به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ «احمد الشرع» ملقب به «ابومحمد جولانی» رئیس حکومت جولانی، سفر «علی الزیدی» نخست‌وزیر عراق را صرفاً یک رویداد تشریفاتی مشابه دیدارهای دیگر تلقی نکرد. او شخصاً برای استقبال از مهمان خود به فرودگاه دمشق رفت و سپس او را تا کاخ ملت، همراهی کرد. جایی که هر دو، ریاست نشست گسترده مذاکرات را بر عهده گرفتند.
این استقبال گرم، اهمیت گشودن صفحه‌ای تازه در روابط با بغداد را برای مقام‌های حکومت جولانی نشان می‌دهد. با این حال، روابط جولانی با عراق همچنان زیر بار حساسیت‌ها و تردیدهایی قرار دارد که ریشه در گذشته نزدیک او در این کشور دارند. حساسیت‌هایی که هم در طرف عراقی وجود دارد و هم در میان برخی گروه‌هایی که در ساختار حکومت جولانی ادغام شده‌اند.
تلاش جولانی برای رفع نگرانی‌های بغداد
جولانی پیش از این سفر در گفت‌وگویی تلویزیونی با شبکه عراقی «دجله» تلاش کرد نگرانی‌های عراقی‌ها را برطرف کند. او کوشید با برجسته‌کردن منافع اقتصادی، مسائل عمیقی را که روابط عراق و سوریه را تحت تأثیر قرار داده‌اند، کم‌رنگ کند. مسائلی که به گذشته جولانی بازمی‌گردند، زمانی که او در عراق جنگید و تشکیلاتش یعنی گروه «جبهه النصره» از دل گروه تکفیری «داعش» شکل گرفت، تشکیلاتی که بعدها از آن جدا شد و سرانجام به قدرت در سوریه رسید.
جولانی در این چارچوب، روایت تعدیل‌شده‌ای از گذشته خود ارائه کرد و مشارکتش در کشتار غیرنظامیان یا درگیری‌های فرقه‌ای در خاک عراق را رد کرد. او همچنین حمایت خود را از انحصار سلاح در دست دولت در عراق، اعلام کرد.
جولانی در ادامه به فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشترک از جمله انتقال نفت عراق از طریق سواحل سوریه و سرمایه‌گذاری در زمین‌های کشاورزی واقع در نزدیکی مرز سوریه و عراق، اشاره کرد. به گفته او، این زمین‌ها ظرفیت تأمین غذای میلیون‌ها نفر را دارند.
اختلاف بر سر زیارت اماکن مقدس شیعیان
جولانی در تلاشی برای نشان‌دادن تعادل و رد وجود تنش‌های عصبی و فرقه‌ای از زائران عراقی علاقه‌مند به زیارت اماکن مقدس در سوریه استقبال کرد، اما این استقبال را به بهبود شرایط امنیتی مشروط دانست.
این شرط را می‌توان با توجه به ادامه فعالیت داعش از یک سو و نفوذ قابل‌توجه نیروهای تندرو در ساختار قدرت حکومت جولانی از سوی دیگر درک کرد.
نمونه‌ای از مواضع این جریان‌ها، اندکی پس از ورود الزیدی به دمشق آشکار شد. نخست‌وزیر عراق در جریان سفر خود از مسجد اموی و حرم حضرت زینب(س) بازدید کرد و از اختصاص کمک مالی پنج میلیون دلاری به این حرم و مبلغی مشابه به مسجد اموی خبر داد.
در واکنش به این اقدام، شیخ سعودی «عبدالله المحیسنی» در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» از این تصمیم انتقاد کرد. او گفت که اگر اختیار با خودش بود، اجازه نمی‌داد دیداری رسمی از مکانی انجام شود که به تعبیر او در آن، اعمال شرک‌آمیز صورت می‌گیرد.
المحیسنی همچنین معتقد بود حمایت از حقوق شهروندان شیعه، مستلزم اقدامی نیست که به این مکان و مناسک آن مشروعیت رسمی ببخشد.
توافق‌های اولیه بدون امضای اسناد نهایی
با وجود استقبال گسترده از این سفر، دو طرف از امضای هیچ توافق‌نامه یا یادداشت تفاهم نهایی خبر ندادند. دستاوردهای اعلام‌شده این دیدار عمدتاً به طرح دوباره پروژه‌های راهبردی از جمله بازسازی خط لوله کرکوک ـ بانیاس، آماده‌سازی مقدمات برگزاری یک همایش اقتصادی مشترک و توسعه مسیرهای ترانزیتی، محدود شد.
همچنین، توافق شد هیئتی امنیتی از عراق به سوریه سفر کند و کمیته‌ای برای بررسی ازسرگیری زیارت‌های سازمان‌یافته عراقی‌ها به حرم حضرت زینب(س) تشکیل شود.
به این ترتیب، این سفر بیش از آنکه به معنای آغاز پروژه‌های مشخص باشد، به تعیین چارچوبی سیاسی برای همکاری و تلاش برای عبور از موانع شباهت دارد.
انتقال نفت عراق از خاک سوریه ادامه دارد
در این میان، باید یادآور شد که عراق در حال حاضر از خاک سوریه برای انتقال بخشی از محموله‌های نفتی خود استفاده می‌کند، روندی که از اواخر ماه مارس سال ۲۰۲۶ میلادی آغاز شد.
در آن زمان، شرکت بازاریابی نفت عراق «سومو»، قراردادهایی برای انتقال ماهانه حدود ۶۵۰ هزار تن نفت کوره از طریق گذرگاه «الولید ـ التنف» به تأسیسات «بانیاس» واگذار کرد. محموله‌ها در آنجا در مخازن پالایشگاه تخلیه می‌شوند و سپس برای بارگیری در نفتکش‌های دریایی و صادرات مجدد، به اسکله انتقال می‌یابند.
این سازوکار که ابتدا به‌صورت آزمایشی آغاز شده بود، بعدها به مسیری مستمر و رو به گسترش تبدیل شد. مسیری که از محل ترانزیت و خدمات لجستیکی، درآمدهایی نصیب سوریه می‌کند.
بر اساس اظهارات مقام‌های شرکت نفت سوریه، بخشی از نفت کوره عراق برای تأمین سوخت برخی نیروگاه‌های برق سوریه اختصاص یافته است. با این حال، خط لوله «کرکوک ـ بانیاس» هنوز دوباره راه‌اندازی نشده است.
موانع امنیتی و فرقه‌ای در مسیر نزدیکی دمشق و بغداد
در مجموع، تاکنون نمی‌توان اثر مستقیمی برای سفر الزیدی به دمشق مشاهده کرد. این وضعیت از یک سو به تداوم تنش‌ها و قطب‌بندی‌های فرقه‌ای و از سوی دیگر به حضور جریان‌های بانفوذی در داخل سوریه بازمی‌گردد که با گشایش کامل روابط با عراق مخالف‌اند و می‌کوشند این روابط را صرفاً به برخی دستاوردهای اقتصادی به‌ویژه در حوزه نفت، محدود کنند.
پرونده‌های پیچیده امنیتی مرتبط با وضعیت مرزهای دو کشور نیز به این موانع افزوده می‌شود. چراکه داعش همچنان هر از گاهی در منطقه ظاهر می‌شود.
مجموع این عوامل می‌تواند گذار از استقبال‌های سیاسی و تفاهم‌های اولیه به برقراری روابطی باثبات را دشوار کند. تحقق چنین رابطه‌ای به توانایی دو طرف در عبور از میدان مین پیرامون این نزدیکی بستگی دارد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما