و تداوم تهدیدات رژیم صهیونیستی، بخش قابل‌توجهی از جامعه شیعی این کشور همچنان مقاومت مسلحانه را یکی از اصلی‌ترین ابزارهای دفاع از سرزمین و مقابله با اشغالگری می‌داند؛ در مقابل، بی‌اعتمادی گسترده به دولت و ریاست‌جمهوری لبنان، شکاف میان دیدگاه پاسخ‌دهندگان و سیاست‌های رسمی درباره سلاح مقاومت را آشکار کرده است.
طبق نوشته روزنامه «الاخبار» با عنوان «شیعیان لبنان؛ سلاح مقاومت مهم‌تر از معیشت و اقتصاد»، نتایج این نظرسنجی، تداوم و تقویت نگرش سیاسی، امنیتی و اقتصادی جامعه شیعی لبنان را حکایت می‌کند.
این نظرسنجی که از سوی «مرکز اسلامی مطالعات و مستندسازی» با موضوع «دیدگاه جامعه شیعی درباره آزادسازی سرزمین و مواضع سیاسی» انجام شده، ۱۰۶۵ شهروند شیعه ساکن لبنان را در بر می‌گیرد.
نمونه‌های این پژوهش از مناطق مختلف محل سکونت شیعیان، شامل جنوب لبنان، نبطیه، بعلبک ـ هرمل، بقاع مرکزی و غربی، بیروت و جبل لبنان، به‌ویژه ضاحیه جنوبی بیروت و مناطق کیفون و قماطیه، انتخاب شده‌اند.
اولویت پایان اشغالگری بر مشکلات معیشتی
بر اساس یافته‌های این نظرسنجی، ۶۲.۳ درصد از شرکت‌کنندگان، پایان دادن به اشغالگری رژیم صهیونیستی را مهم‌ترین مسئله پیش‌روی خود دانسته‌اند. همچنین ۴۸.۴ درصد از پاسخ‌دهندگان، مقاومت مسلحانه را مؤثرترین ابزار برای آزادسازی سرزمین‌های اشغالی و تضمین امنیت و حاکمیت لبنان معرفی کرده‌اند.
این نتایج در شرایطی منتشر شده که بخش گسترده‌ای از پاسخ‌دهندگان نسبت به آینده اقتصادی خود بدبین هستند و حدود ۸۰ درصد، ارزیابی منفی از وضعیت معیشتی خود در مقایسه با سال گذشته ارائه کرده‌اند.
در بخش مربوط به انتظارات اقتصادی نیز تنها ۳ درصد از شرکت‌کنندگان به بهبود چشمگیر شرایط زندگی امیدوار بوده‌اند و ۲۰ درصد احتمال بهبود نسبی اوضاع را مطرح کرده‌اند.
روزنامه الاخبار با اشاره به این یافته‌ها تأکید کرده است که وخامت شرایط معیشتی، دست‌کم در میان پاسخ‌دهندگان این نظرسنجی، موجب کنار گذاشته شدن گزینه مقاومت مسلحانه نشده و مسئله اشغالگری همچنان جایگاهی محوری در اولویت‌های آنان دارد.
۸۴ درصد؛ سلاح مقاومت ابزار حفاظت و بازدارندگی است
یکی از مهم‌ترین بخش‌های این نظرسنجی به دیدگاه پاسخ‌دهندگان درباره جایگاه سلاح مقاومت در ساختار دفاعی لبنان اختصاص دارد.
بر اساس نتایج منتشرشده، ۸۴ درصد از شرکت‌کنندگان معتقدند نقش سلاح مقاومت، حفاظت از لبنان و ایجاد بازدارندگی در برابر تهدیدات تا زمانی است که این تهدیدات ادامه داشته باشند. در مقابل، تنها ۴ درصد از پاسخ‌دهندگان از انحصار سلاح در اختیار دولت حمایت کرده‌اند.
در پرسشی دیگر درباره مؤثرترین مسیر آزادسازی سرزمین و تضمین حاکمیت لبنان، نزدیک به نیمی از پاسخ‌دهندگان مقاومت مسلحانه را انتخاب کرده‌اند؛ در حالی که ۱۶ درصد مسیر ایرانی ـ آمریکایی و ۱۳ درصد دیپلماسی و مذاکرات را گزینه مناسب‌تری دانسته‌اند.
این اختلاف آماری در حالی مطرح می‌شود که موضوع انحصار سلاح در اختیار دولت، طی ماه‌های گذشته به یکی از اصلی‌ترین محورهای اختلاف میان دولت لبنان و حزب‌الله تبدیل شده است.
