به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ تحولات اخیر در یمن از جمله تسلط نیروهای مسلح این کشور بر سواحل غربی یمن و تنگه باب‌المندب، منطقه شاخ آفریقا را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است. چالش‌هایی که کشورهای این منطقه در قبال آنها رویکردهای متفاوتی دارند، اما آنچه تاکنون آشکار به نظر می‌رسد، ناکامی عربستان در بسیج این کشورها در حمایت از خود است.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان در این میان، موضع اریتره اهمیت ویژه‌ای دارد. «عثمان صالح»، وزیر خارجه این کشور، ۱۱ سپتامبر اعلام کرد که برای درگیری در یمن، راه‌حل نظامی وجود ندارد و از کشورهای ساحلی دریای سرخ از جمله یمن ـ که آن را کشوری بدون یک دولت واحد و مسلط بر سراسر سرزمین توصیف کرد ـ خواست برای تضمین آزادی کشتیرانی در دریای سرخ با یکدیگر همکاری کنند.
هم‌زمان، وزارت خارجه اریتره، امارات را به دنبال کردن سیاست‌های امپریالیستی در منطقه با همکاری رژیم صهیونیستی متهم کرد و گفت که ابوظبی منافع تجاری خود را در دریای سرخ فراتر برده است. عثمان صالح همچنین از کشورهای حوضه دریای سرخ ـ که اشاره‌ای غیرمستقیم به مصر تلقی می‌شود ـ خواست نسبت به اهداف راهبردی ابوظبی از گسترش کنترل بر بنادر شاخ آفریقا و تقویت حضور خود در این منطقه هوشیار باشند.
موضع اریتره و اهمیت باب‌المندب
موضع اسمره به‌ویژه از آن جهت اهمیت دارد که نیروهای مسلح یمن، کنترل خود را بر جزایر نزدیک سواحل اریتره از جمله جزیره «جبل زُقر»، گسترش داده‌اند. رسانه‌ها سال گذشته با استناد به تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، احتمال داده بودند که امارات و رژیم صهیونیستی در این جزیره یک باند پروازی به طول ۲ هزار متر ساخته باشند.
اهمیت موضع اریتره همچنین با توجه به گزارش‌های پیشین درباره وجود همکاری میان جنبش انصارالله و مقام‌های اریتره افزایش می‌یابد.
فارغ از آنچه رسانه‌های غربی درباره ارتباط اریتره با ایران و نزدیک شدن این کشور به محور تحت رهبری تهران مطرح می‌کنند، سیاست‌های اسمره ـ از جمله پایان دادن به شراکت با دولت «آبی احمد» پس از پایان جنگ تیگرای در نوامبر ۲۰۲۲ ـ در عمل با پروژه‌های سلطه منطقه‌ای و بین‌المللی تحت رهبری امارات و رژیم صهیونیستی و با حمایت خاموش آمریکا در تعارض قرار گرفته است.
این سیاست‌ها که بر حاکمیت ملی تأکید دارند، می‌توانند اریتره را به بازیگری مهم در مناقشه جاری میان عربستان و یمن به‌ویژه در یکی از مهم‌ترین عرصه‌های این مناقشه برای اریتره یعنی تنگه باب‌المندب، تبدیل کنند.
جیبوتی؛ تأکید بر آزادی کشتیرانی
جیبوتی نیز در ۱۳ سپتامبر بر تعهد روشن خود به اصل تضمین آزادی کشتیرانی و امنیت آبراه‌های بین‌المللی تأکید کرد و بار دیگر خواستار راه‌حلی سیاسی، جامع و پایدار برای بحران یمن شد.
تنها چند ساعت پس از این موضع‌گیری، گزارش‌هایی درباره تسلط نیروهای مسلح یمن بر دو جزیره راهبردی در دریای سرخ منتشر شد. تحولی که بر اساس آن، این نیروها تنها ۳۴ کیلومتر با پایگاه آمریکایی «کمپ لیمونیه» در جیبوتی فاصله دارند و این پایگاه اکنون در تیررس پهپادها و موشک‌های نیروهای مسلح یمن، قرار گرفته است.
این پایگاه که بزرگ‌ترین پایگاه نظامی آمریکا در آفریقا به شمار می‌رود، مهم‌ترین نقطه آغاز برای هرگونه اقدام نظامی احتمالی آمریکا علیه یمن محسوب می‌شود. این در حالی است که گزارش‌های پیشین رسانه‌های غربی از مخالفت جیبوتی در چند مورد با استفاده نیروهای آمریکایی از «کمپ لیمونیه» برای انجام حملات علیه یمن حکایت داشتند.
هم‌زمان با اعلام دولت آمریکا به عربستان مبنی بر اینکه در حال حاضر برنامه‌ای برای مداخله مستقیم علیه یمن ندارد، گزارش‌ها درباره نقش نظامی آمریکا در جیبوتی نیز افزایش یافته است. نقشی که بر کمک به دفاع از تنگه باب‌المندب متمرکز توصیف شده است.
بر اساس این گزارش‌ها، ترتیبات حضور نیروهای آمریکایی که از سوی کشور میزبان تعیین می‌شود، محدودیت‌هایی را بر مأموریت این نیروها اعمال کرده و فعالیت آنها را به عملیات مبارزه با تروریسم محدود می‌کند. در نتیجه، امکان گشودن یک رویارویی نظامی مستقیم علیه یمن از خاک جیبوتی وجود ندارد.
چنین احتیاطی از سوی آمریکا می‌تواند جیبوتی را در موقعیتی دشوار قرار دهد. چراکه عربستان طی سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین متحدان این کشور بوده است.
سفر بن‌سلمان به قاهره؛ افق بسته ریاض
در چنین شرایطی، سفر اخیر «محمد بن‌سلمان» ولیعهد عربستان به قاهره نیز نشانه‌ای از محدود شدن گزینه‌های ریاض به‌ویژه با توجه به ملاحظات مصر و اریتره درباره مشارکت در جنگ نظامی علیه یمن به شمار می‌رود.
رویکرد قاهره در این زمینه بر این ارزیابی استوار است که ایجاد یک کانون دائمی بحران در جنوب دریای سرخ می‌تواند برای سال‌ها ادامه پیدا کند و توان نظامی عربستان حتی در صورت برخورداری از پشتیبانی نیروهای دوست، لزوماً قادر نخواهد بود این مناقشه را به‌سادگی به نفع خود پایان دهد.
سفر بن‌سلمان به مصر تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که ولیعهد عربستان در ریاض نشست محرمانه‌ای با شماری از فرماندهان ارشد نظامی در فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا(سنتکام) برگزار کرده بود. این سفر همچنین با گمانه‌زنی‌هایی درباره وجود طرحی برای مشارکت مصر در کنار عربستان حتی در حوزه تبادل اطلاعات، همراه شد.
با این حال به نظر می‌رسد که قاهره رویکردی کاملاً متفاوت را دنبال می‌کند. هرچند ممکن است برای جلب رضایت عربستان، مصر برخی اقدامات عملیاتی و محدود را نیز در دستور کار قرار دهد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما