به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ پهپادهای انتحاری شاهد بهعنوان یکی از مؤثرترین و آزاردهندهترین سلاحها برای آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس شناخته میشوند؛ ابزاری که ایران از آن برای حفظ کنترل یا دستکم ایجاد فشار بر تنگه هرمز در جریان درگیریهای جاری استفاده میکند.
براساس گزارش شبکه الجزیره، ایران در جنگهای خود بهشدت به پهپادهای کمهزینه متکی است؛ موضوعی که نشاندهنده تحول مهمی در ماهیت جنگهای مدرن است، جایی که دیگر قیمت بالا یا برتری تکنولوژیک بهتنهایی تضمینکننده پیروزی نیست.
گزارشهایی از روزنامههای نیویورک تایمز و وال استریت ژورنال و همچنین تحلیلی در مجله فارین پالیسی تصویری جامع از این تحول ارائه میدهند؛ تحولی که موازنه قدرت در منطقه را بازتعریف کرده است.
هزینه کم، اثرگذاری بالا
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، ایران از پهپادهای ارزانقیمت شاهد استفاده میکند که با قطعات تجاری ساده قابل تولید هستند و میتوان آنها را در کارگاههای کوچک و متعدد ساخت.
این ویژگی باعث میشود که تولید آنها سریع و پراکنده باشد و شناسایی و هدف قرار دادن مراکز تولید دشوار شود و حتی با حمله به کارخانهها، تولید متوقف نشود
به گفته کارشناسان، ایران میتواند حتی در شرایط جنگی نیز تولید این پهپادها را ادامه دهد یا افزایش دهد.
اگرچه تعداد پرتاب روزانه پهپادها توسط ایران از حدود ۴۰۰ فروند در ابتدا به ۷۰ تا ۹۰ فروند کاهش یافته، اما استمرار این حملات همچنان یک چالش جدی برای کشورهای هدف محسوب میشود.
همچنین نزدیکی جغرافیایی ایران به کشورهای خلیج فارس باعث میشود که زمان واکنش کوتاهتر شود و احتمال اصابت پهپادها افزایش یابد.
با وجود رهگیری بسیاری از این پهپادها، برخی همچنان از سامانههای دفاعی عبور میکنند.
چالش برای پدافندها
یکی از مسائل کلیدی، اختلاف هزینه است، چون قیمت پهپاد بسیار پایین و هزینه رهگیری بسیار بالا است و این عدم توازن، فشار زیادی بر سامانههای دفاعی وارد میکند.
همچنین گزارشها از احتمال همکاری ایران با روسیه حکایت دارند؛ همکاریای که میتواند تولید و کارایی این پهپادها را افزایش دهد.
استراتژی ایران بر جنگ مستقیم متکی نیست، بلکه بر فرسایش دشمن، هدف قرار دادن زیرساختها و تضعیف سامانههای دفاعی استوار است.
درسهایی از جنگ اوکراین
به گزارش والاستریت ژورنال، ایران از تجربیات جنگ روسیه در اوکراین در استفاده از پهپادها بهره گرفته است.
کارشناسان هشدار دادهاند که نیروهای زمینی و دریایی آمریکا در خلیج فارس میتوانند هدف این پهپادها قرار گیرند و ارتش آمریکا هنوز بهطور کامل به تجهیزات ضدپهپادی در سطح میدانی مجهز نیست. همکاری نظامی ایران و روسیه نقش مهمی در انتقال این تجربیات داشته است.
همچنین ایران در حال توسعه پهپادهای دریایی است که هرچند هنوز به سطح اوکراین نرسیدهاند، اما در محیطی محدود مانند تنگه هرمز میتوانند بسیار مؤثر و خطرناک باشند.
برتری نسبی در میدان جدید
این گزارشها به نوعی تغییر قواعد بازی اشاره دارند. با وجود برتری آمریکا در فناوری و اطلاعات، کارشناسان هشدار میدهند که این برتری ممکن است برای مقابله با تهدید پهپادها کافی نباشد، بهویژه پهپادهایی که بهراحتی با جنگ الکترونیک از کار نمیافتند.
در نتیجه، برخی تحلیلگران معتقدند که ایران با سرعت بیشتری خود را با جنگهای مدرن تطبیق داده و این موضوع میتواند در صورت درگیری مستقیم، به آن برتری نسبی بدهد.
سناریوی تهدید خاک آمریکا
تحلیل منتشرشده در فارنپالیسی به بررسی این سؤال میپردازد که آیا ایران میتواند با پهپادها به خاک آمریکا حمله کند یا خیر.
در این تحلیل به هشدار FBI اشاره شده که احتمال پرتاب پهپاد از کشتیها در نزدیکی سواحل آمریکا را مطرح کرده، هرچند این اطلاعات تأیید نشده است.
با این حال، کارشناسان تأکید دارند که باید برای چنین سناریوهایی آماده بود.
ویژگیهایی که پهپادها را به تهدیدی جدی تبدیل میکند شامل کنترل از راه دور، برد بالا، دشواری در شناسایی، امکان استفاده از تجهیزات ساده و تهدید از دریا و ابزارهای ساده است.
کارشناسان میگویند پهپادها میتوانند که از کشتیها یا کانتینرها پرتاب شوند و مسافتهای طولانی را طی کنند.
با وجود توان دفاعی آمریکا، این سؤال مطرح است که آیا این سیستمها در برابر حملات گسترده کافی هستند یا نه.
در این میان، پهپاد شاهد-۱۳۶ یکی از مهمترین ابزارهای ایران محسوب میشود، چون ارزان، قابل پرتاب از سکوهای ساده و با قدرت تخریب قابل توجه است.
اگرچه برد این پهپادها برای حمله مستقیم از ایران به آمریکا کافی نیست، اما از نظر تئوریک میتوان از نقاط نزدیکتر (مثل کشتیها) استفاده کرد.
سناریوی محتملتر
تحلیلگران معتقدند سناریوی محتملتر، استفاده از پهپادهای تجاری موجود در بازار و تغییر کاربری آنها برای حملات است.
در این چارچوب، تهدید اصلی نه صرفاً توان فنی ایران، بلکه توانایی آن در جذب و فعالسازی عوامل محلی برای انجام حملات با ابزارهای ساده است.
در نهایت، این تحلیل تأکید میکند که تمرکز اصلی ایران فعلاً بر فشار از طریق تنگه هرمز است؛ گذرگاهی حیاتی که حدود ۲۰ درصد انرژی جهان از آن عبور میکند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما