به گزارش خبرگزاری بین المللی اهل بیت (ع) ـ ابنا ـ لیندسی روز جمعه ۲۵ اردیبهشت در پیامی در شبکه اجتماعی «اکس» اعلام کرد که گزارشهای منتشرشده درباره بازداشت چند خبرنگار بدون اعلام رسمی اتهام، نشانهای نگرانکننده از ادامه سرکوب آزادی بیان در افغانستان است. او همچنین به گزارشهایی درباره ورود نیروهای طالبان به برخی دفاتر رسانهای در کابل و ضبط تجهیزات کاری اشاره کرده و گفته است که هرگونه برخورد با خبرنگاران باید بر اساس روند شفاف و قانونی صورت گیرد.
اظهارات این مقام بریتانیایی در حالی مطرح میشود که هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز روز گذشته با نشر بیانیهای جداگانه، نسبت به تشدید فشارها بر رسانهها هشدار داده و از طالبان خواسته بود درباره مبنای حقوقی بازداشت خبرنگاران وضاحت دهند.
یوناما در این بیانیه، بازداشت خبرنگاران بدون اعلام اتهام، یورش به دفاتر رسانهای و توقیف تجهیزات کاری را «نگرانکننده» توصیف کرده و تأکید کرده است که محدودشدن فعالیت رسانهها، بهطور مستقیم بر شفافیت، پاسخگویی و دسترسی مردم به اطلاعات تأثیر منفی میگذارد.
در ماههای اخیر، فشار طالبان بر رسانههای داخلی افغانستان بهگونه چشمگیری افزایش یافته است. خبرنگاران و فعالان رسانهای بارها از بازداشت، بازجویی، تهدید، سانسور اجباری و دخالت مستقیم طالبان در تولید و نشر محتوا شکایت کردهاند.
پیشتر نیز سازمان حمایت از رسانههای افغانستان (امسو) نسبت به محدودیتهای تازه طالبان بر برنامههای سیاسی رسانهها هشدار داده بود. بر اساس دستور تازه وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، رسانهها تنها اجازه دارند از افرادی در برنامههای سیاسی دعوت کنند که از سوی این گروه تأیید و برای آنان کارت ویژه صادر شده باشد؛ اقدامی که با واکنش گسترده نهادهای رسانهای روبهرو شد.
امسو اعلام کرده بود که این سیاست، استقلال رسانهها را بهشدت آسیب میزند و عملاً طالبان تلاش دارند روایت رسمی و یکجانبه خود را بر فضای رسانهای کشور تحمیل کنند. این نهاد همچنین هشدار داده بود که محدودسازی دیدگاهها و کنترل مهمانان برنامههای سیاسی، تلاشی آشکار برای خاموشکردن صدای منتقدان و کنترل افکار عمومی است.
همزمان، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان، نیز اخیراً از طالبان خواسته بود تمامی خبرنگاران زندانی را فوراً آزاد کنند و اجازه دهند رسانهها بدون ترس از بازداشت، تهدید و انتقامجویی فعالیت کنند.
بنت تأکید کرده بود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، فضای رسانهای افغانستان بهشدت سرکوبگرانه و خصمانه شده و بسیاری از خبرنگاران ناچار به خودسانسوری شدهاند. او هشدار داده بود که حتی پوشش موضوعات عادی نیز در افغانستان تحت حاکمیت طالبان میتواند برای خبرنگاران خطرناک باشد؛ بهویژه زمانی که گزارشها به موضوعاتی چون حقوق زنان، فساد، وضعیت امنیتی یا انتقاد از عملکرد طالبان مرتبط باشد.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی مرکز خبرنگاران افغانستان، تنها در سال ۲۰۲۵ دستکم دهها مورد بازداشت خبرنگاران ثبت شده و شمار زیادی از رسانهها نیز یا تعطیل شدهاند و یا زیر فشارهای امنیتی و اقتصادی طالبان فعالیت میکنند.
در همین حال، سازمان گزارشگران بدون مرز در تازهترین گزارش خود اعلام کرده است که افغانستان تحت حاکمیت طالبان، به یکی از بستهترین و سرکوبگرترین کشورها برای فعالیت رسانهای در جهان تبدیل شده است. بر اساس شاخص جهانی آزادی مطبوعات در سال ۲۰۲۶، افغانستان در میان ۱۸۰ کشور در رتبه ۱۷۵ قرار گرفته؛ جایگاهی که نشاندهنده سقوط شدید آزادی بیان و نابودی تدریجی رسانههای مستقل در کشور است.
این سازمان تأکید کرده که طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان، با وضع قوانین محدودکننده، سانسور گسترده، ارعاب خبرنگاران و سرکوب رسانههای منتقد، عملاً فضای اطلاعرسانی آزاد را از بین بردهاند. بسیاری از خبرنگاران، بهویژه زنان، یا مجبور به ترک حرفه خود شدهاند یا کشور را ترک کردهاند.
فعالان رسانهای میگویند طالبان نهتنها رسانهها را تحت فشار قرار دادهاند، بلکه تلاش دارند هرگونه روایت مستقل، انتقادی و غیرهمسو با سیاستهای این گروه را خاموش کنند؛ روندی که نگرانی گسترده نهادهای بینالمللی و مدافعان آزادی بیان را بهدنبال داشته است.
.....................
پایان پیام/
نظر شما