به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در گفتوگو با بخش پشتوی رادیو ایران گفته است که حکومت طالبان خواهان ناامنی پاکستان نیست و بیثباتی در این کشور میتواند پیامدهایی برای سراسر منطقه داشته باشد.
او با اشاره به تجربه چند دهه جنگ در افغانستان گفته است: «ما تجربههای تلخ جنگ را پشت سر گذاشتهایم و نمیخواهیم کشورهای دیگر نیز چنین تجربههایی را داشته باشند.»
مجاهد در عین حال تلاش کرده است افزایش ناامنی در پاکستان را از تحولات پس از بازگشت طالبان به قدرت جدا کند. به گفته او، انفجارها، حملات مسلحانه و فعالیت گروههای مخالف دولت پاکستان پیش از مرداد ۱۴۰۰ نیز در آن کشور وجود داشته و نمیتوان تمام مشکلات امنیتی کنونی را به افغانستان نسبت داد.
وی تأکید کرده است که مسئولیت تأمین امنیت شهروندان و مناطق پاکستان، بر عهده نهادهای امنیتی اسلامآباد است و طالبان وظیفهای برای حل مشکلات داخلی این کشور ندارد.
این موضع طالبان بر دو گزاره استوار است: نخست آنکه مشکلات امنیتی پاکستان ریشه داخلی دارد و دوم آنکه حکومت طالبان اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر را نمیدهد. با این حال، همین دو ادعا به محور اصلی اختلاف کابل و اسلامآباد تبدیل شده است.
پاکستان میگوید حملات تحریک طالبان پاکستان، بهویژه در ایالتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان، با استفاده از پناهگاهها و شبکههای پشتیبانی مستقر در افغانستان سازماندهی میشود. مقامهای پاکستانی بارها از طالبان خواستهاند علیه رهبران و اعضای این گروه اقدام عملی انجام دهد.
طالبان این اتهامها را رد کرده و از اسلامآباد خواسته است ناامنی و نارضایتیهای داخلی خود را به افغانستان نسبت ندهد. مقامهای طالبان همچنین میگویند پاکستان تاکنون اسناد قابلقبولی درباره محل حضور یا فعالیت گروههای مسلح در خاک افغانستان در اختیار آنان قرار نداده است.
با این حال، اختلاف فقط بر سر محل استقرار نیروهای تحریک طالبان پاکستان نیست. دو طرف درباره تعریف اقدام کافی نیز اختلاف دارند. پاکستان از طالبان انتظار دارد اعضای این گروه را بازداشت، خلع سلاح یا از مناطق مرزی دور کند؛ در مقابل، طالبان بیشتر بر مذاکره و حل سیاسی اختلاف میان دولت پاکستان و تحریک طالبان پاکستان تأکید کرده است.
دو برداشت متفاوت از مسئولیت امنیتی
سخنان تازه مجاهد نشان میدهد طالبان میان مسئولیت مستقیم در قبال امنیت پاکستان و تعهد به جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان تفاوت قائل است. از نگاه کابل، حفاظت از شهرها، مرزها و شهروندان پاکستان وظیفه اسلامآباد است؛ اما حکومت افغانستان نیز مدعی است که مانع فعالیت گروههایی میشود که قصد حمله به کشورهای دیگر را دارند.
مشکل اصلی این است که پاکستان این تعهد را ناکافی میداند و معتقد است ادامه حملات، نشانه نبود اقدام مؤثر طالبان است. طالبان نیز استدلال میکند که وقوع یک حمله در داخل پاکستان، بهتنهایی اثبات نمیکند که طراحی یا هدایت آن در افغانستان انجام شده است.
نبود سازوکار مورد اعتماد برای تبادل اطلاعات، بررسی مشترک ادعاها و نظارت بر مناطق مرزی، باعث شده است هر حمله تازه به دور جدیدی از اتهامهای متقابل منجر شود.
از تنش سیاسی تا حملات فرامرزی
اختلاف امنیتی میان طالبان و پاکستان طی ماههای گذشته از سطح اظهارات دیپلماتیک فراتر رفته و به درگیریهای مرزی و حملات هوایی نیز انجامیده است.
پاکستان عملیاتهای برونمرزی خود را اقدامی دفاعی علیه مواضع گروههای مسلح معرفی میکند، اما طالبان این حملات را نقض حاکمیت افغانستان و عامل کشتهشدن غیرنظامیان میداند.
در مقابل، برخی مقامها و چهرههای نزدیک به طالبان هشدار دادهاند که فشار نظامی بر افغانستان نمیتواند امنیت پاکستان را تضمین کند. چنین مواضعی نشان میدهد روابط دو طرف، برخلاف نزدیکی سیاسی سالهای گذشته، اکنون وارد مرحلهای از بیاعتمادی عمیق شده است.
مسئله مرز دیورند، رفتوآمد گروههای مسلح در مناطق مرزی، اخراج مهاجران افغان، محدودیتهای تجاری و حملات فرامرزی نیز بر دامنه این اختلافها افزوده است.
گفتوگو بدون سازوکار اجرایی
طالبان همچنان گفتوگو را راهحل تنشهای امنیتی معرفی میکند، اما مذاکرات دو طرف تاکنون به سازوکاری پایدار برای حل اختلافها منجر نشده است.
تا زمانی که کابل و اسلامآباد درباره شیوه بررسی ادعاهای امنیتی، تبادل اطلاعات و نحوه برخورد با تحریک طالبان پاکستان به تفاهم نرسند، احتمال کاهش تنشها محدود خواهد بود.
اظهارات مجاهد نیز بیش از آنکه نشانه تغییر سیاست طالبان باشد، تکرار موضع همیشگی این حکومت است: افغانستان خواهان بیثباتی پاکستان نیست، اما مسئولیت اصلی ناامنی در آن کشور را متوجه خود اسلامآباد میداند.
................
پایان پیام/
نظر شما