به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ گزارش سالانه «اسلامهراسی در اروپا ۲۰۲۵» که از سوی نهاد مستقر در بروکسل موسوم به «کالکتیف مقابله با اسلامهراسی در اروپا» منتشر شده، تصویری نگرانکننده از وضعیت مسلمانان در کشورهای اروپایی ارائه میدهد؛ وضعیتی که در آن نفرت علیه مسلمانان دیگر صرفا به حملات خیابانی محدود نیست، بلکه به بخشی از ساختار سیاسی، رسانهای و امنیتی اروپا تبدیل شده است. این گزارش که بر پایه شکایت قربانیان، پایش رسانهها و دادههای نهادهای دانشگاهی در ۱۱ کشور اروپایی از جمله بریتانیا، فرانسه، سوئد، اتریش و دانمارک تهیه شده، تاکید میکند اسلامهراسی اکنون در اروپا «عادیسازی» شده است.
بر اساس این گزارش، تنها در سال ۲۰۲۵ مجموعا ۸۷۶ مورد اسلامهراسی ثبت شده که بخش عمده آن مربوط به تبعیض، تحریک به نفرت، افترا، توهین و حملات فیزیکی بوده است. زنان مسلمان ۸۰ درصد قربانیان را تشکیل میدهند و بخش قابل توجهی از موارد تبعیض نیز مستقیما به حجاب مرتبط بوده است. گزارش تصریح میکند که این آمار تنها «بخش کوچکی از واقعیت» را نشان میدهد، زیرا طبق برآورد آژانس حقوق بنیادین اتحادیه اروپا، تنها شش درصد موارد اسلامهراسی گزارش میشوند؛ مسئلهای که به بیاعتمادی مسلمانان به نهادهای رسمی و عادی شدن فضای ضداسلامی نسبت داده شده است.
مسلمانان؛ «مسئله امنیتی» جدید اروپا
نویسندگان گزارش تاکید میکنند که در سراسر اروپا، مسلمانان بیش از پیش از دریچه «امنیت»، «انسجام اجتماعی» و «هویت ملی» دیده میشوند. به نوشته این گزارش، دولتهای اروپایی با وجود تفاوتهای حقوقی و سیاسی، بهتدریج به الگوی مشترکی رسیدهاند: افزایش نظارت امنیتی، محدودیت بر نمادهای مذهبی و معرفی مسلمانان بهعنوان گروهی که نیازمند «کنترل ویژه» هستند.
گزارش برای هر کشور نمونههای مشخصی ارائه میدهد. در اتریش، همزمان با انتخابات موج حملات ضداسلامی شدت گرفته است. در بلژیک، اگرچه قوانین ضدتبعیض وجود دارد، اما اجرای آنها درباره مسلمانان «نابرابر» توصیف شده است. در دانمارک، پژوهشگران از «مشروط شدن حقوق مسلمانان» پس از اکتبر ۲۰۲۳ سخن گفتهاند؛ به این معنا که مشارکت اجتماعی و حتی آزادی مذهبی مسلمانان به میزان تبعیت آنها از انتظارات سیاسی و فرهنگی دولت گره خورده است. فصل مربوط به سوئد نیز به شکلگیری چیزی با عنوان «اسلام ملی» اشاره میکند؛ الگویی که در آن برخی اشکال دینداری مسلمانان پذیرفته میشود و برخی دیگر بهعنوان تهدید امنیتی معرفی میشوند.
انفجار نفرت در فضای مجازی
یکی از هشدارهای اصلی گزارش به گسترش نفرت آنلاین علیه مسلمانان مربوط میشود. پژوهشگران با بررسی نزدیک به ۱۵ میلیون پست منتشرشده بین سالهای ۲۰۱۷ تا اوایل ۲۰۲۶ دریافتند که ۱۶.۶ درصد این محتواها «سمی» بودهاند. در ۸۱ درصد محتوای نفرتپراکن، مضامین مذهبی دیده شده و بیش از یکسوم آنها حاوی عناصر آشکار خشونت بودهاند. گزارش تاکید میکند که هر بحران سیاسی یا رویداد مهم، موجی از دهها هزار پست شدیدا ضداسلامی را در شبکههای اجتماعی ایجاد کرده است.
این گزارش همچنین فضای مجازی را عامل مستقیم تشدید حملات واقعی علیه مسلمانان میداند و میگوید کلیپهای تحریکآمیز و روایتهای رسانهای ضداسلامی در شبکههای اجتماعی، به آزار، تهدید و حملات میدانی دامن زدهاند. در بخشی از گزارش به قتل «ابوبکر سیسه» در مسجدی در فرانسه در آوریل ۲۰۲۵ اشاره شده و نویسندگان هشدار دادهاند که بیانسانسازی مسلمانان نباید صرفا یک «نگرانی نمادین» تلقی شود؛ زیرا چنین فضایی میتواند زمینهساز خشونتهای گستردهتر شود.
مسلمانان بریتانیا؛ زیر سایه نظارتِ دائمی
بخش بریتانیای این گزارش، توجه ویژهای به برنامهای امنیتی به نام «پریونت» (Prevent) دارد. اگرچه دولت بریتانیا هدف از این برنامه را «مبارزه با افراطگرایی» عنوان میکند، اما نویسندگان گزارش آن را ابزاری برای ایجاد «فضای سوءظن همیشگی» علیه مسلمانان میدانند. «لیلا عیتالحاج»، نویسنده این فصل از گزارش، تأکید میکند که در سال ۲۰۲۵، با افزایش سختگیریها علیه مهاجران و حملات خیابانی، فشار بر مسلمانان بیش از هر زمان دیگری تشدید شده است.
این گزارش به آشوبهای تابستان ۲۰۲۴ نیز اشاره میکند؛ زمانی که پس از انتشار شایعاتِ دروغین درباره مذهبِ عاملِ حادثه «ساوتپورت»، حملات سازمانیافتهای به مساجد و مراکز اسلامی صورت گرفت. نتایج نظرسنجیهای موجود در این گزارش بسیار نگرانکننده است: ۹۲ درصد از مسلمانان گفتهاند که پس از آن حوادث، در اماکن عمومی احساس امنیت ندارند و بیش از نیمی از آنها از افزایش اضطراب ناشی از شبکههای اجتماعی خبر دادهاند. شدت این ناامنی به حدی است که اکنون حدود ۴۴ درصد از کل جرایمِ ناشی از نفرتِ مذهبی در انگلستان و ولز، علیه مسلمانان ثبت میشود.
علاوه بر این، سیاستهای نظارتی دولت بریتانیا با آمارهای تکاندهندهای همراه بوده است؛ بهطوریکه مسلمانان با وجود تشکیل تنها ۶ درصد از جمعیت این کشور، شش برابر بیشتر از دیگر شهروندان به برنامه «پریونت» ارجاع داده میشوند. شمار این ارجاعات در سال ۲۰۲۵ به ۸۷۷۸ مورد رسیده که بالاترین رقم از زمان اجرای این برنامه است. در بخش دیگری از این گزارش آمده که طی یک دهه گذشته، نام ۲۰۰ کودک زیر سه سال نیز بهدلیل نگرانیهای مرتبط با «افراطگرایی اسلامی» به این برنامه معرفی شده است؛ آماری که برای بسیاری از مسلمانان بریتانیا این احساسِ تلخ را ایجاد کرده که دولت، آنها را نه «شهروند»، بلکه «جامعهای تحت مراقبتِ دائمی» میبیند.
............
پایان پیام
نظر شما