به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ پس از افشاگریهای اولیه والاستریت ژورنال بود که روزنامه نیویورکتایمز نیز در گزارشی تفصیلی از وجود دو پایگاه محرمانه رژیم صهیونیستی درعراق خبر داد. طبق این گزارش، این پایگاهها برای پشتیبانی لجستیکی از عملیات علیه ایران به کار گرفته شدهاند.
اگرچه وجود این پایگاهها از سوی منابع مختلفی تایید شد، اما منابعی نیز به نقل از چند مقام عراقی کشف این پایگاهها را رد کردند. بر اساس گزارشهای متعدد عراقی، ماجرا زمانی علنی شد که یک چوپان عراقی بهطور اتفاقی به یکی از این سایتها نزدیک شد و در جریان تیراندازی کشته شد.
منابع امنیتی عراق همچنین به نیویورکتایمز گزارش دادند که واشنگتن در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بغداد را وادار کرده بود برای حفاظت از هواپیماهای آمریکایی، رادارهای خود را خاموش کند؛ اقدامی که عملاً مسیرهای هوایی خارج از نظارت مستقل عراق ایجاد کرد.
در این زمینه عباس الجبوری، مدیر مرکز رسانهای و مطالعات استراتژیک الرفد در گفتوگو با خبرگزاری ابنا گفت: گزارش اخیر نیویورک تایمز (مه ۲۰۲۶) که وجود دو سایت مخفی اسرائیلی در صحرای انبار (بهویژه در نزدیکی نخیب و در وادی حمیر) را فاش کرد، شوک عمیقی را در محافل سیاسی و عمومی عراق ایجاد کرد، به ویژه پس از کشته شدن عواد الشمری، چوپان عراقی و درگیری بین نیروهای عراقی و نیروی ناشناس محافظ این سایت که برای پشتیبانی لجستیکی و سوختگیری در طول جنگهای ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶ علیه ایران در نظر گرفته شده بود.
الجبوری گفت: در سطح مردمی و پارلمانی نیز واکنشها بسیار خشمگینانه بود؛ اعضای پارلمان و شهروندان عراقی این اقدام را توهین آشکار به کرامت ملی و حاکمیت عراق دانستند. همچنین پارلمان فشار شدیدی را در درخواست برای برگزاری جلسات استماع عمومی و بازجویی از فرماندهان امنیتی وارد کرد.
وی افزود: در سطح رسمی نیز دولت و فرماندهی نظامی عراق در تلاش هستند تا با انکار اطلاع قبلی یا اشاره به برخورد با عملیاتهای فرود مرموز و همزمان ارائه شکایات رسمی به شورای امنیت سازمان ملل، شوک ناشی از رسانهها را کاهش دهند. البته باید تاکید کنم که در واقعیت، عراق به دلیل وابستگی تاریخی به پشتیبانی لجستیکی آمریکا از آسیبپذیری بزرگی در اعمال حاکمیت مطلق بر حریم هوایی و مناطق وسیع بیابانی خود (مانند بیابان الانبار) رنج میبرد. این امر، جلوگیری از تکرار چنین تهاجمهای لجستیکی سریعی که میتوانند ظرف چند هفته ایجاد و برچیده شوند را به یک چالش نظامی و فناوری تبدیل میکند که فراتر از تواناییهای فعلی سیستمهای دفاع هوایی عراق است. البته جدیت واکنشهای رسمی و عمومی و توانایی جلوگیری از تکرار چنین حوادثی را دارد.
مدیر مرکز رسانهای الرفد درباره اهداف افشای گزارش نیویورکتایمز و تأثیر آن بر امنیت ملی عراق گفت: انتشار این جزئیات حساس در این زمان (پس از آتشبس آوریل ۲۰۲۶ و تشدید تنش اخیر حاوی چندین پیام رمزی از جمله پیامی بازدارنده برای «محور مقاومت» و ایران و نوعی نمایش قدرت است که اسرائیل قادر به نفوذ عمیق به منطقه جغرافیایی نزدیک ایران و رساندن خطوط تدارکاتی و نجات نظامی جستجو و نجات هوایی خود به فاصله قابل هدفگیری از مرز ایران است.
