به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ به نظر میرسد صحبتها درباره نزدیک بودن مداخله نظامی آمریکا در رویارویی یمن و عربستان، قطعیتر از چیزی است که دادهها و نشانههای موجود از واشنگتن اجازه میدهند. هرچند آمریکا بدون تردید احتمال استفاده از زور را افزایش داده است، اما این مسئله هنوز به سطحی نرسیده که بتوان آن را نشانهای قطعی از اتخاذ تصمیم برای جنگ و نزدیک بودن اجرای آن دانست.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان برای درک اینکه آیا ایالات متحده آمریکا واقعاً به سمت چنین مداخلهای حرکت میکند یا نه، ابتدا باید مشخص کرد که دقیقاً چه هدفی را دنبال میکند. آیا مسئله، تأمین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ و بابالمندب است؟ یا حفاظت از عمق خاک عربستان و تأسیسات انرژی این کشور است؟ و یا هدف، بازتنظیم قواعد درگیری است که بهتدریج دچار اختلال شدهاند. بهگونهای که از عربستان بهعنوان یک متحد راهبردی دفاع شود و اجازه داده نشود آسیبی به آن وارد شود؟
هر یک از این اهداف، هزینه، سطح نیرو و میزان آمادگی متفاوتی برای تحقق نیاز دارد. در حالی که با توجه به شرایط دشواری که دولت آمریکا با آن روبهروست، هیچیک از آنها تضمینشده نیست.
یکی از عواملی که فرضیه آمادهسازی برای مداخله مستقیم نظامی آمریکا را نیز تضعیف میکند، موضع خود این کشور درباره عدم تمایل به استفاده از زور برای متوقف کردن پیشروی نیروهای مسلح یمن است. حتی با وجود هشدارهایی که از مقامهای آمریکایی درباره خطری که این پیشروی برای کشتیرانی دریایی و بابالمندب ایجاد میکند، منتشر شده است.
«دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا نیز تنها گفته است که برای حل این مسئله، تلاش خواهد کرد. موضعی که بیشتر شبیه تلاش برای مهار رویارویی تا اعلام آمادگی برای ورود به آن است.
ترامپ دو درخواست بنسلمان برای حمله به یمن را رد کرد
شبکه «سیانان» در گزارشی اعلام کرده بود که ترامپ طی هفته گذشته، دو بار درخواست «محمد بنسلمان» ولیعهد سعودی برای حمله به نیروهای مسلح یمن را رد کرده است.
با این حال، بر اساس اطلاعات و گزارشهای درزکرده در رسانههای آمریکایی، کاخ سفید نشستی اضطراری برای بررسی گزینههای حمله در یمن برگزار کرده است. اقدامی که نشاندهنده تغییر در موضع واشنگتن است، هرچند به معنای آن نیست که تصمیم برای مداخله اتخاذ شده باشد.
این اقدام نشان میدهد که سطح تشدید تنش به مرحلهای رسیده که دیگر نادیده گرفتن آن برای واشنگتن دشوار است. در همین حال، تحلیلگران آمریکایی یک خط قرمز مشخص را مطرح کردهاند که میتواند آمریکا را حتی برخلاف تمایلش، به اقدام وادار کند و آن خط قرمز، بسته شدن تنگه بابالمندب یا هدف قرار گرفتن گسترده کشتیرانی بینالمللی در این تنگه است.
تنگه بابالمندب؛ خط قرمز احتمالی واشنگتن
در هفتههای اخیر، نیروهای مسلح یمن دامنه فعالیت نظامی خود را گسترش داده و بر مناطقی راهبردی مسلط شده است که امکان کنترل مستقیم این تنگه را برای آن فراهم میکند. همین مسئله باعث شده احتمال عبور از خط قرمز مذکور، بیش از هر زمان دیگری جدی شود.
در کنار این موضوع، عوامل دیگری نیز وجود دارند که میتوانند آمریکا را به تغییر رویکرد وادار کنند. از جمله حملاتی که به ریاض و نقاط مرتبط با زیرساختهای انرژی رسیدهاند.
امنیت عربستان و توانایی این کشور برای تولید، انتقال و صادرات نفت، ارتباط مستقیمی با منافع آمریکا دارد.