دیدگاه جامعه شیعی درباره تصمیم جنگ و صلح
نتایج نظرسنجی نشان می‌دهد که ۵۳.۵ درصد از پاسخ‌دهندگان معتقدند تصمیم‌گیری درباره جنگ و صلح باید منحصراً در اختیار مقاومت باشد. در مقابل، ۳۷.۶ درصد خواستار اتخاذ این تصمیم بر اساس توافق میان دولت و مقاومت شده‌اند.
بر این اساس، اگرچه واگذاری کامل اختیار تصمیم‌گیری به مقاومت بیشترین حمایت را در میان گزینه‌های مطرح‌شده به دست آورده، اما بخش قابل‌توجهی از پاسخ‌دهندگان نیز از سازوکاری مبتنی بر مشارکت دولت و مقاومت حمایت کرده‌اند.
در بخش دیگری از نظرسنجی، از افرادی که مقاومت مسلحانه را بهترین مسیر آزادسازی سرزمین دانسته‌اند، درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی پرسش شده است.
در این گروه، ۵۴ درصد از ازسرگیری عملیات حتی در صورت احتمال بازگشت جنگ حمایت کرده‌اند؛ در حالی که ۲۴ درصد خواستار ادامه عملیات در سطحی بوده‌اند که به آغاز مجدد جنگ گسترده منجر نشود.
۸۸ درصد بی‌اعتمادی به دولت؛ شکاف میان جامعه شیعی و نهادهای سیاسی
نتایج این نظرسنجی از سطح بالای بی‌اعتمادی پاسخ‌دهندگان به نهادهای سیاسی رسمی لبنان حکایت دارد. بر اساس داده‌های منتشرشده، ۸۱ درصد از شرکت‌کنندگان به نهاد ریاست‌جمهوری لبنان اعتماد ندارند و ۸۸ درصد نیز بی‌اعتمادی خود را به دولت کنونی اعلام کرده‌اند.
همچنین رضایت از عملکرد دولت تنها ۱۲ درصد بوده و ۸۱ درصد از پاسخ‌دهندگان خواستار تغییر دولت شده‌اند.
این آمار در شرایطی منتشر می‌شود که جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، و نواف سلام، نخست‌وزیر این کشور، طی ماه‌های گذشته بر ضرورت انحصار سلاح در اختیار دولت و واگذاری تصمیم جنگ و صلح به نهادهای رسمی تأکید کرده‌اند.
در مقابل، حزب‌الله لبنان موضوع سلاح مقاومت را با تداوم اشغالگری، حملات اسرائیل و ضرورت وجود تضمین‌های مؤثر برای امنیت کشور مرتبط دانسته است.
از این منظر، نتایج نظرسنجی الاخبار نشان‌دهنده فاصله معنادار میان مواضع اعلامی دولت درباره سلاح و دیدگاه بخش بزرگی از شیعیان شرکت‌کننده در این پژوهش است.
اعتماد ۵۶ درصدی به ارتش لبنان
با وجود بی‌اعتمادی گسترده پاسخ‌دهندگان به دولت و ریاست‌جمهوری، نتایج نظرسنجی درباره ارتش لبنان متفاوت است. بر اساس یافته‌ها، ۵۶ درصد از شرکت‌کنندگان به ارتش لبنان اعتماد دارند.
این اختلاف میان میزان اعتماد به ارتش و نهادهای سیاسی نشان می‌دهد که دیدگاه انتقادی پاسخ‌دهندگان نسبت به دولت، لزوماً به معنای مخالفت آنان با تمام نهادهای رسمی کشور نیست.
در واقع، هم‌زمانی حمایت از مقاومت و اعتماد نسبی به ارتش می‌تواند نشان‌دهنده وجود ظرفیت‌هایی برای توافق بر سر ترتیبات دفاعی و امنیتی باشد؛ هرچند اختلاف نظر درباره مرجع تصمیم‌گیری در مسائل جنگ و صلح همچنان پابرجاست.
مخالفت ۹۷ درصدی با عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی
بخش دیگری از این نظرسنجی به نگرش جامعه شیعی نسبت به روابط لبنان با رژیم صهیونیستی اختصاص یافته است. بر اساس نتایج، ۹۷ درصد از پاسخ‌دهندگان با عادی‌سازی روابط با اسرائیل مخالفت کرده‌اند.
همچنین ۸۶ درصد از شرکت‌کنندگان نسبت به توافق چارچوب میان مقام‌های لبنانی و طرف اسرائیلی موضع منفی داشته‌اند.
این ارقام نشان می‌دهد که مخالفت با عادی‌سازی روابط، در میان افراد شرکت‌کننده در نظرسنجی، از سطح بالایی از حمایت برخوردار است و با مواضع آنان درباره ادامه نقش دفاعی مقاومت ارتباط دارد.
