به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ استاد سیدمجتبی نورمفیدی در گفتوگو با خبرنگار ابنا، با اشاره به شرایط پرتنش جهان اسلام و بحرانهایی همچون جنگ، اشغال، فشارهای سیاسی و اقتصادی و تهدیدهای امنیتی، اظهار کرد: اگر اختلافات مذهبی از چارچوب گفتوگوی علمی و اجتهادی خارج شود و به نزاع، نفرت و تقابل اجتماعی تبدیل شود، ظرفیتهای امت اسلامی فرسوده و زمینه برای بهرهبرداری دشمنان فراهم خواهد شد.
وی با استناد به تأکید قرآن کریم بر اجتماع و پرهیز از تفرقه، افزود: امام خمینی(ره) از آغاز نهضت اسلامی بر «وحدت کلمه» تأکید داشتند و پس از ایشان نیز رهبر شهید انقلاب، وحدت را بهعنوان مسئلهای راهبردی برای جهان اسلام مورد توجه قرار دادند.
رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر با بیان اینکه وحدت به معنای نادیده گرفتن یا حذف تفاوتهای مذهبی نیست، تصریح کرد: تعصب مذهبی، ناآگاهی، تکفیر، توهین به مقدسات، جریانهای افراطی و همچنین سوءاستفاده قدرتهای سیاسی از اختلافات مذهبی، از مهمترین موانع تحقق وحدت اسلامی هستند. راه درست آن است که اختلافات موجود از یک عامل نزاع به موضوعی برای گفتوگوی علمی و تعامل سازنده تبدیل شود.
علما و نخبگان، پیشگامان حفظ وحدت
استاد نورمفیدی نقش علما و نخبگان دینی را در تقویت یا تضعیف وحدت اسلامی بسیار مهم دانست و گفت: نوع سخن گفتن و رفتار عالمان دینی میتواند اختلافات مذهبی را در مسیر طبیعی خود، یعنی بحث علمی و اجتهادی، نگه دارد یا زمینه تبدیل آن را به اختلافی اجتماعی و سیاسی فراهم کند.
وی ادامه داد: علمای شیعه و اهل سنت باید نسبت به جریانهایی که تلاش میکنند میان مذاهب اسلامی بدبینی و دشمنی ایجاد کنند، هوشیار باشند و اهانت به مقدسات را خط قرمز خود بدانند. دفاع علمی از مبانی یک مذهب، هیچ نیازی به توهین، تحقیر و تخریب مقدسات دیگر مذاهب ندارد.
رسانهها؛ مرز میان همگرایی و شکاف مذهبی
این استاد حوزه علمیه با اشاره به نقش تعیینکننده رسانهها در مناسبات میان مسلمانان اظهار کرد: رسانه تنها وظیفه انتقال خبر را بر عهده ندارد، بلکه در شکلدهی به تصویر ذهنی مردم از یکدیگر نیز نقش دارد؛ از همین رو میتواند فاصلههای ذهنی میان مسلمانان را کاهش دهد یا با ادبیات تحریکآمیز و برجسته کردن رفتارهای افراطی، شکافهای مذهبی را عمیقتر کند.
نورمفیدی با اشاره به شیوههای جدید ایجاد تفرقه افزود: تولید محتوای جعلی، انتشار سخنان تقطیعشده و تحریک احساسات مذهبی از جمله روشهایی است که باید نسبت به آنها هوشیاری بیشتری داشت. رسانه وحدتگرا به معنای پنهان کردن اختلافات علمی نیست، بلکه اجازه نمیدهد اختلاف علمی و مذهبی به نفرت و دشمنی تبدیل شود.
جمهوری اسلامی و ضرورت تقویت تقریب مذاهب
رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر با اشاره به جایگاه وحدت در گفتمان انقلاب اسلامی بیان کرد: از نگاه امام خمینی(ره)، وحدت یک تکلیف اسلامی و مقدمهای برای عزت مسلمانان بود و رهبر شهید انقلاب نیز بر همکاری و همگرایی میان مذاهب اسلامی تأکید داشتند.
وی افزود: امروز مفهوم تقریب مذاهب باید از سطح ارتباط میان علما فراتر رود و همکاریهای مشترک علمی، فرهنگی، اجتماعی، رسانهای و تمدنی میان مسلمانان توسعه پیدا کند.
به گفته استد درس خارج حوزه علمیه قم، حفظ هویت مذهبی هیچ منافاتی با همزیستی، همکاری و تعامل میان پیروان مذاهب ندارد و نمونه آن را میتوان در ایستادگی پیروان مذاهب مختلف اسلامی در برابر تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی مشاهده کرد.
وحدت بدون تولید دانش پایدار نمیماند
مدیر موسسه دارالمعرفه با تأکید بر ضرورت پیوند وحدت با تولید دانش و نظریه گفت: وحدت پایدار نباید در برگزاری مراسم و همایشها خلاصه شود؛ حوزههای علمیه و دانشگاهها باید به سمت پژوهشهای مشترک میان اندیشمندان شیعه و سنی در حوزههایی مانند فقه، کلام، تاریخ، تمدن اسلامی و مسائل اجتماعی حرکت کنند.
وی خاطرنشان کرد: برای آینده جهان اسلام باید نسل جدیدی از پژوهشگران تربیت شوند که شناخت عمیق و تخصصی از مذاهب اسلامی داشته باشند. وحدت آینده تنها با توصیههای اخلاقی شکل نمیگیرد، بلکه به ادبیات علمی، نظریهپردازی و نیروی انسانی متخصص نیاز دارد.
قم میتواند به مرکز گفتوگوی علمی مذاهب تبدیل شود
نورمفیدی با اشاره به ظرفیتهای علمی و بینالمللی قم گفت: حضور طلاب و پژوهشگرانی از کشورهای مختلف در این شهر، فرصت ارزشمندی فراهم کرده است تا قم از یک مخاطب جهان اسلام به مرکزی برای گفتوگوی علمی میان مذاهب اسلامی تبدیل شود.
وی پیشنهاد کرد حوزه علمیه قم با راهاندازی کرسیهای مشترک علمی، تربیت استادان مسلط بر مذاهب مختلف و تولید آثار علمی چندزبانه، در زمینه نظریهپردازی درباره تقریب مذاهب پیشگام شود و قم را به یکی از مراکز اصلی تولید ادبیات تمدنی وحدت اسلامی تبدیل کند.
وحدت؛ از یک مناسبت به فرهنگ عمومی
رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر در پایان با تأکید بر اینکه هفته وحدت نباید صرفاً به چند مراسم و سخنرانی محدود شود، گفت: وحدت باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود و آثار آن را در مدرسه، دانشگاه، مسجد، حوزه، رسانه و فضای مجازی مشاهده کنیم.
استاد سید مجتبی نورمفیدی خاطرنشان کرد: وحدت به معنای انکار اختلافات نیست، بلکه به معنای مدیریت حکیمانه آنهاست؛ مسلمانان میتوانند در مسائل علمی و اجتهادی اختلاف نظر داشته باشند، اما در اصول اساسی اسلام و دفاع از عزت و منافع امت اسلامی در کنار یکدیگر قرار گیرند. بر همین اساس، همگرایی مسلمانان در شرایط امروز نهتنها یک فضیلت اخلاقی، بلکه یک ضرورت تمدنی است.
.............
پایان پیام
نظر شما