جرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۵/ بسیاری از گناهان از عدم حلم ناشی می‌شود

خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ابنا:

رهبر شهید انقلاب اسلامی در اولین روز سال گذشته در دیدار با هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم، با اشاره به شکست دشمنان در دور کردن مردم از معنویات، ایام نخست امسال را متعلق به امیرالمؤمنین یعنی قله رفیع عدالت، تقوا و گذشت خواندند و گفتند: ملت ایران و ملت های مسلمان برای استفاده از درس‌های حضرت علی(ع) به عنوان برترین انسان‌ها بعد از پیامبر(ص)، به نهج‌البلاغه مراجعه کنند و فعالان عرصه فرهنگی به مطالعه و آموزش این کتاب عظیم توجه ویژه داشته باشند.

توصیه شهید حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به توجه و استفاده بیشتر از نهج‌البلاغه در حالی صورت می‌گیرد که ایران و جهان اسلام خصوصا جوامع پیرو اهل‌بیت(ع) شرایط خطیر و حساسی را پشت سر می‌گذارنند.

با توجه به تأکیدات رهبر شهید، خبرگزاری ابنا امسال اهتمام ویژه‌ای به نشر آموزه‌های نهج البلاغه دارد. از این رو حجت الاسلام و المسلمین «محمد نمازی» استاد حوزه و پژوهشگر نهج‌البلاغه در سلسله ویدیوهایی به تشریح جایگاه و معارف نهج البلاغه می‌پردازد.

باسمه تعالی

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.

ادامه‌ی خطبه‌ی متقین را ببینیم که اهل تقوا چطور هستند که ما هم ان‌شاءالله در همان مسیر گام برداریم.

دوباره حضرت می‌فرمایند: «یَمْزُجُ الْحِلْمَ بِالْعِلْمِ» اهل تقوا، حلم را با علم به هم آمیخته‌اند، یعنی هم حلیم هستند، هم عالم هستند، هم آگاه هستند، این حلم خیلی در بندگی تأثیر دارد.

در روایت آمده است، کسی که غضب کند ولی از خودش حلم نشان دهد، خدا مزه‌ی طاعت جدید را به او می‌چشاند. خیلی از گناهان از عدم حلم است. توقع از اهل علم این است که حلم داشته باشند؛ «یَمْزُجُ الْحِلْمَ بِالْعِلْمِ وَ الْقَوْلَ بِالْعَمَلِ» آدم باتقوا دائم حرف نمی‌زند، قولش را با عمل ممزوج و همراه کرده است. «تَرَاهُ قَرِیباً أَمَلُهُ»؛ متقین را این‌طور می‌بینید که آرزوهایش نزدیک و دست‌یافتنی است، نه طول الأمل، نه آرزوهای دست‌نیافتنی که فرصت فعلی را هم از دست بدهد.

«قَلِیلًا زَلَلُهُ» لغزش‌هایش کم است؛ می‌خواهد بندگی کند، ولی اگر گاهی هم لغزید، این‌ها زیاد نیست. در یکی از حکمت‌ها داریم که از لغزش جوان‌مردان بگذرید، چرا که دستش به دست خداست و اگر یک پای او بلغزد، خداوند دستش را می‌گیرد و او را نجات می‌دهد و باعث می‌شود که دوباره بایستد. نباید کسی را سرزنش کنیم، خودمان هم ممکن است دچار لغزش شویم و هم اینجا حواس‌مان باشد که کاری کنیم کمتر لغزش پیش آید، مثل متقین «قَلِیلًا زَلَلُهُ». لازمه‌اش هم فهم درست و عمیق دین است که بدانیم محل لغزش کجاست و بدانیم که شیطان چطور در کمین انسان است؟ باید خطبه‌ی قبلی را بخوانیم، خطبه‌ی 192 باعث می‌شود که در برابر لغزش‌هایی محافظت شویم که شیطان موجب آن‌ها می‌شود.

«خَاشِعاً قَلْبُهُ» متقین قلب قسیّ ندارند بلکه قلب خاشعی دارند. همان‌طور که گفت عبادت‌شان خاشعانه است، قلب‌شان هم خشوع دارد. «قَانِعَةً نَفْسُهُ» نفس قانعی دارند و به دنبال زیادی، زیاده‌روی و سورچرانی در دنیا نیستند. «مَنْزُوراً أَکْلُهُ» خوردن متقین کم است و زیاد نیست. در روایت داریم که برای قلب مؤمن هیچ چیزی زیان‌بارتر از شکم‌سیری نیست.

«سَهْلًا أَمْرُهُ»؛ بسیار فرمایش مهمی است، امر متقین سهل و آسان است. یعنی چه؟ یعنی کارهایش روان است، دارد بندگی می‌کند. اصلاً خدا بندگی را برای اهلش آسان کرده است. خدا بندگی خودش را دست‌نیافتنی نکرده است. «سَهْلًا أَمْرُهُ» یعنی در حد طاقتش مسئولیت قبول می‌کند، کاری که می‌تواند قبول می‌کند. تقسیم‌بندی زمانش طوری نیست که تکلّفی برای او بیاورد. «سَهْلًا أَمْرُهُ حَرِیزاً دِینُهُ» دینش هم حفظ شده است، گویی در یک حرزی است. «حَرِیزاً دِینُهُ» چطور حفظ شده است؟ هم به چیزهایی که یاد گرفته عمل می‌کند و هم دائماً با همین آیات و روایات مأنوس است که از دینش جدا نشود.

«مَیِّتَةً شَهْوَتُهُ» گویی شهوتش مُرده است. معلوم است که خواسته‌های حلال را نمی‌گوید بلکه زیاده‌خواهی‌ها و شهوت‌های حرام است. او نمی‌گوید که کم است، نمی‌فرماید که جلویش را گرفته است، اصلاً «مَیِّتَةً شَهْوَتُهُ»، گویی مُرده است. طوری حریم خدا را حفظ می‌کند که گویی این شهوات از خودشان جلوه‌ای ندارند.

«مَکْظُوماً غَیْظُهُ» غیظش را فروخورده و کظم غیظ کرده است که این هم از صفات بسیار مهم است. «الْخَیْرُ مِنْهُ مَأْمُولٌ وَ الشَّرُّ مِنْهُ مَأْمُونٌ» کار خیر از این شخص مورد انتظار است و مردم از کار شر در امان هستند. مثل جملات قبل است که خیر از او دیده می‌شود ولی شری دیده نمی‌شود.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

...............................

پایان پیام/ 167