حمایت انتخاباتی ۷۷ درصدی از فهرست‌های مقاومت
یکی دیگر از مهم‌ترین یافته‌های نظرسنجی به رفتار انتخاباتی جامعه شیعی لبنان مربوط می‌شود.
بر اساس نتایج، ۷۷ درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که در صورت برگزاری انتخابات پارلمانی، به فهرست‌های وابسته به مقاومت یا مورد حمایت آن رأی خواهند داد.
این آمار در شرایطی منتشر شده که پارلمان لبنان در مارس ۲۰۲۶ با تمدید دوساله دوره فعالیت خود، برگزاری انتخابات پارلمانی را تا سال ۲۰۲۸ به تعویق انداخت.
نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد که ۳۲ درصد از شرکت‌کنندگان، عملکرد نمایندگان خود را بر اساس ارائه خدمات و توسعه ارزیابی می‌کنند و ۳۰ درصد نیز نقش ملی آنان را ملاک اصلی قرار می‌دهند.
در مقابل، هنگام ارزیابی سایر جریان‌های سیاسی شیعی، ۷۰ درصد از پاسخ‌دهندگان، موضع آن جریان‌ها در قبال مقاومت علیه اسرائیل را مهم‌ترین معیار معرفی کرده‌اند و تنها ۱۵ درصد توسعه محلی را در اولویت قرار داده‌اند.
این تفاوت نشان می‌دهد که پاسخ‌دهندگان در ارزیابی نمایندگان و جریان‌های سیاسی، علاوه بر مسائل معیشتی و خدماتی، جایگاه مقاومت را نیز یک شاخص تعیین‌کننده می‌دانند.
انتشار نظرسنجی در بحبوحه اختلاف بر سر سلاح مقاومت
انتشار نتایج این پژوهش هم‌زمان با تشدید مناقشات داخلی لبنان بر سر سلاح حزب‌الله و آینده ترتیبات امنیتی جنوب این کشور صورت گرفته است. دولت نواف سلام طی ماه‌های اخیر بارها اعلام کرده که انحصار سلاح و اختیار تصمیم‌گیری درباره جنگ و صلح باید در اختیار نهادهای رسمی دولت باشد. در مقابل، مقام‌های حزب‌الله بر ضرورت پایان اشغالگری اسرائیل، توقف حملات و ایجاد تضمین‌های واقعی برای امنیت لبنان تأکید کرده‌اند.
در همین حال، گزارش‌های مربوط به تحولات اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان و اختلاف بر سر نحوه اجرای توافق‌های امنیتی همچنان ادامه داشته است.
این شرایط، بحث درباره آینده سلاح مقاومت را به مسئله‌ای مرتبط با امنیت مرزها، حاکمیت ملی، بازسازی مناطق آسیب‌دیده و روابط سیاسی داخلی لبنان تبدیل کرده است.
تداوم حمایت از مقاومت با وجود مشکلات اقتصادی
روزنامه الاخبار در تحلیل نتایج نظرسنجی به نکته دیگری نیز اشاره کرده است: به گفته این روزنامه، نظرسنجی در زمانی انجام شده که حزب‌الله هنوز پرداخت کمک‌هزینه اسکان به صاحبان خانه‌های تخریب‌شده در حملات اسرائیل را آغاز یا اعلام نکرده بود.
این روزنامه با استناد به زمان انجام نظرسنجی، تأثیر مستقیم این پرداخت‌ها بر نتایج را منتفی دانسته است؛ هرچند بررسی کامل عوامل مؤثر بر نگرش پاسخ‌دهندگان مستلزم مطالعه مستقل روش و داده‌های پژوهش است.
در مجموع، یافته‌های منتشرشده نشان می‌دهد که در میان شیعیان شرکت‌کننده در این نظرسنجی، نگرانی درباره اقتصاد و معیشت با حمایت از تداوم نقش مقاومت در دفاع از لبنان هم‌زمان وجود دارد.
از سوی دیگر، بی‌اعتمادی شدید به دولت و ریاست‌جمهوری، مخالفت گسترده با عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی و حمایت انتخاباتی از فهرست‌های مقاومت، تصویری از نگرش سیاسی پاسخ‌دهندگان ارائه می‌کند که در آن مسئله امنیت و مقابله با اشغالگری جایگاهی محوری دارد.
نتایج این پژوهش در شرایط حساس کنونی لبنان، می‌تواند به یکی از محورهای تازه بحث درباره رابطه جامعه شیعی، مقاومت، دولت و آینده ساختار دفاعی این کشور تبدیل شود.
.............
پایان پیام
نظر شما