به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ مؤسسه پژوهشی آراء در گزارشی جامع به بررسی محوریتها و اقدامات نظارتی سختگیرانه دولت کویت بر برگزاری شعائر عاشورایی شیعیان در ماه محرم سال جاری (۱۴۴۸ هجری قمری) پرداخته است.
برگزاری مراسم عاشورا و بزرگداشت شهادت امام حسین(ع) یکی از قدیمیترین آیینهای مذهبی در کویت به شمار میرود که ریشه آن به استقرار خانوادههای شیعه در این کشور از قرن هجدهم میلادی بازمیگردد. این مراسم در طول تاریخ، همگام با تحولات سیاسی، اجتماعی و عمرانی کویت، دچار تغییر و تحولات شده و امروزه به بخشی از هویت دینی و فرهنگی این کشور تبدیل شده است.
اعلام چارچوب نظارتی رسمی دولت
پیش از فرارسیدن ماه محرم، وزارت کشور کویت جلسات هماهنگی با نمایندگان حسینیهها و نهادهای دولتی مرتبط برگزار کرد تا ضوابط نظارتی بر شعائر عاشورا را تدوین نماید. در این جلسه ضمن محدود کردن اماکن عزاداری، پیرامون رعایت این ضوابط از مسئولان هیأتها تعهد کتبی گرفته شد. ضوابط مورد نظر دولت کویت شامل موارد زیر بود:
-
ممنوعیت هرگونه تجمع خارج از محدوده حسینیهها
-
ممنوعیت نصب هرگونه پرچم یا پلاکارد در خارج از حسینیهها
-
ممنوعیت برگزاری هرگونه راهپیمایی و دستهروی در خیابانها
-
ممنوعیت برپایی خیمه یا موکب در خارج از حسینیه
-
محدودیت فعالیتهای پخت و توزیع غذای نذری
-
ممنوعیت جمعآوری کمکهای مالی خارج از کانالهای رسمی
-
تنظیم تعداد حاضران در داخل حسینیهها
مهمترین موارد جنجالبرانگیز در محرم سال جاری
۱. تعطیلی حسینیه قدیمی «آل یاسین»
در تاریخ ۲ تیرماه ۱۴۰۵، مدیریت حسینیه «آل یاسین» واقع در منطقه المنصوریه کویت، بدون هیچ توضیح رسمی تعلیق برنامههای عزاداری خود را تا اطلاع ثانوی اعلام کرد. این حسینیه که مربوط به شیعیان احقاقی کویت (شیخیه) است، یکی از قدیمیترین مراکز مذهبی شیعیان در کویت بوده که تأسیس آن به سال ۱۹۰۹ میلادی بازمیگردد و در طول بیش از یک قرن، میزبان مراسم عزاداری، برنامههای فرهنگی و مناسبتهای مختلف مذهبی بوده است. فعالان در شبکههای اجتماعی کویت، تعطیلی این حسینیه را به دستور دولت کویت و ایجاد محدودیت بر بیشتر بر شیعیان دانستند.
۲. نقض سنت گرفتن غذای نذری توسط دیوان امیری
بر اساس یک سنت قدیمی، حکام و مقامات کویتی در روز عاشورا نمایندهای به برخی از حسینیهها میفرستادند تا «برکت» بگیرند و آن را به خانههای خود ببرند و این یک رسم قدیمی بود که طی این سالها به درخواست خودشان انجام میشد. اما امسال با بسته شدن بیشتر حسینیهها و برگزاری مراسم عزاداری و پخت غذا در برخی از «مدارس»، خاندان حاکم بر خلاف سنت خود، نمایندهای نفرستادند و تصمیم گرفتند «دیگی» را به قصر سلطنتی «دار مریم» برده شود.
۳. تشدید نظارت و تجسس امنیتی
پیش از شروع دهه محرم، بازدیدهای امنیتی و بهداشتی اولیه از اماکن دارای مجوز عزاداری به عمل آمد. برای اولین بار نیروهای سازمان امنیت کویت با همکاری دیگر بخشهای امنیتی کشور از جمله گارد ملی به صورت گسترده و ناشناس در بین عزاداران منتشر شدند تا بر محتوای عزاداری و عدم ورود عزاداران و مداحان بر موضوعات سیاسی نظارت کرده و در صورت بروز تخلف، آن را گزارش کنند. در چند مورد گزارشهایی دریافت شد که وزارت کشور کویت، خطبا را از خواندن روضههای حساس (شهادتطلبی و ظلمستیزی امام حسین(ع)) منع کرده است.
سیاست متحد منطقهای در برخورد با شیعیان
مؤسسه پژوهشی آراء در این گزارش تأکید کرده است که محدودیتهای بیسابقه ایجاد شده بر شیعیان کویت را میتوان در چارچوب یک سیاست منطقهای متحد همراه با سایر کشورهای عرب خلیج فارس نیز دید:
-
امارات متحده عربی: تعطیلی یک مسجد و حسینیه در ابوظبی، کاهش مدت برنامههای عزاداری به ۳۰ تا ۴۰ دقیقه، ممنوعیت انتقال صدا به خارج از مکانهای عزاداری و اعمال محدودیت بر سخنرانان و مرثیهخوانان غیرمحلی.
-
بحرین: ممنوعیت نصب پلاکاردها و تصاویر مذهبی در خارج از حسینیهها، الزام به پایان شعائر تا نیمهشب، همراه با گزارشهایی از مصادره نمادها و درگیریهای پراکنده.
-
عربستان سعودی: ممنوعیت نصب پرچم و بنرهای عزاداری در خارج از مکان عزاداری، ممنوعیت تجمع و عزاداری در خارج از حسینیهها، محدودیت زمان برگزاری مراسم، ایجاد محدودیت تردد عزاداران شیعه بین مناطق القطیف و الدمام.
توجیهات دولت کویت برای اعمال محدودیتها
وزارت کشور کویت اقدامات محدودیتساز برای شیعیان را با دلایل امنیتی و نظارتی توجیه کرده است که شامل تأمین امنیت و سلامت عمومی، ساماندهی ترافیک و عبور و مرور، حفظ نظم عمومی و زیبایی شهری و تضمین انطباق شعائر با قوانین مصوب میشود.
نگرانیها و انتقادات فعالان اجتماعی
در مقابل، منتقدان و فعالان اجتماعی کویت، نگرانیهایی را از این سیاستها ابراز داشتهاند که عبارتاند از:
-
کاهش دائمی آزادیهای دینی و مدنی، با تبدیل اقدامات موقت به محدودیتهای پایدار
-
تأثیر منفی بر حضور اجتماعی و فرهنگی جامعه شیعه در کویت
-
توسعه ضدیت با شیعه از شیعه سیاسی به شیعیان غیرسیاسی (شیخیه)
-
عدم شفافیت لازم و عدم ارائه دلایل منطقی برای ایجاد محدودیت مذهبی
منتقدان سیاستهای محدودکننده مذهبی دولت کویت به قانون اساسی کویت استناد کرده و معتقدند بر اساس بندهای این قانون، آزادی عقیده به رسمیت شناخته شده و انجام مراسم دینی در چارچوب قانون تضمین میشود. آنها اقدامات دولت کویت را خلاف قانون اساسی دانسته و آن را بیانگر تبعیض مذهبی و محدود کردن حق مذهبی شیعیان در برپایی مناسک و شعائر مذهبی خود میدانند.
................
پایان پیام/
نظر شما