۲۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۴
سم‌پاشی اسرائیل در جنوب لبنان/ نابودی هدفمند زمین و زندگی

پاشش گسترده علف‌کش «گلیفوسات» بر فراز روستاهای مرزی جنوب لبنان، نگرانی‌های جدی درباره تخریب محیط‌زیست، کشاورزی و سلامت ساکنان این مناطق برانگیخته است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ «احمد محمد اسماعیل» با وجود حملات نیروهای اشغالگر اسرائیلی و تهدیدهای مداوم علیه جانش از ترک شهرک «عیتا الشعب» در جنوب لبنان خودداری می‌کند؛ به‌ویژه زمانی که تصمیم می‌گیرد به زمین کشاورزی‌اش سر بزند، املاک خود را بررسی کند یا درختان بارده را هرس کند. احمد هنوز نتوانسته است زمین خود را پس از آن‌که اسرائیل بیش از یک هفته پیش سم علف‌کش «گلیفوسات» را بر شماری از روستاهای مرزی پاشید، از نزدیک بررسی کند.

براساس گزارش روزنامه العربی الجدید، «احمد محمد اسماعیل» کشاورزی که در زمینه سبزیجات، غلات و توتون فعالیت می‌کند، عملیات اسرائیل در جنوب لبنان در اوایل ماه جاری را جنایتی زیست‌محیطی و ادامه نابودی کشاورزی توصیف می‌کند؛ نابودی‌ که به گفته او با وجود گذشت بیش از یک سال از توافق آتش‌بسی که از ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ اجرایی شده، همچنان ادامه دارد.

او تأکید می‌کند سمومی که به‌طور معمول در زمین‌های کشاورزی استفاده می‌شوند، اثرشان به‌سرعت از بین می‌رود، اما ماده‌ای که اسرائیل به کار برده، یک سم شیمیایی است که خاک را آلوده و آن را برای کشاورزی نامناسب می‌کند، افزون بر پیامدهای خطرناک که آن برای سلامت انسان است. این در حالی است که منطقه از زمان جنگ اسرائیل در ژوئیه ۲۰۰۶ با نرخ بالایی از ابتلا به بیماری‌های سرطانی مواجه بوده است.

احمد در گفت‌وگو با «العربی الجدید» روایت می‌کند که زمینش در معرض همه‌گونه تجاوز قرار گرفته است؛ اسرائیل از هیچ ابزاری برای نابودی کشاورزی از مواد شیمیایی گرفته تا فسفر و مواد آتش‌زا و غیره فروگذار نکرده است. او نتوانست محصولات خود را برداشت کند و هنگامی که در آغاز فصل به زمینش رفت، با نارنجک صوتی هدف قرار گرفت. سپس نیروهای اشغالگر شبانه اتاقک کشاورزی‌اش را منفجر کردند. در موارد متعدد نیز امکان دسترسی به زمینش را نیافت؛ موضوعی که او را ناچار کرد به ارتش لبنان و نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفیل) مراجعه کند تا زمینش را برای فصل کشت بهاره بررسی و آماده‌سازی کنند، اما در نهایت با مشاهده حجم خسارت‌ها، هیچ نتیجه‌ای عایدش نشد.

آنچه برای احمد رخ داده، گریبان‌گیر همه کشاورزان جنوب و مالکان زمین‌های کشاورزی شده است؛ کسانی که زمین‌های خود را از دست داده و منابع درآمدشان نابود شده و همچنان از پیامدهای جنگ اخیر رنج می‌برند، در حالی که اسرائیل به نقض توافق آتش‌بس ادامه می‌دهد و سیاست زمین سوخته و جلوگیری از بازگشت ساکنان را تکمیل می‌کند. خطرناک‌ترین رخداد، اول فوریه بود؛ زمانی که هواپیماهای اسرائیلی اقدام به پاشیدن سموم بر فراز شماری از روستاهای جنوبی نزدیک به خط آبی کردند؛ اقدامی که نقض آشکار توافق‌ها و معاهدات بین‌المللی به شمار می‌رود.

در بازه زمانی میان ۸ اکتبر ۲۰۲۳ تا ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴، بخش کشاورزی لبنان متحمل خسارات و آسیب‌هایی به ارزش کلی حدود ۷۰۴ میلیون دلار آمریکا شد. این رقم شامل ۱۱۸ میلیون دلار خسارت مستقیم و ۵۸۶ میلیون دلار خسارت غیرمستقیم است که پیامدهای آن به‌ویژه در جنوب لبنان و منطقه بقاع (شرق کشور) متمرکز بوده است. این آمار بر اساس گزارشی است که با همکاری وزارت کشاورزی لبنان، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و شورای ملی پژوهش‌های علمی تهیه شده است. این گزارش نیازهای بازسازی و بهبود بخش کشاورزی را حدود ۲۶۳ میلیون دلار برآورد می‌کند؛ رقمی که بخش‌های زراعت گیاهی، دام، جنگل‌ها، شیلات و آبزی‌پروری را در بر می‌گیرد.

در خصوص تحولات اخیر، «نزار هانی» وزیر کشاورزی لبنان، به «العربی الجدید» گفت که نتایج آزمایش‌ها نشان می‌دهد مواد شیمیایی که هواپیماهای اسرائیلی بر فراز شماری از روستاهای جنوبی پاشیده‌اند، همان علف‌کش «گلیفوسات» است؛ ماده‌ای که پوشش گیاهی مناطق هدف را از بین می‌برد و پیامدهای جدی بر تولید کشاورزی، حاصل‌خیزی خاک، منابع آب، توازن زیست‌محیطی و همه موجودات زنده منطقه ـ از جمله زنبورها، حیات‌وحش و دام‌ها ـ دارد.

هانی تأکید می‌کند تأثیر این سم بسیار شدید است، به‌ویژه که غلظت آن بین ۳۰ تا ۵۰ برابر میزان معمول بوده است. مهم‌ترین نکته این است که عملیات سم‌پاشی تکرار نشود، زیرا در آن صورت آثار آن گسترده‌تر و بلندمدت‌تر خواهد بود. علف‌کش‌ها اساساً سرطان‌زا هستند و بر طبیعت و انسان و هر آنچه زنده است تأثیر می‌گذارند.

در حالی که لبنان این موضوع را در سطح بین‌المللی پیگیری می‌کند، هانی توضیح می‌دهد منطقه‌ای که سم‌پاشی شده حدود ۱۸ کیلومتر طول و بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر عرض دارد؛ یعنی مساحتی معادل ۵۰۰ تا ۶۰۰ هکتار. بخش عمده این منطقه شامل اراضی جنگلی و کوهستانی است و حدود ۲۰ تا ۳۰ هکتار آن زمین کشاورزی است.

از سوی دیگر، «هشام یونس» رئیس انجمن «الجنوبیون الخضر»، به روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید منطقه‌ای که در معرض سم‌پاشی گسترده قرار گرفته، هم‌جوار نوار مرزی است و پیش‌تر نیز به‌شدت هدف فسفر سفید، مواد آتش‌زا و بقایای مهمات قرار گرفته و علاوه بر آن، در جریان عملیات گسترده خاک‌برداری اسرائیل، زمین‌ها و باغ‌ها به‌صورت نظام‌مند تخریب شده‌اند؛ که بیشتر این اقدامات پس از اجرایی شدن توافق آتش‌بس رخ داده است.

یونس این اقدام را نسل‌کشی زیست‌محیطی می‌داند و آن را بزرگ‌ترین تجاوز زیست‌محیطی به منطقه از زمان توافق آتش‌بس توصیف می‌کند، با توجه به وسعت منطقه آسیب‌دیده که حدود ۲۳ کیلومتر امتداد دارد و مناطقی چون ناقوره، علما الشعب، یارین، ام‌التوت، البستان، الضهیره، عیتا الشعب و رامیه را در بر می‌گیرد.