با این حال، هنوز نمیتوان با قطعیت گفت حمله آمریکا قریبالوقوع است یا اینکه در صورت وقوع، فراتر از یک عملیات محدود خواهد بود.
چه عواملی تصمیم آمریکا را تعیین میکنند؟
در هر صورت، آنچه جهت تصمیم آمریکا را مشخص خواهد کرد، مجموعهای از شاخصها از جمله ماهیت و دامنه استقرار نیروهای نظامی، نوع اهدافی که برای حمله احتمالی آماده میشوند، سطح هماهنگی اعلامشده با عربستان و مهمتر از همه، عبور از مرحله مهار تنش به مرحله صدور هشدار مستقیم است.
این مرحله آخر هنوز اتفاق نیفتاده است.
از همین رو، پرسش اصلی اکنون این است که آیا آمریکا صرفاً به استفاده از تهدید حمله برای بازدارندگی نیروهای مسلح یمن، بسنده خواهد کرد؟ و آیا این تاکتیک نتیجه خواهد داد و چه میزان فضای مانور برای ادامه آن وجود دارد؟
ریسکپذیری یمن و محاسبه واشنگتن
در این میان، یک تناقض مهم وجود دارد که باید در ارزیابی رویکرد آمریکا در قبال یمن مورد توجه قرار گیرد.
به نظر میرسد که یمن از ریسکپذیری برای تحمیل اراده خود بر طرف مقابل استفاده میکند، اما ظاهراً سطح این ریسکپذیری را تا جایی افزایش داده که ممکن است حتی آمریکا را به مداخله وادار کند. حتی اگر آمریکا در ابتدا طرف اصلی این رویارویی نبوده باشد.
در مقابل، عدم مداخله آمریکا تا این لحظه میتواند در صنعاء بهعنوان نشانهای از آن تفسیر شود که واشنگتن نمیخواهد جبهه جدیدی را باز کند. برداشتی که شاید جنبش انصارالله را به تقویت ابتکار عمل میدانی، چه در داخل یمن و چه در جهت خاک عربستان، تشویق کند.
آنچه این برداشت را تقویت میکند، اعلام تقریباً رسمی آمریکا مبنی بر این است که واشنگتن قصد ندارد برای کمک نظامی به عربستان وارد جنگ شود.
واشنگتن هنوز گزینههای دیگری روی میز دارد
در نهایت، دولت آمریکا همچنان ابزارهای زیادی در اختیار دارد که میتواند پیش از روی آوردن به گزینه نظامی از آنها استفاده کند. بهویژه در شرایط حساسی که واشنگتن تلاش دارد از ورود به یک ماجراجویی خارجی جدید با نتایج نامطمئن دوری کند.
یکی از این ابزارها، تلاش برای پیش بردن یک توافق میان دو طرف است. گزینهای که به نظر میرسد عربستان تاکنون با آن مخالفت کرده بهخصوص با توجه به شروطی که یمن مطرح کرده و میتواند عملاً به نفع این کشور، تمام شود.
اگر واشنگتن بخواهد به سمت یک راهحل مسالمتآمیز حرکت کند، باید بر هر دو طرف از جمله بر ریاض از طریق خودداری از مداخله نظامی مستقیم در کنار آن و نیز از جمله بر یمن از طریق هشدار درباره احتمال انجام حملات آمریکا علیه این کشور برای پذیرش آن فشار وارد کند.
در هر صورت، تصور راهحلی برای رویارویی یمن و عربستان بدون مداخله آمریکا خواه این مداخله نظامی باشد، خواه سیاسی و با هدف دستیابی به توافق یا ترکیبی از هر دو، دشوار است.
اما آنچه مسلم است اینکه آمریکا در شرایط کنونی تمایلی به رویارویی با معضل یمن نداشته است. آن هم در شرایطی که دولت آمریکا همزمان تحت فشارهای داخلی و خارجی قرار دارد و ممکن است درگیر رویارویی شود که نتایج آن قابل تضمین نیست و حتی شاید پیامدهایی بسیار بدتر از آنچه واشنگتن تلاش دارد از وقوعش جلوگیری کند، به دنبال داشته باشد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما