به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، در اظهاراتی کمسابقه اعلام کرد که حمایت و «مهماننوازی» از طالبان بزرگترین اشتباه در تاریخ ۷۸ ساله پاکستان بوده است. او در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت طالبان اکنون علیه کشوری اقدام میکنند که بیش از پنج دهه به آنها پناه داده است.
آصف در ادامه طالبان را به «ناسپاسی» متهم کرد و مدعی شد این گروه به تعهدات خود پایبند نیست. به گفته او، طالبان نهتنها در برابر پاکستان اقدام میکنند بلکه با حمله به مساجد، بازارها، مکاتب و غیرنظامیان، امنیت منطقه را نیز تهدید میکنند.
این مقام پاکستانی همچنین ادعا کرد طالبان در قبال جابهجایی اعضای تحریک طالبان پاکستان (TTP) از مناطق مرزی، خواستار پرداخت دهها میلیون روپیه شدهاند؛ ادعایی که پیشتر از سوی طالبان افغانستان رد شده است.
ریشههای تاریخی
اظهارات وزیر دفاع پاکستان در واقع بازتابی از یکی از پیچیدهترین روابط سیاسی منطقه است؛ رابطهای که از دهه ۱۹۸۰ و جنگ شوروی در افغانستان شکل گرفت. در آن زمان، پاکستان به یکی از اصلیترین پایگاههای سازماندهی و پشتیبانی از گروههای مجاهدین تبدیل شد. پس از آن نیز در دهه ۱۹۹۰، طالبان با حمایت بخشی از ساختار امنیتی پاکستان توانستند قدرت را در افغانستان به دست بگیرند.
در طول سالهای بعد، میلیونها مهاجر افغان نیز به پاکستان رفتند و این کشور برای دههها میزبان یکی از بزرگترین جمعیتهای پناهجوی جهان بود. با این حال، این رابطه همواره ترکیبی از همکاری، رقابت و بیاعتمادی بوده است.
با بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، بسیاری در اسلامآباد تصور میکردند روابط دو طرف وارد مرحلهای تازه از همکاری راهبردی خواهد شد؛ اما روند تحولات خلاف این انتظار را نشان داد.
مسئله تحریک طالبان پاکستان؛ محور اصلی تنشها
یکی از مهمترین دلایل تنش میان کابل و اسلامآباد، فعالیت تحریک طالبان پاکستان است؛ گروهی که سالهاست علیه دولت پاکستان میجنگد و اسلامآباد معتقد است اعضای آن در خاک افغانستان پناه گرفتهاند.
پاکستان بارها از طالبان افغانستان خواسته است که علیه این گروه اقدام کنند. در مقابل، طالبان تأکید کردهاند اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر را نمیدهند، اما همزمان گفتهاند که مسئله تیتیپی یک موضوع داخلی پاکستان است.
این اختلاف دیدگاه باعث شده است که روابط دو طرف بارها دچار بحران شود و حتی در مواردی به درگیریهای مرزی و حملات نظامی نیز منجر گردد.
مهاجران افغان؛ از میزبانی تا مشکلات امنیتی
اظهارات وزیر دفاع پاکستان درباره «اشتباه بودن میزبانی از مهاجران افغان» در شرایطی مطرح میشود که این کشور در سالهای اخیر سیاست سختگیرانهتری در قبال مهاجران اتخاذ کرده است.
اسلامآباد بارها اعلام کرده است که بخشی از مشکلات امنیتی کشور با حضور مهاجران غیرقانونی مرتبط است؛ ادعایی که با واکنش سازمانهای حقوق بشری و همچنین دولت طالبان مواجه شده است.
در سالهای اخیر، روند بازگرداندن مهاجران افغان از پاکستان شدت گرفته و صدها هزار نفر به افغانستان بازگردانده شدهاند؛ اقدامی که نگرانیهای گستردهای درباره پیامدهای انسانی آن ایجاد کرده است.
جنگ روایتها میان کابل و اسلامآباد
اظهارات تند مقامهای پاکستانی را میتوان بخشی از «جنگ روایتها» میان دو کشور نیز دانست. در حالی که پاکستان طالبان را به پناه دادن به گروههای مسلح متهم میکند، طالبان نیز بارها اسلامآباد را به مداخله در امور افغانستان و حملات نظامی در خاک این کشور متهم کردهاند.
با این حال، واقعیت جغرافیایی و پیوندهای تاریخی میان دو کشور باعث میشود که قطع کامل روابط عملاً ممکن نباشد. افغانستان و پاکستان بیش از ۲۶۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند و مسائل امنیتی، اقتصادی و انسانی آنها بهشدت به یکدیگر گره خورده است.
از همین رو بسیاری از ناظران معتقدند که با وجود تشدید تنشها، دو طرف ناچار خواهند بود در نهایت به نوعی از مدیریت بحران و گفتوگو برای کنترل اختلافات روی آورند؛ زیرا ادامه تقابل میتواند بیثباتی بیشتری را برای کل منطقه به همراه داشته باشد.
..................
پایان پیام/
نظر شما