او معتقد است هدف از این حملات، تبدیل این ناحیه به منطقه‌ای مرده است؛ مرحله‌ای جدید از نابودی زیست‌محیطی که نیروهای اشغالگر در جنوب لبنان دنبال می‌کنند. سم پاشیده‌شده، پوشش گیاهی را به‌طور کامل از بین برده، خاک و آب را آلوده و کل نظام زیستی را تخریب می‌کند؛ از جمله به‌طور مستقیم جوامع حشره‌ای و گرده‌افشان‌ها، به‌ویژه زنبورها، که این جنایت را کامل می‌کند.

یونس هشدار می‌دهد که این منطقه در نتیجه تجاوزات اسرائیل به منطقه‌ای فاجعه‌زده تبدیل شده و کشاورزان اساساً امکان دسترسی به زمین‌های خود یا بررسی آن‌ها را ندارند، زیرا در صورت مراجعه، هدف حمله قرار می‌گیرند و جانشان به خطر می‌افتد. اسرائیل به سم‌پاشی زمین‌های کشاورزی ادامه دهد و این عملیات به مناطق مرکزی و شرقی، از بنت جبیل تا کفرشوبا، گسترش یابد؛ اگر دولت لبنان فوراً برای مهار این تجاوزات وارد عمل نشوند.

رئیس انجمن «الجنوبیون الخضر» از عملکرد ضعیف دولت لبنان در این زمینه ابراز تأسف می‌کند و می‌گوید شرایط جنگی کشور ایجاب می‌کند همه تجاوزات به‌صورت مستمر مستندسازی و در تمام مجامع و سازمان‌های بین‌المللی رسمی و غیررسمی پیگیری شود و اقدامات اشغالگرانه‌ای که با هدف جلوگیری از بازگشت ساکنان و تحمیل کوچ اجباری انجام می‌شود، افشا گردد. روستاهای هدف به‌طور کامل متکی به کشاورزی هستند و این بخش منبع اصلی درآمد مردم است. بخش زیتون بیشترین آسیب را دیده است.

در همین راستا، «محمد سرور» شهردار پیشین عیتا الشعب، در گفت‌وگوی اختصاصی با روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید اشغالگر انگیزه‌های متعددی ـ نظامی، جغرافیایی و زیست‌محیطی ـ پشت این اقدام دارد و این عملیات در چارچوب تداوم ارتکاب جنایات و نابودی کشاورزی، همان‌گونه که پیش از اجرای توافق آتش‌بس انجام می‌داد، صورت گرفته و همچنان به نقض‌ها ادامه می‌دهد.

سرور که در دوره جنگ اخیر اسرائیل علیه لبنان شهردار بود، توضیح می‌دهد اسرائیل به‌ویژه پس از توافق، سیاست تخریب و خاک‌برداری را در پیش گرفته تا هر آنچه مانع دید آن می‌شود را از میان بردارد. عیتا الشعب روبه‌روی مواضع اصلی دشمن، از جمله راهب، شتولا و تل شعر قرار دارد. منطقه‌ای که پیش‌تر حدود ۱۴ هزار نفر جمعیت داشت، اکنون تنها حدود ۵۰ نفر در آن ساکن هستند و عملاً به منطقه‌ای فاجعه‌زده تبدیل شده است. هیچ‌کس نمی‌تواند به نقطه سم‌پاشی‌شده یا زمین و املاک خود دسترسی پیدا کند، مگر آنکه جانش را به خطر بیندازد.

او وضعیت کشاورزان را بسیار وخیم توصیف می‌کند و می‌گوید که خانواده‌ها منابع درآمد و معیشت خود را از دست داده‌اند. عیتا الشعب به کشت توتون شهرت دارد، اما امروز شخم زدن زمین، دسترسی به اراضی یا حتی بررسی میزان خسارت‌ها نیز غیرممکن شده است.

..............................

پایان پیام/ ۲۶۸

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha