خبرگزاری اهلبیت(ع) ابنا:
رهبر معظم انقلاب اسلامی در اولین روز سال جدید ۱۴۰۴ در دیدار با هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم، با اشاره به شکست دشمنان در دور کردن مردم از معنویات، ایام نخست امسال را متعلق به امیرالمؤمنین یعنی قله رفیع عدالت، تقوا و گذشت خواندند و گفتند: ملت ایران و ملت های مسلمان برای استفاده از درسهای حضرت علی(ع) به عنوان برترین انسانها بعد از پیامبر(ص)، به نهجالبلاغه مراجعه کنند و فعالان عرصه فرهنگی به مطالعه و آموزش این کتاب عظیم توجه ویژه داشته باشند.
توصیه حضرت آیتالله خامنهای به توجه و استفاده بیشتر از نهجالبلاغه در حالی صورت میگیرد که ایران و جهان اسلام خصوصا جوامع پیرو اهلبیت(ع) شرایط خطیر و حساسی را پشت سر میگذارنند.
با توجه به تأکیدات رهبر معظم انقلاب، خبرگزاری ابنا امسال اهتمام ویژهای به نشر آموزههای نهج البلاغه دارد. از این رو حجت الاسلام و المسلمین «محمد نمازی» استاد حوزه و پژوهشگر نهجالبلاغه در سلسله ویدیوهایی به تشریح جایگاه و معارف نهج البلاغه میپردازد.
بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین
یکی از مهمترین مفاهیم موجود در نهج البلاغه، مفهوم دعا و حقیقت طلب است. حضرت علی(ع) در حکمت 390 فرمود: «لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ» مؤمن باید شبانهروزش را سه قسمت کند، «فَسَاعَةٌ یُنَاجِی فِیهَا رَبَّهُ» در یکی از اینها زمانی را برای مناجات با خدای متعال بگذارد که سیرهی اهل بیت(ع) بوده، در سحر، غیر سحر، در نماز، بعد از نماز، انس با خدا، مناجات با خدا. «وَ سَاعَةٌ یَرُمُّ مَعَاشَهُ» فقط دعا نیست، معیشت هم مهم است، معیشتش را سامان دهد، «وَ سَاعَةٌ یُخَلِّی بَیْنَ نَفْسِهِ وَ بَیْنَ لَذَّتِهَا فِیمَا یَحِلُّ وَ یَجْمُلُ» و یک ساعتی هم قرار دهد بین آن لذتهای حلال که باعث نشاط و زیبایی زندگیاش است. در برخی روایات داریم که قسمت سوم باعث قوام لحظات دیگر هم میشود. یعنی تفریحات سالم و خداپسند که مصلحت انسان لحاظ شود. در روایات دیگر آمده است که یک وقتی هم قرار دهید با دوستانی که در دوستی با شما خالص هستند، عیوبتان را از آنها بپرسید و رفع کنید.
حضرت در همین حکمت میفرمایند: «لَیْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ یَکُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِی ثَلَاثٍ» عاقل باید همینطور باشد، یعنی باید در یکی از این سه حالت دیده شود، «مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ» معاشش را سامان میدهد «أَوْ خُطْوَةٍ فِی مَعَادٍ» یا در راه ساختن معادش قدم برمیدارد، «أَوْ لَذَّةٍ فِی غَیْرِ مُحَرَّم» یا لذتی که حرام نباشد. تأکیدمان در اینجا بر بحث دعا و مناجات با خدا بود.
در حکمت 146 میفرماید: «ادْفَعُوا أَمْوَاجَ الْبَلَاءِ بِالدُّعَاءِ»، انسان با بلاهایی و بلکه با امواج بلا مواجه است و میتواند قبل از رسیدنشان، با دعا آنها را دفع کند. یکی بحث رفع بلا بعد از آمدنش است، اینجا حضرت میفرمایند که انسان در یک اقدام پیشگیرانه با دعا و مناجات با خدا، بلاها را از خودش دفع میکند.
امیرالمومنین(ع) در حکمت 302 فرمود: «مَا الْمُبْتَلَی الَّذِی قَدِ اشْتَدَّ بِهِ الْبَلَاءُ بِأَحْوَجَ إِلَی الدُّعَاءِ الَّذِی لَا یَأْمَنُ الْبَلَاء» کسی که به شدت گرفتار بلا است نیازش به دعا بیش از کسی که فعلاً در بلا نیست، نیست. یعنی آن شخصی که فعلاً در عافیت است، او هم به همین اندازه به دعا نیاز دارد؛ به خاطر تحولات بسیار دنیا، به خاطر فرازونشیبهای زندگی و به خاطر ضعف انسان و به خاطر قدرتی که خدا در تغییر امور دارد.
حال دعا که آمد نشاندهندهی رفع و دفع بلا است. در حکمت 435 فرمود: «لَا لِیَفْتَحَ عَلَی عَبْدٍ بَابَ الدُّعَاءِ» خدا درِ دعا را بر کسی نمیگشاید، «وَ یُغْلِقَ عَنْهُ بَابَ الْإِجَابَةِ» که از آن طرف درِ اجابت را قفل کند. خداوند اینطوری نیست. اگر امکان دعا و حال دعا هست، این نشانهی اجابت است. حضرت در نامهی 31 توضیح میدهد که اجابت چگونه است، گاهی مطابق با خواستهی ما نیست، چون به صلاح ما نیست، گاهی با تأخیر است، چون خدا میخواهد بهترش را عنایت کند، گاهی خدا آن حاجت را نمیدهد و به جای آن، بلایی را دفع میکند، گاهی خدا با تأخیر انجام میدهد و میخواهد اجر دعاکننده را بالا ببرد، گاهی خدا آن را در قیامت با یک عطای والاتری جبران میکند. این هم ابعاد مختلف دعا کردن است.
حضرت در حکمت 104 هم که قبلاً اشاره کردیم میفرماید: قرآن به عنوان شعار بندگان خوب است، یعنی لباس درونیشان است و دعا دثار است، گفتم آن حالت بیرونی و همیشگی آنها که بقیه شاهدش هستند دعا است.
در نامهی 31 هم میفرماید که خزائن خداوند که در آسمانها و زمین است، کلیدی دارد و آن کلید دعا است. خدا این کلید را در دست تو قرار داده که هر لحظه بخواهی میتوانی او را صدا بزنی، هر لحظه بخواهی میتوانی غمهای دلت را به او بگویی و تو را مجبور نکرده به سراغ کسی دیگر و بعد به سراغ خدا بروی. بله، گاهی برای شفاعت و مستجاب شدن زودتر دعا به سراغ اولیاء و معصومین میرویم ولی آنها که حجاب نیستند. حضرت در اینجا به همین اشاره میکند و میفرماید: خدایی که هر خوبی تو را 10 برابر و گناهانت را یکی حساب کرده و اگر توبه کنی آنها را هم میبخشاید. حضرت در آنجا میفرماید که کلید خزائن دعا است که انشاءالله از این کلید استفاده کنیم.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
.................................
پایان پیام/ 167
نظر شما