به گزارش خبرگزاری بین المللی اهل بیت (ع) ـ ابنا ـ صدور و تمدید ویزای دانشجویان افغانستانی در ایالت سند پاکستان متوقف شده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره آینده تحصیلی محصلان افغانستانی در این کشور را افزایش داده است. عبدالجبار تخاری، کنسول جنرال اداره طالبان در کراچی، گفته است که با وجود پایان اعتبار ویزای شماری از دانشجویان افغانستانی، تاکنون ویزای تازه برای آنان صادر نشده و روند تمدید یا صدور ویزا همچنان متوقف مانده است.
به گفته او، این دانشجویان تا این لحظه با مشکل مستقیم در ادامه تحصیل روبهرو نشدهاند، اما توقف روند صدور و تمدید ویزا، آنان را در وضعیت بلاتکلیف قرار داده است. این نگرانی در حالی مطرح میشود که پاکستان یکی از مقصدهای مهم تحصیلی برای جوانان افغانستانی بوده و هزاران دانشجو، از جمله دانشجویان بورسیهای، در دانشگاهها و مراکز آموزشی این کشور مشغول تحصیلاند.
آموزش در تبعید؛ وقتی دانشگاه هم امن نیست
پاکستان در سالهای گذشته برای بسیاری از دانشجویان افغانستانی، بهویژه پس از بازگشت طالبان به قدرت، به یکی از مسیرهای جایگزین آموزش تبدیل شد. بسته شدن درهای دانشگاهها و مدارس متوسطه و عالی به روی دختران در افغانستان، محدود شدن فضای علمی، کاهش فرصتهای شغلی و بیثباتی اقتصادی، شمار زیادی از جوانان را به سوی تحصیل در خارج از کشور سوق داد.
اما اکنون همان مسیر جایگزین نیز با خطر روبهرو شده است. دانشجویی که برای ادامه تحصیل به پاکستان رفته، اگر نتواند ویزای خود را تمدید کند، نهتنها با خطر توقف تحصیل مواجه میشود، بلکه ممکن است در معرض بازداشت، اخراج اجباری و بازگشت به افغانستان قرار گیرد؛ کشوری که برای بسیاری از دانشجویان، بهویژه دختران و فعالان مدنی، دیگر فضای امن آموزشی محسوب نمیشود.
دختران افغانستانی؛ قربانیان اصلی انسداد آموزشی
بحران ویزای دانشجویان افغانستانی در پاکستان را نمیتوان جدا از وضعیت آموزش دختران در افغانستان بررسی کرد. افغانستان امروز تنها کشوری است که در آن آموزش متوسطه و عالی برای دختران و زنان بهصورت گسترده ممنوع شده است. میلیونها دختر از رفتن به مدرسه بالاتر از کلاس ششم محروم ماندهاند و دانشگاهها نیز به روی زنان بسته شده است.
در چنین وضعیتی، خروج از کشور برای ادامه تحصیل، برای بسیاری از دختران افغانستانی نه یک انتخاب رفاهی، بلکه آخرین مسیر حفظ آینده است. اگر پاکستان نیز روند صدور ویزا را متوقف کند یا دانشجویان را در وضعیت غیرقانونی قرار دهد، دختران افغانستانی میان دو دیوار گرفتار میشوند: در داخل کشور، طالبان راه آموزش رسمی را بسته است؛ در بیرون از کشور، سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی آینده آنان را تهدید میکند.
این وضعیت، بهویژه برای دخترانی که در رشتههای پزشکی، مهندسی، آموزش، علوم اجتماعی و فناوری تحصیل میکنند، ضربهای جدی است. افغانستان در سالهای آینده به پزشکان زن، آموزگاران زن، قابلهها، متخصصان درمانی و کادرهای تحصیلکرده زن نیاز دارد. محروم کردن دختران از آموزش و همزمان دشوار شدن تحصیل آنان در خارج، بحران انسانی امروز را به بحران توسعهای فردا تبدیل میکند.
سیاست پاکستان؛ آموزش قربانی فشارهای امنیتی و مهاجرتی
پاکستان در سالهای اخیر سیاستهای سختگیرانهتری در قبال مهاجران افغانستانی اتخاذ کرده است. بازداشت، اخراج اجباری، فشار بر مهاجران فاقد مدارک و محدودیت در تمدید اقامت، بخشی از روندی است که زندگی میلیونها افغانستانی را تحت تأثیر قرار داده است. اکنون نگرانی این است که دانشجویان نیز بهجای آنکه بهعنوان گروهی آموزشی و آیندهساز دیده شوند، در چارچوب سیاستهای امنیتی و مهاجرتی قرار گیرند.
این رویکرد، پیامدهای خطرناکی دارد. دانشجویان افغانستانی، بهویژه آنان که با بورسیه یا پذیرش رسمی وارد دانشگاههای پاکستان شدهاند، نباید قربانی تنشهای سیاسی کابل و اسلامآباد شوند. توقف صدور ویزا برای دانشجویان، بهمعنای مجازات نسلی است که نه مسئول بحرانهای امنیتی است و نه توان اثرگذاری بر سیاستهای دو دولت را دارد.
مسئولیت طالبان
اداره طالبان نیز در این زمینه مسئولیت جدی دارد. طالبان نمیتواند از یکسو در داخل افغانستان آموزش دختران را محدود کند و از سوی دیگر، تنها با پیگیری کنسولی از پاکستان بخواهد مشکل دانشجویان را حل کند. اگر طالبان واقعاً نگران آینده علمی کشور است، نخست باید درهای مدارس و دانشگاهها را به روی دختران باز کند، فضای تحصیل را برای همه اقوام و مذاهب امن سازد و حق آموزش را بهعنوان یک حق عمومی به رسمیت بشناسد.
بحران دانشجویان افغانستانی در پاکستان، نتیجه مستقیم فروپاشی اعتماد به نظام آموزشی داخل افغانستان نیز هست. وقتی جوانان، دختران، خانوادههای شیعه، اقلیتها و نخبگان علمی احساس کنند در داخل کشور آیندهای ندارند، ناچار به مهاجرت تحصیلی میشوند. اما اگر در مسیر مهاجرت نیز با بنبست ویزا و خطر اخراج مواجه شوند، یک نسل کامل میان ممنوعیت داخلی و بیپناهی خارجی گرفتار خواهد شد.
.............
پایان پیام/
نظر شما