وی افزود: این افشاگری به دنبال در تنگنا قرار دادن دولت عراق و تلاشی برای بیثبات کردن اوضاع سیاسی در بغداد و ایجاد شکاف بین دولت و گروههای مسلح با این ادعا بوده که بغداد یا ناتوان است یا در از کار انداختن سیستم رادار همدست است.
الجبوری تاکید کرد که تأثیر افشای این خبر بر امنیت ملی فاجعهبار است، زیرا رسماً عراق را در نظر جامعه بینالمللی و کشورهای همسایه به یک صحنه عملیاتی زنده تبدیل میکند که در معرض حمله قرار دارد و در نتیجه احتمال حملات پیشگیرانه یا تلافیجویانه مستقیم به خاک عراق را افزایش میدهد.
وی درباره اجبار بغداد به خاموش کردن رادارها گفت: گزارشهایی که نشان میدهد واشنگتن بغداد را تحت فشار قرار داده تا رادارها و سیستمهای نظارتی خود را در طول حملات به ایران برای محافظت از هواپیماهای آمریکایی و اسرائیلی خاموش کند، اوج نقض حاکمیت ملی را نشان میدهد.
این تحلیلگر عراقی تاکید کرد: این اقدام نه تنها حاکمیت کشور را نقض میکند، بلکه دستگاه امنیتی از پیش آسیبدیده عراق را نیز غیرفعال و فضای هوایی عراق را به اجبار به یک کریدور امن و باز برای عملیات نظامی خارجی بدون اجازه دولت تبدیل میکند.
وی درباره توانایی دولت عراق برای مقاومت در برابر دیکتههای خارجی گفت: دولت عراق تحت فشار مضاعفی است؛ ایالات متحده علاوه بر نفوذ مالی مرتبط با حسابهای نفتی و دلاری در فدرال رزرو، کلیدهای کنترل فنی بر بسیاری از برنامههای تسلیحاتی و دفاع هوایی عراق را در دست دارد. تحمل این فشار مستلزم یک تصمیم سیاسی یکپارچه و جسورانه برای توسعه جایگزینهای استراتژیک مانند تنوع بخشیدن به منابع رادار و دفاع هوایی از کشورهایی مانند چین یا روسیه است، فرآیندی که به دلیل اختلافات سیاسی داخلی با مشکل مواجه شده است.
الجبوری درباره موضع سخنگوی فرمانده کل قوا مبنی بر اینکه «عراق سکویی برای تجاوز نخواهد بود»، گفت که این موضع منعکسکننده دکترین سیاسی رسمی است که به قانون اساسی و حسن همجواری پایبند است. با این حال، وقتی در واقعیت به کار گرفته میشود، جنبه تبلیغاتی و سیاسی دارد و برای حفظ آبروی دیپلماتیک و جلوگیری از حملات تلافیجویانه مستقیم به عراق از کشورهای همسایه ضروری است، اما از نظر قابلیت اجرایی باید گفت که با توجه به زمینهای بیابانی باز، فضای هوایی تحت سلطه فناوری پارازیت و برتری هوایی آمریکا، وجود پایگاههای نظامی محل استقرار نیروهای خارجی تحت توافقات یا ترتیبات ضد تروریسم و نفوذ فراگیر اطلاعاتی اسرائیل که از طریق آسیبپذیریهای منطقهای و مناطق دورافتاده انجام میشود، اجرای این موضع در عمل عملا غیرممکن است. بنابراین، در حالی که نیات پشت این بیانیه صادقانه است، واقعیتهای میدانی مانع از اجرای آن میشوند.
وی درباره ادعای رهگیری پهپادهای عراق توسط عربستان سعودی و امارات متحده عربی و خطرات جنگ نیابتی در عراق گفت: با افزایش ادعاهای مربوط به رهگیری پهپادها از سمت عراق به سمت کشورهای خلیج فارس، خطر تبدیل شدن کشور به عرصهای برای درگیریهای نیابتی دیگر یک پیشگویی صرف نیست، بلکه واقعیتی است که ما در حال حاضر در آن زندگی میکنیم. بله، عراق در حال حاضر در قلب یک جنگ سایه و نیابتی قرار دارد. گروه های مسلح عراق، هدف قرار دادن منافع اسرائیل یا متحدان واشنگتن را یک وظیفه استراتژیک برای کاهش فشار بر محور مقاومت میدانند، در حالی که همسایگان عراق این پهپادها را تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی خود میدانند که میتواند منجر به پیامدهای امنیتی شود.
مدیر مرکز مطالعات استراتژیک الرفد افزود: چندین راهحلهای پیشنهادی برای حفظ ثبات وجود دارد که از آن جمله میتوان به ایجاد یک سیستم دفاع هوایی مستقل و سرمایهگذاری مازاد مالی برای پایان دادن فوری به انحصار آمریکا بر حریم هوایی عراق با خرید رادارها و سیستمهای نظارتی پیشرفته از منابع شرقی یا اروپایی اشاره کرد.
همچنین باید پروتکل حضور ایالات متحده سازماندهی مجدد شده و جدول زمانی دقیق و غیرقابل مذاکره برای پایان دادن به نقش رزمی و کنترل فنی نیروهای ائتلاف تعیین و تعریف دقیقی از مأموریتهای آنها تحت نظارت کامل عراق ارائه شود.
الجبوری درباره مواضع برخی از چهرههای کُرد و افکار عمومی در منطقه در همسویی با ایران گفت: موضع اتخاذشده توسط برخی از چهرههای مذهبی یا قبیلهای در کردستان عراق مانند شیخ سید عیسی برزنجی و ماموستا سامی عثمان فرج در همسویی کامل با مواضع محور مقاومت و ایران، پدیدهای درخور بررسی است. باید دید که آیا این موضع، انعکاس افکار عمومی است یا دیدگاه اقلیت؟ در واقعیت سیاسی و اجتماعی در منطقه کردستان، این موضع از دیدگاه نیروهای سیاسی رسمی و حزبی غالب به نمایندگی حزب دموکرات کردستان و نفوذ قابل توجه آن دیدگاه اقلیت محسوب میشود. اکثریت سیاسی در منطقه تمایل دارند روابط متعادلی با غرب حفظ کنند و از همسویی مستقیم با محور ایران اجتناب کنند. در واقع، این منطقه همیشه در معرض اتهامات نفوذ ضد اطلاعاتی بوده است.
این تحلیلگر عراقی افزود: با این حال، ظهور چنین صداهایی نشاندهنده حضور یک جریان اسلامی یا صوفی و اقشاری در منطقه است که تحت تأثیر ملاحظات ایدئولوژیک قرار دارند. این گروهها معتقدند که حاکمیت عراق و همبستگی اسلامی علیه اسرائیل بر محاسبات تنگنظرانه حزبی اولویت دارد و این نشاندهنده گسترش قطببندی منطقهای به درون خود بافت اجتماعی کردها است.
مدیر رسانه ای الرفد در پایان درباره مسیر همکاری بین دولت جدید عراق و ایران گفت: با توجه به ساختار سیاسی فعلی و شرایط منطقهای سال ۲۰۲۶، همکاری بین دولت عراق و ایران مسیری شتابان و بسیار هماهنگ را در پیش گرفته است. از نظر امنیتی و نظامی، هماهنگی اطلاعاتی و لجستیکی عمیقی بهویژه پس از حملات اخیر وجود دارد. تهران به دنبال پر کردن شکافهایی است که اسرائیل و ایالات متحده در غرب و شمال عراق از آنها سوءاستفاده کردهاند و دولت عراق خود را مجبور به هماهنگی با همسایهاش میبیند تا از حملات تلافیجویانه ایران که ممکن است به دلیل فعالیتهای خصمانه، سایتهایی را در داخل عراق هدف قرار دهد، جلوگیری کند.
وی اضافه کرد: از نظر اقتصادی و سیاسی، بخش انرژی (گاز و برق) و تجارت همچنان شریانهای حیاتی هستند که بغداد نمیتواند بدون آنها زندگی کند. دولت جدید به دنبال سازوکارهای مالی نوآورانه برای دور زدن تحریمهای ایالات متحده علیه معاملات با ایران است.
الجبوری در پایان افزود: به طور خلاصه، همکاری به دلیل جغرافیا و فشار بحرانها به سمت ادغام اجباری پیش میرود. با این حال، دولت دائما در تلاش است تا روابط را متعادل کند و حد وسط را حفظ کند تا از جدایی کامل از جهان عرب یا رویارویی مستقیم با واشنگتن جلوگیری کند؛ معضلی که روز به روز پیچیدهتر میشود.
................
پایان پیام
نظر شما