به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیون مهاجر افغان از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند؛ روندی که در پی تشدید محدودیتهای اقامتی، بازداشت مهاجران و اجرای برنامه بازگرداندن اتباع خارجی در پاکستان سرعت گرفته است.
این سازمان در گزارشی درباره وضعیت بازگشتکنندگان هشدار داد که ورود گسترده خانوادههای مهاجر، نیاز به سرپناه، مواد غذایی، خدمات بهداشتی، پوشاک، حمایتهای نقدی و فرصتهای معیشتی را بهشدت افزایش داده است.
دادههای سازمان بینالمللی مهاجرت نشان میدهد که روند بازگشت افغانها از پاکستان از زمان اجرای «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» در اواخر سال ۲۰۲۳ شدت گرفته است. براساس آمار این نهاد، از اول آوریل ۲۰۲۵ تا نیمه مه ۲۰۲۶ بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار شهروند افغان از پاکستان بازگشتهاند که بخشی از آنان بهصورت اجباری اخراج شدهاند.
افزایش نیازهای فوری در گذرگاههای مرزی
سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرده است که در مراکز پذیرش مستقر در گذرگاههای مرزی، خدماتی مانند غذای گرم، اقامت موقت، انتقال به محل سکونت، کمکهای نقدی، مراقبتهای بهداشتی، حمایتهای روانی و اجتماعی و توزیع اقلام ضروری به خانوادههای بازگشته ارائه میشود.
با این حال، حجم بازگشتها بسیار بیشتر از ظرفیت موجود ارزیابی شده است. بسیاری از خانوادهها پس از ورود به افغانستان با کمبود مسکن، بیکاری، نبود منابع درآمد، دسترسی محدود به آب آشامیدنی، آموزش و خدمات درمانی مواجه میشوند.
گزارشهای سازمان ملل نشان میدهد شماری از بازگشتکنندگان سالها یا حتی تمام عمر خود را در پاکستان سپری کردهاند و پس از بازگشت، شبکه اجتماعی، دارایی یا محل سکونت مشخصی در افغانستان ندارند. این وضعیت روند ادغام دوباره آنان را دشوارتر کرده است.
آغاز دوباره زندگی پس از دههها مهاجرت
سازمان بینالمللی مهاجرت در بخشی از گزارش خود، وضعیت خانوادهای را روایت کرده است که پس از چند دهه زندگی در پاکستان ناچار شده به افغانستان بازگردد و زندگی خود را از ابتدا آغاز کند.
به گفته این نهاد، چنین خانوادههایی اغلب بخش زیادی از داراییها، فرصتهای شغلی و ارتباطات اجتماعی خود را در کشور میزبان از دست میدهند و پس از ورود به افغانستان، برای تأمین نیازهای اولیه به کمکهای بشردوستانه وابسته میشوند.
کودکان متولدشده در پاکستان نیز در بسیاری موارد شناخت محدودی از افغانستان دارند و با مشکلاتی مانند نداشتن مدارک هویتی، دشواری ثبتنام در مدارس و تفاوتهای زبانی و اجتماعی روبهرو هستند.
فشار بر اقتصاد و خدمات عمومی افغانستان
بازگشت گسترده مهاجران، فشار مضاعفی بر اقتصادی وارد کرده است که پیش از این نیز با بیکاری، فقر، کاهش کمکهای خارجی و ضعف زیرساختها مواجه بود.
نهادهای بینالمللی هشدار دادهاند که افزایش ناگهانی جمعیت در مناطق مرزی و ولایتهای محل بازگشت، رقابت بر سر فرصتهای شغلی، مسکن و منابع محدود را تشدید میکند. همچنین خانوادههای بازگشته ممکن است برای تأمین نیازهای روزمره به فروش دارایی، کاهش وعدههای غذایی، کار کودکان یا گرفتن قرض روی آورند.
گزارشهای سازمان ملل حاکی است که میلیونها افغان از اواخر سال ۲۰۲۳ از ایران و پاکستان بازگشتهاند و این موج، ظرفیت جذب جوامع محلی افغانستان را بهشدت تحت فشار قرار داده است. در سال ۲۰۲۵ نیز مجموع بازگشتکنندگان از دو کشور به چند میلیون نفر رسید.
زنان و کودکان؛ آسیبپذیرترین گروهها
زنان و کودکان از آسیبپذیرترین گروهها در میان بازگشتکنندگان به شمار میروند. محدودیتهای موجود بر آموزش و اشتغال زنان در افغانستان، امکان تأمین معیشت را برای خانوادههایی که سرپرستی آنان بر عهده زنان است، دشوارتر کرده است.
کودکان نیز با خطر ترک تحصیل، کار اجباری، سوءتغذیه و نبود دسترسی منظم به خدمات بهداشتی مواجهاند. خانوادههایی که مسکن دائمی ندارند، ناچار میشوند در اردوگاههای موقت، خانه بستگان یا سکونتگاههای غیررسمی زندگی کنند.
تأکید بر تداوم کمکهای بینالمللی
سازمان بینالمللی مهاجرت تأکید کرده است که پاسخ به این بحران تنها با ارائه کمکهای اضطراری امکانپذیر نیست و باید برنامههای بلندمدتتری برای اشتغال، مسکن، آموزش، خدمات درمانی و ادغام اجتماعی بازگشتکنندگان تدوین شود.
این نهاد هشدار داده است که کاهش حمایتهای بینالمللی میتواند بازگشتکنندگان و جوامع میزبان را در معرض فقر بیشتر، بیجاشدگی داخلی و مهاجرت دوباره قرار دهد.
موج بازگشت مهاجران از پاکستان و ایران پس از بازگشت طالبان به قدرت شدت گرفته است؛ در حالی که اقتصاد افغانستان همچنان با بحران اشتغال، کمبود سرپناه، محدودیت خدمات عمومی و کاهش ظرفیت نهادهای امدادرسان روبهرو است.
.......................
پایان پیام/
نظر شما